Danıştay8. Daireİdare Hukuku
Danıştay 8. Daire E.2023/409 K.2024/5842
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/409
Karar No : 2024/5842
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALILAR)
1- ... Odaları Birliği
**VEKİLİ:** Av. ...
2- ... Odası
**VEKİLİ:** Av. ...
2- (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL)
... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu emrinde vergi müfettişi olarak görev yapmakta iken ... tarih ve ... sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, yeminli mali müşavirlik ruhsatını kullanmasını ve oda çalışanlar listesine kayıt olmasını engelleyen ilave tedbirin kaldırılması istemiyle yaptığı 15.02.2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; kamu hizmetinin idare hukuku esaslarına göre çalıştırılan ve kamu görevlisi olarak adlandırılan kişilerce yapılması zorunluluğu bulunmadığı, kamu hizmetinin bir kısmı idarece bu esaslara göre çalıştırılan ve kamu görevlisi olarak nitelendirilen kişilerce; diğer bir kısmı da idare hukuku anlamında kamu görevlisi olarak nitelendirilmesi mümkün olmayan, ancak işlevsel anlamda kamu görevi ifa eden serbest meslek grubundaki kişiler tarafından yerine getirildiği, kamu hizmeti kapsamında olan yeminli mali müşavirler istihdam boyutuyla ele alındığında kamu görevlisi olmayan, bir idari sözleşmeyle veya özel hukuk sözleşmesiyle kamu hizmetinde çalıştırılmayan ve mesleklerini serbest şekilde icra eden yeminli mali müşavirlerin kamu hizmetinde istihdam edildiklerinin kabulünün mümkün olmadığı, zira yeminli mali müşavirlik mesleğinin idari hiyerarşiye dahil olmayan serbest bir meslek olduğu, bakılan uyuşmazlıkta davacının idari, ticari ya da sınai bir sözleşme kapsamında kamu hizmetinde çalıştırılmadığı, yeminli mali müşavirliğin bir istihdam ilkesine dayanmadığı kuşkusuz olduğundan yeminli mali müşavirlik faaliyetinin kamu hizmeti ve görevi yasağı kapsamında değerlendirilerek genişletilemeyeceğinin açık olduğu, nitekim, bireysel başvuru sonucu Anayasa Mahkemesinin ... başvuru numaralı ve ... tarihli Genel Kurul kararında 679 sayılı KHK ile görevden çıkarılan kişinin avukat olarak baro levhasına yazılma işlemi ile ilgili davada; avukatlığın bir istihdam ilişkisine dayanmadığı dikkate alındığında serbest avukatlık faaliyetini kamu hizmetinde istihdam edilme yasağı kabul eden ilk derece mahkemelerince düzenlemeler makul olmayacak biçimde genişletici ve öngörülemez bir yoruma tabi tutulduğundan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verildiği, bu itibarla, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/66 esasına kayden görülen ceza yargılaması sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kararın davacı hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade ettiği, diğer taraftan kamu görevinden ihraç edilmiş olmasının yeminli mali müşavirlik mesleğini icra etmesinde hukuken bir engel olmadığı anlaşıldığından, başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
**İLGİLİ MEVZUAT:**
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İstinaf' başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 'Temyiz' başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararlar, temyiz edilebilecek olan kararlar arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; vergi müfettişi olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, yeminli mali müşavirlik ruhsatını kullanmasını ve oda çalışanlar listesine kayıt olmasını engelleyen ilave tedbirin kaldırılması istemiyle yaptığı 15.02.2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın; 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında yer almadığı, zira dava konusu işlemin davacının belli bir meslekten veya kamu görevinden süresiz olarak çıkarılma sonucunu doğuran bir işlem niteliğini haiz olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kesin olarak, 12/11/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- 2577 sayılı Kanun'un 'Temyiz' başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları, ..." hükmü düzenleme altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden, belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma işlemlerinin ilgili meslek, görev veya statü ile ilişkiyi süresiz olarak kesme niteliğine sahip işlemler olduğu, kanun metninden maddede sayılanlar ile birlikte bu sonucu doğuran her türlü işlemin temyize tabi olduğu anlaşılmakta olup, davacının yeminli mali müşavirlik ruhsatını kullanmasını ve oda çalışanlar listesine kayıt olmasını engelleyen ilave tedbirin kaldırılması istemiyle yaptığı 15.02.2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin mahiyeti itibarıyla yasada tanımlanan belli bir meslekten çıkarılma sonucunu doğuran işlemlerden olduğunun kabulü ile bu işlemin iptali istemiyle açılan dava hakkında verilen kararın da temyiz edilebileceği sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin olduğu gerekçesiyle temyiz istemlerinin incelenmeksizin reddi yönünde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/409
Karar No : 2024/5842
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALILAR)
1- ... Odaları Birliği
**VEKİLİ:** Av. ...
2- ... Odası
**VEKİLİ:** Av. ...
2- (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL)
... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu emrinde vergi müfettişi olarak görev yapmakta iken ... tarih ve ... sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, yeminli mali müşavirlik ruhsatını kullanmasını ve oda çalışanlar listesine kayıt olmasını engelleyen ilave tedbirin kaldırılması istemiyle yaptığı 15.02.2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; kamu hizmetinin idare hukuku esaslarına göre çalıştırılan ve kamu görevlisi olarak adlandırılan kişilerce yapılması zorunluluğu bulunmadığı, kamu hizmetinin bir kısmı idarece bu esaslara göre çalıştırılan ve kamu görevlisi olarak nitelendirilen kişilerce; diğer bir kısmı da idare hukuku anlamında kamu görevlisi olarak nitelendirilmesi mümkün olmayan, ancak işlevsel anlamda kamu görevi ifa eden serbest meslek grubundaki kişiler tarafından yerine getirildiği, kamu hizmeti kapsamında olan yeminli mali müşavirler istihdam boyutuyla ele alındığında kamu görevlisi olmayan, bir idari sözleşmeyle veya özel hukuk sözleşmesiyle kamu hizmetinde çalıştırılmayan ve mesleklerini serbest şekilde icra eden yeminli mali müşavirlerin kamu hizmetinde istihdam edildiklerinin kabulünün mümkün olmadığı, zira yeminli mali müşavirlik mesleğinin idari hiyerarşiye dahil olmayan serbest bir meslek olduğu, bakılan uyuşmazlıkta davacının idari, ticari ya da sınai bir sözleşme kapsamında kamu hizmetinde çalıştırılmadığı, yeminli mali müşavirliğin bir istihdam ilkesine dayanmadığı kuşkusuz olduğundan yeminli mali müşavirlik faaliyetinin kamu hizmeti ve görevi yasağı kapsamında değerlendirilerek genişletilemeyeceğinin açık olduğu, nitekim, bireysel başvuru sonucu Anayasa Mahkemesinin ... başvuru numaralı ve ... tarihli Genel Kurul kararında 679 sayılı KHK ile görevden çıkarılan kişinin avukat olarak baro levhasına yazılma işlemi ile ilgili davada; avukatlığın bir istihdam ilişkisine dayanmadığı dikkate alındığında serbest avukatlık faaliyetini kamu hizmetinde istihdam edilme yasağı kabul eden ilk derece mahkemelerince düzenlemeler makul olmayacak biçimde genişletici ve öngörülemez bir yoruma tabi tutulduğundan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verildiği, bu itibarla, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/66 esasına kayden görülen ceza yargılaması sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kararın davacı hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade ettiği, diğer taraftan kamu görevinden ihraç edilmiş olmasının yeminli mali müşavirlik mesleğini icra etmesinde hukuken bir engel olmadığı anlaşıldığından, başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
**İLGİLİ MEVZUAT:**
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İstinaf' başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 'Temyiz' başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararlar, temyiz edilebilecek olan kararlar arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; vergi müfettişi olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, yeminli mali müşavirlik ruhsatını kullanmasını ve oda çalışanlar listesine kayıt olmasını engelleyen ilave tedbirin kaldırılması istemiyle yaptığı 15.02.2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın; 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında yer almadığı, zira dava konusu işlemin davacının belli bir meslekten veya kamu görevinden süresiz olarak çıkarılma sonucunu doğuran bir işlem niteliğini haiz olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kesin olarak, 12/11/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- 2577 sayılı Kanun'un 'Temyiz' başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları, ..." hükmü düzenleme altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden, belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma işlemlerinin ilgili meslek, görev veya statü ile ilişkiyi süresiz olarak kesme niteliğine sahip işlemler olduğu, kanun metninden maddede sayılanlar ile birlikte bu sonucu doğuran her türlü işlemin temyize tabi olduğu anlaşılmakta olup, davacının yeminli mali müşavirlik ruhsatını kullanmasını ve oda çalışanlar listesine kayıt olmasını engelleyen ilave tedbirin kaldırılması istemiyle yaptığı 15.02.2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin mahiyeti itibarıyla yasada tanımlanan belli bir meslekten çıkarılma sonucunu doğuran işlemlerden olduğunun kabulü ile bu işlemin iptali istemiyle açılan dava hakkında verilen kararın da temyiz edilebileceği sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin olduğu gerekçesiyle temyiz istemlerinin incelenmeksizin reddi yönünde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.