Danıştay 8. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 8. Daire E.2022/6600 K.2025/10054
ÖzetHer cümle kararın kendi metninden doğrulandı.
Karar yönü: Bozma
Uyuşmazlık
Davacı şirketin mermer işletme ruhsat sahası içerisinde kalan ormanlık alanda maden işletme ve altyapı tesisi izni verilmesi talebinin reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, idarenin takdir yetkisi ile orman varlığının korunması arasındaki dengenin nasıl kurulacağı tartışılmaktadır.
Kaynak pasajlar (5)
- Dava konusu istem: Davacı şirkete ait, Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahası içinde kalan 140.091,09 m²'lik alanda maden işletme ve altyapı tesisi izni verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
- İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; davalı idarece yaptırılan teknik inceleme sonucunda düzenlenen raporlar ve eklerinde yer alan belgelerde, Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan teknik araştırma sonucunda olumlu görüş verildiği, 6831 sayılı Orman Kanununun 16. maddesi gereğince sakınca görülmediğinin tasdik edildiği, yapılacak tesis ve altyapı tesislerinin orman dışında yapılmasının mümkün olmadığının, talep sahasının milli park, yaban hayatını koruma ve geliştirme sahası gibi alanlar içinde kalmadığının, ormancılık çalışmaları açısından sakınca bulunmadığının, izin verilmesinde kamu yararı bulunduğunun, talep sahasının tamamının ya da bir kısmının hiç bir şekilde gen koruma alanı, tohum meşceresi, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri ve endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin içerisinde kalmadığının belirtildiği, buna karşın davalı idarece, yerel Orman Bölge Müdürlüğü'nün olumlu görüşünü ortadan kaldıracak ve izin talebinin reddi yolundaki dava konusu işlemlerin tesisini haklı kılacak hukuken kabul edilebilir nitelikte somut bir gerekçenin ortaya konulamadığı, bu durumda; davacı şirketin ruhsatlı maden sahası içerisinde yer alan ormanlık alanda işletme tesisi ve alt yapı izni talebinin yerel Orman İşletme Müdürlüğünce yerinde yapılan inceleme sonucu uygun bulunduğu, davalı idarece takdir yetkisinin izin verilmeme yönünde kullanılmasını hukuken haklı kılacak ve yerel birimlerce tespit edilen somut tespitleri ortadan kaldıran geçerli nedenlerin somut bir biçimde ortaya konulamaması karşısında davacı şirkete işletme ruhsat sahası içinde kalan 140.091,09 m²'lik alanda maden işletme ve altyapı tesisi izni verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
- TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Kurumlarının Harçlar Kanunu kapsamındaki harçlardan muaf oldukları, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, orman alanlarına yapılacak madencilik faaliyetlerinde izin verme yetkisinin idarelerinin takdir yetkisi dahilinde olduğu, idarece de üstün kamu yararının söz konusu yerin orman olarak kullanılmasında görüldüğü ileri sürülmektedir.
- Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) Grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahasında maden işletme, tesis ve altyapı izni verilmesi istemli başvurunun, ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı işlemiyle yapılan nihai değerlendirmede söz konusu sahanın orman olarak kullanılmasında yarar görüldüğü, izin verilmesinde kamu yararı ve zarureti görülmediğinden talep uygun değerlendirilmediği gerekçesiyle reddine karar verilmesi ve bu işlemin Mersin Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı ve Erdemli Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazıları ile davacı şirkete tebliği üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
- Uyuşmazlıkta, davacının, Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde ve uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) Grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahasında maden işletme, tesis ve altyapı izni verilmesi istemli talebine ilişkin olarak, mevcutta alınan ilk izin alanında devam eden madencilik faaliyetleri sırasında madenin cevher yönünün dava konusu talep edilen izin alanına doğru çıktığı, stok sahası, toprak depolama alanı ve pasa döküm sahasına ihtiyaç duyulduğu, madenin niteliği itibarıyla ülke ekonomisine önemli ölçüde katkı sağlayacağı iddialarında bulunulduğu, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için izin talep edilen sahanın verimli devlet ormanına isabet edip etmediği hususu başta olmak üzere, tarafların iddiaları ve madencilik yapılması halinde yaşanacak orman kaybının, orman varlığının azalmasının, kesilecek ağaç sayısının, orman bütünlüğü gözetilerek, orman kaybı ile madencilik faaliyeti nedeniyle elde edilecek ekonomik ve diğer faydalar arasında kıyaslama yapılması ve belirtilen hususların netleştirilebilmesi bakımından Mahkemesince keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından eksik inceleme sonucunda verilen dava konusu işlemin iptali yönündeki ...
Gerekçe
Danıştay 8. Dairesi, madencilik faaliyeti ile orman kaybı arasında kıyaslama yapılması, orman varlığındaki azalma ve kesilecek ağaç sayısının netleştirilmesi için keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini tespit etmiştir. Mahkeme, izin talep edilen sahanın verimli devlet ormanına isabet edip etmediğinin ve ekonomik fayda ile orman bütünlüğü arasındaki dengenin somut verilerle belirlenmemesini eksik inceleme olarak değerlendirmiştir.
Kaynak pasajlar (2)
- Uyuşmazlıkta, davacının, Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde ve uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) Grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahasında maden işletme, tesis ve altyapı izni verilmesi istemli talebine ilişkin olarak, mevcutta alınan ilk izin alanında devam eden madencilik faaliyetleri sırasında madenin cevher yönünün dava konusu talep edilen izin alanına doğru çıktığı, stok sahası, toprak depolama alanı ve pasa döküm sahasına ihtiyaç duyulduğu, madenin niteliği itibarıyla ülke ekonomisine önemli ölçüde katkı sağlayacağı iddialarında bulunulduğu, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için izin talep edilen sahanın verimli devlet ormanına isabet edip etmediği hususu başta olmak üzere, tarafların iddiaları ve madencilik yapılması halinde yaşanacak orman kaybının, orman varlığının azalmasının, kesilecek ağaç sayısının, orman bütünlüğü gözetilerek, orman kaybı ile madencilik faaliyeti nedeniyle elde edilecek ekonomik ve diğer faydalar arasında kıyaslama yapılması ve belirtilen hususların netleştirilebilmesi bakımından Mahkemesince keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından eksik inceleme sonucunda verilen dava konusu işlemin iptali yönündeki ...
- İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Sonuç
Davacı şirket, maden ruhsat sahası içindeki ormanlık alanda işletme ve altyapı izni verilmesi talebinin reddine karşı iptal davası açmıştır. Danıştay, madencilik faaliyetinin ekonomik faydası ile orman kaybı arasındaki dengenin keşif ve bilirkişi incelemesiyle netleştirilmesi gerektiğine hükmederek Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur.
Kaynak pasajlar (3)
- Dava konusu istem: Davacı şirkete ait, Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahası içinde kalan 140.091,09 m²'lik alanda maden işletme ve altyapı tesisi izni verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
- Uyuşmazlıkta, davacının, Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde ve uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) Grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahasında maden işletme, tesis ve altyapı izni verilmesi istemli talebine ilişkin olarak, mevcutta alınan ilk izin alanında devam eden madencilik faaliyetleri sırasında madenin cevher yönünün dava konusu talep edilen izin alanına doğru çıktığı, stok sahası, toprak depolama alanı ve pasa döküm sahasına ihtiyaç duyulduğu, madenin niteliği itibarıyla ülke ekonomisine önemli ölçüde katkı sağlayacağı iddialarında bulunulduğu, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için izin talep edilen sahanın verimli devlet ormanına isabet edip etmediği hususu başta olmak üzere, tarafların iddiaları ve madencilik yapılması halinde yaşanacak orman kaybının, orman varlığının azalmasının, kesilecek ağaç sayısının, orman bütünlüğü gözetilerek, orman kaybı ile madencilik faaliyeti nedeniyle elde edilecek ekonomik ve diğer faydalar arasında kıyaslama yapılması ve belirtilen hususların netleştirilebilmesi bakımından Mahkemesince keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından eksik inceleme sonucunda verilen dava konusu işlemin iptali yönündeki ...
- 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
T.C. DANIŞTAY SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No: 2022/6600
Karar No: 2025/10054
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Tic. ve San. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait, Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahası içinde kalan 140.091,09 m²'lik alanda maden işletme ve altyapı tesisi izni verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; davalı idarece yaptırılan teknik inceleme sonucunda düzenlenen raporlar ve eklerinde yer alan belgelerde, Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan teknik araştırma sonucunda olumlu görüş verildiği, 6831 sayılı Orman Kanununun 16. maddesi gereğince sakınca görülmediğinin tasdik edildiği, yapılacak tesis ve altyapı tesislerinin orman dışında yapılmasının mümkün olmadığının, talep sahasının milli park, yaban hayatını koruma ve geliştirme sahası gibi alanlar içinde kalmadığının, ormancılık çalışmaları açısından sakınca bulunmadığının, izin verilmesinde kamu yararı bulunduğunun, talep sahasının tamamının ya da bir kısmının hiç bir şekilde gen koruma alanı, tohum meşceresi, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri ve endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin içerisinde kalmadığının belirtildiği, buna karşın davalı idarece, yerel Orman Bölge Müdürlüğü'nün olumlu görüşünü ortadan kaldıracak ve izin talebinin reddi yolundaki dava konusu işlemlerin tesisini haklı kılacak hukuken kabul edilebilir nitelikte somut bir gerekçenin ortaya konulamadığı, bu durumda; davacı şirketin ruhsatlı maden sahası içerisinde yer alan ormanlık alanda işletme tesisi ve alt yapı izni talebinin yerel Orman İşletme Müdürlüğünce yerinde yapılan inceleme sonucu uygun bulunduğu, davalı idarece takdir yetkisinin izin verilmeme yönünde kullanılmasını hukuken haklı kılacak ve yerel birimlerce tespit edilen somut tespitleri ortadan kaldıran geçerli nedenlerin somut bir biçimde ortaya konulamaması karşısında davacı şirkete işletme ruhsat sahası içinde kalan 140.091,09 m²'lik alanda maden işletme ve altyapı tesisi izni verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Kurumlarının Harçlar Kanunu kapsamındaki harçlardan muaf oldukları, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, orman alanlarına yapılacak madencilik faaliyetlerinde izin verme yetkisinin idarelerinin takdir yetkisi dahilinde olduğu, idarece de üstün kamu yararının söz konusu yerin orman olarak kullanılmasında görüldüğü ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) Grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahasında maden işletme, tesis ve altyapı izni verilmesi istemli başvurunun, ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı işlemiyle yapılan nihai değerlendirmede söz konusu sahanın orman olarak kullanılmasında yarar görüldüğü, izin verilmesinde kamu yararı ve zarureti görülmediğinden talep uygun değerlendirilmediği gerekçesiyle reddine karar verilmesi ve bu işlemin Mersin Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı ve Erdemli Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazıları ile davacı şirkete tebliği üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 169. maddesinde; "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir. Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz. Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz." amir hükmü bulunmaktadır.
6831 sayılı Orman Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 16. maddesinde; ''Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz. Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecburdurlar. Madencilik faaliyetlerinin ve faaliyetlerle ilgili her türlü yer, yol, bina ile tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya özel ormanlarda yapılmak istenmesi halinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, kullanım süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca tespit edilir. Madencilik faaliyetlerinin sona ermesi neticesinde idareye teslim edilen veya terk edilen doğal yapısı bozulmuş orman alanları rehabilite edilir. Rehabilite maksadı ile bu alanların orman yetiştirilmek üzere inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıkları ile doldurularak ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin verilebilir. Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacının, Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde ve uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) Grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahasında maden işletme, tesis ve altyapı izni verilmesi istemli talebine ilişkin olarak, mevcutta alınan ilk izin alanında devam eden madencilik faaliyetleri sırasında madenin cevher yönünün dava konusu talep edilen izin alanına doğru çıktığı, stok sahası, toprak depolama alanı ve pasa döküm sahasına ihtiyaç duyulduğu, madenin niteliği itibarıyla ülke ekonomisine önemli ölçüde katkı sağlayacağı iddialarında bulunulduğu, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için izin talep edilen sahanın verimli devlet ormanına isabet edip etmediği hususu başta olmak üzere, tarafların iddiaları ve madencilik yapılması halinde yaşanacak orman kaybının, orman varlığının azalmasının, kesilecek ağaç sayısının, orman bütünlüğü gözetilerek, orman kaybı ile madencilik faaliyeti nedeniyle elde edilecek ekonomik ve diğer faydalar arasında kıyaslama yapılması ve belirtilen hususların netleştirilebilmesi bakımından Mahkemesince keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından eksik inceleme sonucunda verilen dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 17/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Esas No: 2022/6600
Karar No: 2025/10054
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Tic. ve San. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait, Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahası içinde kalan 140.091,09 m²'lik alanda maden işletme ve altyapı tesisi izni verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; davalı idarece yaptırılan teknik inceleme sonucunda düzenlenen raporlar ve eklerinde yer alan belgelerde, Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan teknik araştırma sonucunda olumlu görüş verildiği, 6831 sayılı Orman Kanununun 16. maddesi gereğince sakınca görülmediğinin tasdik edildiği, yapılacak tesis ve altyapı tesislerinin orman dışında yapılmasının mümkün olmadığının, talep sahasının milli park, yaban hayatını koruma ve geliştirme sahası gibi alanlar içinde kalmadığının, ormancılık çalışmaları açısından sakınca bulunmadığının, izin verilmesinde kamu yararı bulunduğunun, talep sahasının tamamının ya da bir kısmının hiç bir şekilde gen koruma alanı, tohum meşceresi, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri ve endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin içerisinde kalmadığının belirtildiği, buna karşın davalı idarece, yerel Orman Bölge Müdürlüğü'nün olumlu görüşünü ortadan kaldıracak ve izin talebinin reddi yolundaki dava konusu işlemlerin tesisini haklı kılacak hukuken kabul edilebilir nitelikte somut bir gerekçenin ortaya konulamadığı, bu durumda; davacı şirketin ruhsatlı maden sahası içerisinde yer alan ormanlık alanda işletme tesisi ve alt yapı izni talebinin yerel Orman İşletme Müdürlüğünce yerinde yapılan inceleme sonucu uygun bulunduğu, davalı idarece takdir yetkisinin izin verilmeme yönünde kullanılmasını hukuken haklı kılacak ve yerel birimlerce tespit edilen somut tespitleri ortadan kaldıran geçerli nedenlerin somut bir biçimde ortaya konulamaması karşısında davacı şirkete işletme ruhsat sahası içinde kalan 140.091,09 m²'lik alanda maden işletme ve altyapı tesisi izni verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Kurumlarının Harçlar Kanunu kapsamındaki harçlardan muaf oldukları, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, orman alanlarına yapılacak madencilik faaliyetlerinde izin verme yetkisinin idarelerinin takdir yetkisi dahilinde olduğu, idarece de üstün kamu yararının söz konusu yerin orman olarak kullanılmasında görüldüğü ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) Grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahasında maden işletme, tesis ve altyapı izni verilmesi istemli başvurunun, ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı işlemiyle yapılan nihai değerlendirmede söz konusu sahanın orman olarak kullanılmasında yarar görüldüğü, izin verilmesinde kamu yararı ve zarureti görülmediğinden talep uygun değerlendirilmediği gerekçesiyle reddine karar verilmesi ve bu işlemin Mersin Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı ve Erdemli Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazıları ile davacı şirkete tebliği üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 169. maddesinde; "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir. Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz. Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz." amir hükmü bulunmaktadır.
6831 sayılı Orman Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 16. maddesinde; ''Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz. Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecburdurlar. Madencilik faaliyetlerinin ve faaliyetlerle ilgili her türlü yer, yol, bina ile tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya özel ormanlarda yapılmak istenmesi halinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, kullanım süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca tespit edilir. Madencilik faaliyetlerinin sona ermesi neticesinde idareye teslim edilen veya terk edilen doğal yapısı bozulmuş orman alanları rehabilite edilir. Rehabilite maksadı ile bu alanların orman yetiştirilmek üzere inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıkları ile doldurularak ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin verilebilir. Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacının, Mersin ili, Erdemli ilçesi hudutları dahilinde ve uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (b) Grubu maden (mermer) işletme ruhsat sahasında maden işletme, tesis ve altyapı izni verilmesi istemli talebine ilişkin olarak, mevcutta alınan ilk izin alanında devam eden madencilik faaliyetleri sırasında madenin cevher yönünün dava konusu talep edilen izin alanına doğru çıktığı, stok sahası, toprak depolama alanı ve pasa döküm sahasına ihtiyaç duyulduğu, madenin niteliği itibarıyla ülke ekonomisine önemli ölçüde katkı sağlayacağı iddialarında bulunulduğu, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için izin talep edilen sahanın verimli devlet ormanına isabet edip etmediği hususu başta olmak üzere, tarafların iddiaları ve madencilik yapılması halinde yaşanacak orman kaybının, orman varlığının azalmasının, kesilecek ağaç sayısının, orman bütünlüğü gözetilerek, orman kaybı ile madencilik faaliyeti nedeniyle elde edilecek ekonomik ve diğer faydalar arasında kıyaslama yapılması ve belirtilen hususların netleştirilebilmesi bakımından Mahkemesince keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından eksik inceleme sonucunda verilen dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 17/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.