Danıştay8. Daireİdare Hukuku
Danıştay 8. Daire E.2023/660 K.2023/3558
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/660
Karar No : 2023/3558
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa il sınırları içerisinde … plakalı özel halk otobüsünün maliki ve işleticisi olarak yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından, … sayılı UKOME kararı ile tanınan 90 gün içinde toplu taşıma faaliyetinde bulunmak üzere araç modelleri değişikliğini yerine getirmeyen (davacıya ait aracın da içinde bulunduğu) 5 adet otobüse ait çalışma ruhsatlarının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının (a) bendinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … plaka sayılı, 2004 model, sürücü dahil 26 koltuk kapasiteli, ayakta 42 yolcu kapasiteli, tek katlı otobüs cinsi ve dava tarihi itibariyle 16 yaşında olduğu anlaşılan aracın, Bursa Büyükşehir Belediyesi Taksi Dolmuş Minibüs Servis Aracı ve Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği ile belirlenen yaş şartını sağlamaması, … sayılı UKOME kararı ile belirlenen 90 gün içerisinde model yaşını ilgili mevzuata uygun hale getirilmemesi karşısında çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ilgililerin (davacının) hukuk güvenliğini koruyacak şekilde, belirlilik ilkesine ve yargı kararlarının gerekçelerine uygun olmayan, araç değişimi için günün ekonomik koşullarına uygun daha makul bir süre tanımayan bir şekilde ve minibüsten otobüse yapılan dönüşümlerin yargı kararı ile iptal edilmesi nedeniyle otobüs mü, yoksa minibüs olarak mı araçlarını yenilemeleri gerektiğine ilişkin belirsizlik çözüme kavuşturulmadan tesis edilen ve davacıya ait … plakalı özel halk otobüsünün çalışma ruhsatını iptal eden Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kurulunun … tarihli … sayılı UKOME kararının dava konusu (a) bendinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun şekilde tesis edildiği belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
Dava; Bursa il sınırları içerisinde … plakalı özel halk otobüsünün maliki ve işleticisi olarak yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından, … sayılı UKOME kararı ile tanınan 90 gün içinde toplu taşıma faaliyetinde bulunmak üzere araç modelleri değişikliğini yerine getirmeyen (davacıya ait aracın da içinde bulunduğu) 5 adet otobüse ait çalışma ruhsatlarının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının (a) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik' başlıklı 26. maddesinde; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilenmesi kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir. Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, yeni adresin bildirilmesine kadar dava dosyası işlemden kaldırılır ve varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir yıl içinde yeni adres bildirilmek suretiyle yeniden işleme konulması istenmediği takdirde, davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Dosyaların işlemden kaldırılmasına ve davanın açılmamış sayılmasına dair kararlar diğer tarafa tebliğ edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı Kanunun 26. maddesi ile dava sırasında tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması durumunda izlenecek usul belirlenmiş olup, bu usulün kanun yolu safhasını kapsayacak şekilde anlaşılması gerektiği kuşkusuzdur. Buna göre, davanın gerek ilk derece Mahkemesi safhasında gerekse kanun yolu safhasında; ölüm veya tüzel kişiliğin ortadan kalkması gibi nedenlerle tarafın kişiliğinde ya da vesayet altına alınma, tasfiye sürecine girme gibi medeni hakları kullanma ehliyetini sona erdiren ya da kısıtlayan nedenlerle tarafın niteliğinde değişiklik olması halinde, ilgili Mahkeme tarafından bu husus çözümlendikten sonra işin esası hakkında inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı …'ün, ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararından sonra, fakat … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararından önce, 12.11.2021 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davalı idare vekili tarafından dosyaya sunulan ve 08.12.2022 tarihinde kayda giren temyiz dilekçesi ile, yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca davayı veya kanun yolu başvurusunu takip hakkı kendisine geçen davalı idarenin yargılamaya devam edilmesi iradesini ortaya koyduğu, ayrıca davanın yalnız öleni ilgilendiren dava türleri arasında bulunmadığı açıktır.
Davacının Bölge İdare Mahkemesi kararından önce vefat etmesi nedeniyle, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince bu husus ve 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi gözününde bulundurulmak suretiyle, davacının vefatı neticesinde avukatı ile işbu davadaki vekalet ilişkisi de son bulduğundan; mirasçıların davaya devam edip etmeyeceklerinin, edeceklerse aynı veya başka bir avukat ile vekalet ilişkisi kurup kurmayacaklarının sorulması ve kurulmuş/kurulacak ise vekalet ilişkisine dair noter onaylı vekaletnamenin dosyaya ibraz edilmesi gerektiği yönlerinin aydınlatılması amacıyla Bölge İdare Mahkemesince yapılacak olan ara kararın, mirasçıların tümüne ve davacının eski vekiline tebliğ edilmesi suretiyle, ara kararı cevabına/cevaplarına göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar araştırılmaksızın davacının ve vekilinin isminin yazılması ve vekalet ücretine hükmedilmesi suretiyle verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 06/07/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/660
Karar No : 2023/3558
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa il sınırları içerisinde … plakalı özel halk otobüsünün maliki ve işleticisi olarak yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından, … sayılı UKOME kararı ile tanınan 90 gün içinde toplu taşıma faaliyetinde bulunmak üzere araç modelleri değişikliğini yerine getirmeyen (davacıya ait aracın da içinde bulunduğu) 5 adet otobüse ait çalışma ruhsatlarının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının (a) bendinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … plaka sayılı, 2004 model, sürücü dahil 26 koltuk kapasiteli, ayakta 42 yolcu kapasiteli, tek katlı otobüs cinsi ve dava tarihi itibariyle 16 yaşında olduğu anlaşılan aracın, Bursa Büyükşehir Belediyesi Taksi Dolmuş Minibüs Servis Aracı ve Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği ile belirlenen yaş şartını sağlamaması, … sayılı UKOME kararı ile belirlenen 90 gün içerisinde model yaşını ilgili mevzuata uygun hale getirilmemesi karşısında çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ilgililerin (davacının) hukuk güvenliğini koruyacak şekilde, belirlilik ilkesine ve yargı kararlarının gerekçelerine uygun olmayan, araç değişimi için günün ekonomik koşullarına uygun daha makul bir süre tanımayan bir şekilde ve minibüsten otobüse yapılan dönüşümlerin yargı kararı ile iptal edilmesi nedeniyle otobüs mü, yoksa minibüs olarak mı araçlarını yenilemeleri gerektiğine ilişkin belirsizlik çözüme kavuşturulmadan tesis edilen ve davacıya ait … plakalı özel halk otobüsünün çalışma ruhsatını iptal eden Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kurulunun … tarihli … sayılı UKOME kararının dava konusu (a) bendinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun şekilde tesis edildiği belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
Dava; Bursa il sınırları içerisinde … plakalı özel halk otobüsünün maliki ve işleticisi olarak yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından, … sayılı UKOME kararı ile tanınan 90 gün içinde toplu taşıma faaliyetinde bulunmak üzere araç modelleri değişikliğini yerine getirmeyen (davacıya ait aracın da içinde bulunduğu) 5 adet otobüse ait çalışma ruhsatlarının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının (a) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik' başlıklı 26. maddesinde; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilenmesi kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir. Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, yeni adresin bildirilmesine kadar dava dosyası işlemden kaldırılır ve varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir yıl içinde yeni adres bildirilmek suretiyle yeniden işleme konulması istenmediği takdirde, davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Dosyaların işlemden kaldırılmasına ve davanın açılmamış sayılmasına dair kararlar diğer tarafa tebliğ edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı Kanunun 26. maddesi ile dava sırasında tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması durumunda izlenecek usul belirlenmiş olup, bu usulün kanun yolu safhasını kapsayacak şekilde anlaşılması gerektiği kuşkusuzdur. Buna göre, davanın gerek ilk derece Mahkemesi safhasında gerekse kanun yolu safhasında; ölüm veya tüzel kişiliğin ortadan kalkması gibi nedenlerle tarafın kişiliğinde ya da vesayet altına alınma, tasfiye sürecine girme gibi medeni hakları kullanma ehliyetini sona erdiren ya da kısıtlayan nedenlerle tarafın niteliğinde değişiklik olması halinde, ilgili Mahkeme tarafından bu husus çözümlendikten sonra işin esası hakkında inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı …'ün, ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararından sonra, fakat … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararından önce, 12.11.2021 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davalı idare vekili tarafından dosyaya sunulan ve 08.12.2022 tarihinde kayda giren temyiz dilekçesi ile, yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca davayı veya kanun yolu başvurusunu takip hakkı kendisine geçen davalı idarenin yargılamaya devam edilmesi iradesini ortaya koyduğu, ayrıca davanın yalnız öleni ilgilendiren dava türleri arasında bulunmadığı açıktır.
Davacının Bölge İdare Mahkemesi kararından önce vefat etmesi nedeniyle, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince bu husus ve 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi gözününde bulundurulmak suretiyle, davacının vefatı neticesinde avukatı ile işbu davadaki vekalet ilişkisi de son bulduğundan; mirasçıların davaya devam edip etmeyeceklerinin, edeceklerse aynı veya başka bir avukat ile vekalet ilişkisi kurup kurmayacaklarının sorulması ve kurulmuş/kurulacak ise vekalet ilişkisine dair noter onaylı vekaletnamenin dosyaya ibraz edilmesi gerektiği yönlerinin aydınlatılması amacıyla Bölge İdare Mahkemesince yapılacak olan ara kararın, mirasçıların tümüne ve davacının eski vekiline tebliğ edilmesi suretiyle, ara kararı cevabına/cevaplarına göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar araştırılmaksızın davacının ve vekilinin isminin yazılması ve vekalet ücretine hükmedilmesi suretiyle verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 06/07/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.