‹ Ana sayfa
Danıştay7. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma

Danıştay 7. Daire E.2025/1091 K.2025/3336

Esas No: 2025/1091 · Karar No: 2025/3336 · Karar Tarihi: 20.10.2025
T.C. DANIŞTAY
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1091
Karar No : 2025/3336

TEMYİZ EDENLER : (DAVACILAR) 1- ... Motor Elektronik Tekstil İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirket
2- ...Otomotiv Sanayi Ticaret Anonim Şirketi

VEKİLLERİ: Av. ...

(DAVALI) ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü

VEKİLİ: Av....

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Otomotiv Sanayi Ticaret Anonim Şirketi (... Otomotiv) adına tescilli ...tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında "aksam ve parça" olarak beyan edilerek ithal edilen eşyaların, ... Motor Elektronik Tekstil İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (... Motor) adına tescilli bir kısım beyannamelerle ithal edilen eşyalarla bir araya getirilmesi halinde tamamlanmış ATV ve motorsiklet cinsi eşyayı oluşturabildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, uyuşmazlık konusu beyannameler muhteviyatı eşyaların hangi pozisyonda yer aldığının tespitinin, gümrük idaresince kendiliğinden yapılabilecek durumda olması karşısında, davalı idareye sunulan bilgi ve belgelerin, eşyanın dahil olacağı tarife istatistik pozisyonunun saptanması bakımından eksik veya yanlış ya da yanıltıcı olduğu konusunda herhangi bir tespit bulunmadığından, cezalandırma işlemine dayanak alınacak bir eylemin oluşmaması nedeniyle, dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca, ''borcum yoktur'' kapsamında değerlendirilmesi gerekmekte olup, dava konusu ödeme emrinin, ... Otomotiv firması adına alınan ceza kararına isabet eden kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, ara karara istinaden gönderilen cevabi yazıda, ... Motor firması adına alınan herhangi bir ceza kararının bulunmadığı belirtildiğinden, ... Otomotiv firması adına alınan ceza kararının anılan firmadan tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık görülmediği; ayrıca, ek tahakkuk kararlarının davacıların elektronik tebligat adreslerine usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği ve dava açılmayarak kesinleştikleri dikkate alındığında, uyuşmazlıkta borcum yoktur kapsamında değerlendirilebilecek bir husus da bulunmadığından, ödeme emrinin ek tahakkukların, ... ve... sayılı beyannamelere isabet eden kısımlarının her iki firmadan tahsili ile ... ve ... sayılı beyannamelere isabet eden kısımlarının ... Otomotiv firmasından tahsiline ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; diğer taraftan, ... sayılı beyanname ile elektrikli motosiklete ait birçok aksam ve parçanın, ... sayılı beyanname ile 400 adet "TRCYCLE Şasesi" ithalatının gerçekleştirildiği, söz konusu parçaların 400 adet "..." model 3 tekerlekli elektrikli motosikletin montaj işleminde kullanıldığı, dolayısıyla ayrı ayrı aksam ve parça olarak beyan edilen eşyaların hem ithalatının hem de montajının ... Otomotiv firması tarafından gerçekleştirildiği, ... Motor firması ile herhangi bir aşamada illiyet bağının bulunmadığının anlaşılması karşısında, ... Motor firmasının iddialarının 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca, ''borcum yoktur'' kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, ödeme emrinin, ek tahakkukların ... ve ... sayılı ithalat beyannamelerine isabet eden kısımlarının ... Motor firmasından tahsiline ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen de dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, ithalat süreci tamamlandıktan sonra geçmişe yönelik olarak yapılan incelemeler neticesinde işlem tesis edildiği, eksik yahut yanıltıcı mahiyette bir beyanın söz konusu olmadığı, karara esas olacak şekilde bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, ATV cinsi araçların tamamlanmış halinin teknik mevzuat gereği alması gereken uygunluk belgesi dikkate alındığında montaj işleminin basit işçilik olarak tanımlanamayacağı, ayrıca, yetkili servis/bayi hizmeti de sundukları, aksam ve parça ithalatlarının bir kısmının bu kapsamda olduğu, karar harcının haklılık oranına uygun şekilde hesaplanmadığı; davalı idarece, ... Motor firması adına alınan ek tahakkuk kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, ... Otomotiv firması adına alınan ek tahakkuk ve ceza kararlarının ise yapılan itirazın reddine dair işleme karşı dava açılmayarak kesinleştiği, bu durumda, usulüne uygun olarak kesinleştirilen amme alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca istemlerin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE

GEREKÇE:
MADDİ

OLAY:
... Otomotiv Sanayi Ticaret Anonim Şirketi (... Otomotiv) adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında "aksam ve parça" olarak beyan edilerek ithal edilen eşyaların, ... Motor Elektronik Tekstil İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (... Motor) adına tescilli bir kısım beyannamelerle ithal edilen eşyalarla bir araya getirilmesi halinde tamamlanmış ATV ve motorsiklet cinsi eşyayı oluşturabildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olacağı; 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabileceği kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın davacıların istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davacıların temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Diğer taraftan, yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler gereğince, kamu alacağının tahsili için düzenlenen ödeme emrine karşı açılan davalarda ileri sürülebilecek dava sebepleri kanunda sınırlı olarak sayılmış olup, yapılacak yargılamada kesinleşmiş hukuki durumların yeniden ele alınarak incelenmesine imkan bulunmamaktadır. Söz konusu itiraz sebepleri arasında yer alan "böyle bir borcun bulunmadığı" yolundaki iddianın da ancak vergilemeye ilişkin işlemlerin "borcun doğmadığı ya da varlık kazanmadığı" şeklinde beliren hukuka aykırılığının açık ve tartışmasız olması ve bu durumun kuşkuya yer bırakmayacak açıklıkta somut olarak ispatlanmış olması halinde hukuki etkililiğinden söz edilebilir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan ... Motor firması adına alınan ek tahakkuk kararının itiraz edilmeksizin; ... Otomotiv firması adına alınan ek tahakkuk ve ceza kararlarının ise, itiraz başvurusunun reddine ilişkin işleme karşı dava açılmaksızın kesinleştiğinin anlaşılması karşısında, ödeme emri içeriği vergi ve cezaların usulüne uygun olarak kesinleştirilmesi üzerine düzenlendiği sonucuna ulaşılan ödeme emrinin iptali istemiyle açılan işbu davada, tahakkuk aşamasında incelenebilecek nitelikteki hukuka aykırılıklar değerlendirmeye alınamayacak olup, temyize konu kararın aksi yönde değerlendirme yapılmak suretiyle verilen kısmen iptale ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacıların temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının davacıların istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3.Kararın, davalı idarenin istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. ... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacılardan alınmasına,
6. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 20/10/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY:
Davacılardan ... Otomotiv adına tescilli 4 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında "aksam ve parça" olarak beyan edilerek ithal edilen eşyaların, diğer davacı olan ... Motor adına tescilli bir kısım beyannamelerle ithal edilen eşyalarla bir araya getirilmesi halinde tamamlanmış ATV ve motorsiklet cinsi eşyayı oluşturabildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezası kararının tahsili amacıyla düzenlenmiş ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Olayda, uyuşmazlık konusu beyannameler muhteviyatı eşyaların, farklı beyannameler kapsamında ithal edilen aksam ve parçalar ile bir araya getirildiğinde eksiksiz bir şekilde aynı tip ve modelde bir ATV-motorsiklet cinsi eşyaları oluşturacağı veya bu eşyaların demonte vaziyette parçaları olduğu ya da ilgili parçaların servis ve yedek parça amaçlı olarak kullanılabilecek kısmı da dikkate alınmak suretiyle gerçekte kaç eşya oluşturabileceği hususunun somut olarak ortaya koyularak belirleme yapılmadığı, diğer bir ifadeyle, bu eşyaların ne şekilde imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşyanın ayırt edici niteliğini taşıdığı hususunun, eşyanın teknik özellikleri gösterir kılavuz ve kataloglar doğrultusunda açıklanmak suretiyle hukuken kabul edilebilir delillerle somut bir biçimde açıkça ortaya konulamadığı, bu durumda, varsayım ve kanaate dayalı olarak yapılan bir takım değerlendirmeler sonucu alınan ek tahakkuk ve ceza kararlarının tahsili amacıyla düzenlenmiş ödeme emrinin "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilerek bu kısım yönünden de dava konusu işlemin iptali icap ettiğinden, davacı temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bu kısmının bozulması, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddi gerektiği oyuyla, Dairemiz kararına katılmıyorum.

Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?