Danıştay8. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 8. Daire E.2020/3347 K.2023/6891
Özet: 1. Uyuşmazlık, davacının aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin kararnın iptali talebidir; 2. Danıştay, temyiz istedince, kararın kesin olduğuna ve temyiz yolu açılmadığına hükmederek temyiz isteğini reddetti ve giderleri davacının ücretine iade etti.
T.C. DANIŞTAY SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No: 2020/3347
Karar No: 2023/6891
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı araç trafikten men tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemde, ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının belirtildiği, bu durumun olay sırasında düzenlenecek tespit tutanağında yer alacak araç, güzergâh, yolcu beyanı, yolcuları taşınan firma/okul ismi, ücret gibi bilgilerle taşımacılığın mahiyetinin kesin bir şekilde ortaya konulması gerektiği, tespit tutanağında, yapılan taşımacılığın ticari nitelikte ücret karşılığı yapıldığına ilişkin herhangi bir tespit olmadığı ve dosya içeriğinde taşımacılığın ticari mahiyette olduğunu ispatlar başkaca delilin de bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesince; olayda; araç sürücüsü tarafından imzalanan ve dosyada bulunan tespit tutanağında belediyeden çalışma izni / ruhsat alınmadan yolcu taşımacılığı yapıldığı, yolcuların üç öğrenci olduğu, anaokulu öğrencilerinin taşındığı ve bu hususta alınmış bir izin belgesi bulunmadığı, ticari aracıyla okul servis taşımacılığı yapan davacıya ait aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından ücret karşılığı ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılmadığı ileri sürülmekte ise de özel okul servis taşımacılığını ticari aracı ile yapan davacının bu işi ücret karşılığı yapmamasının hayatın ticari olağan akışına aykırı olduğu, bu durumda davalı belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapan davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne, ... İdare Mahkemesi kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ... Anaokulu sahibi olduğu, herhangi bir ücret almaksızın kendi anaokulunda okuyan öğrencilerin ulaşımını sağladığı, söz konusu taşımacılığın ticari amaçla yapıldığına dair tespitin bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Türk Ticaret Kanunu'nun 3. maddesinde ticari işler, 20. ve devamı maddelerinde tacir olmanın hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre, tüm ticaret şirketleri ve şahıs şirketleri tacir sıfatına haiz olup tacirleri ilgilendiren tüm muamele, fiil ve işlemlerin ticari olması esastır. Bu nedenle iştigal konusunda taşımacılık faaliyeti olmayan ticaret şirketlerinin kendi personelini / işçilerini / öğrencilerini kendi aracı ile taşıma işinin de, işletmesini ilgilendiren ticari bir iş olduğu, dava konusu işlemin bu ticari faaliyetin dava konusu araç yönünden engellenmesine yol açacağından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının esasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacının kendi beyanıyla da sabit olmak üzere (Temyiz dilekçesi 2. sayfa, Temyiz Sebepleri ve Gerekçesi bölümü 1. maddede; Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı... Anaokulu'nun sahibiyim, ifadesi yer almaktadır.), esas faaliyet konusu ticari yolcu taşımacılığı olmayan davacı adına kayıtlı hususi araç ile ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın öğrenci servis taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin herhangi bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem niteliğinde olmadığı, temyize konu kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, kesin olarak, 07/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Esas No: 2020/3347
Karar No: 2023/6891
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı araç trafikten men tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemde, ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının belirtildiği, bu durumun olay sırasında düzenlenecek tespit tutanağında yer alacak araç, güzergâh, yolcu beyanı, yolcuları taşınan firma/okul ismi, ücret gibi bilgilerle taşımacılığın mahiyetinin kesin bir şekilde ortaya konulması gerektiği, tespit tutanağında, yapılan taşımacılığın ticari nitelikte ücret karşılığı yapıldığına ilişkin herhangi bir tespit olmadığı ve dosya içeriğinde taşımacılığın ticari mahiyette olduğunu ispatlar başkaca delilin de bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesince; olayda; araç sürücüsü tarafından imzalanan ve dosyada bulunan tespit tutanağında belediyeden çalışma izni / ruhsat alınmadan yolcu taşımacılığı yapıldığı, yolcuların üç öğrenci olduğu, anaokulu öğrencilerinin taşındığı ve bu hususta alınmış bir izin belgesi bulunmadığı, ticari aracıyla okul servis taşımacılığı yapan davacıya ait aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından ücret karşılığı ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılmadığı ileri sürülmekte ise de özel okul servis taşımacılığını ticari aracı ile yapan davacının bu işi ücret karşılığı yapmamasının hayatın ticari olağan akışına aykırı olduğu, bu durumda davalı belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapan davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne, ... İdare Mahkemesi kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ... Anaokulu sahibi olduğu, herhangi bir ücret almaksızın kendi anaokulunda okuyan öğrencilerin ulaşımını sağladığı, söz konusu taşımacılığın ticari amaçla yapıldığına dair tespitin bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Türk Ticaret Kanunu'nun 3. maddesinde ticari işler, 20. ve devamı maddelerinde tacir olmanın hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre, tüm ticaret şirketleri ve şahıs şirketleri tacir sıfatına haiz olup tacirleri ilgilendiren tüm muamele, fiil ve işlemlerin ticari olması esastır. Bu nedenle iştigal konusunda taşımacılık faaliyeti olmayan ticaret şirketlerinin kendi personelini / işçilerini / öğrencilerini kendi aracı ile taşıma işinin de, işletmesini ilgilendiren ticari bir iş olduğu, dava konusu işlemin bu ticari faaliyetin dava konusu araç yönünden engellenmesine yol açacağından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının esasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacının kendi beyanıyla da sabit olmak üzere (Temyiz dilekçesi 2. sayfa, Temyiz Sebepleri ve Gerekçesi bölümü 1. maddede; Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı... Anaokulu'nun sahibiyim, ifadesi yer almaktadır.), esas faaliyet konusu ticari yolcu taşımacılığı olmayan davacı adına kayıtlı hususi araç ile ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın öğrenci servis taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin herhangi bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem niteliğinde olmadığı, temyize konu kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, kesin olarak, 07/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.