Danıştay 7. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 7. Daire E.2023/3551 K.2025/1987
ÖzetHer cümle kararın kendi metninden doğrulandı.
Karar yönü: BozmaKimin lehine: Davalı
Uyuşmazlık
Transit refakat belgesindeki miktardan fazla olduğu gerekçesiyle el konulan eşyanın iadesi talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, işlemi tesis eden gümrük idaresinin yetkili olup olmadığı tartışılmaktadır.
Kaynak pasajlar (2)
- Dava Konusu İstem: ... Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı olup beyana göre fazla olduğundan bahisle el konulan eşyanın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
- İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda; uyuşmazlık konusu eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine giriş işlemlerini gerçekleştirerek transit rejimine tabi tutan idarenin Mersin Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü olduğunun anlaşılması karşısında, söz konusu eşyayla ilgili olarak işlem tesis edilmesi bakımından anılan müdürlüğün yetkili olduğu, bu durumda, eşyanın sevk edildiği Çobanbey Gümrük Müdürlüğünce tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Gerekçe
4458 sayılı Kanun ve Gümrük Yönetmeliği hükümleri uyarınca, transit rejimine konu eşyada varış gümrük idaresince yapılan kontrol veya muayene sonucunda beyana göre fazlalık tespit edilmesi halinde, tespiti yapan idare tarafından işlem tesis edileceği düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler karşısında, eşyanın varış gümrük idaresince kontrol edilerek işlem tesis edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Danıştay, varış gümrük idaresinin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğuna hükmetmiştir.
Kaynak pasajlar (6)
- Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (c) veya (d) bentleri uyarınca işlem yapılacağı belirtildikten sonra (d) bendinde, beyana göre fazla olduğunun tespit edilmesi hâlinde, fazla çıkan eşyanın gümrük vergileri kadar idari para cezası verileceği düzenlenmiştir.
- Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek, ulusal transit rejimi altında taşınan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, varış gümrük idaresince yapılan kontrol ve muayenesi sonucunda beyanda belirtilen cinsine uygun olmakla birlikte beyana göre fazla çıkması halinde; a) fazla çıkan eşyanın geçici depolama yeri veya antrepoya alınacağı, talep edilmesi halinde, beyana konu diğer eşyanın gümrük işlemlerine devam edileceği, beyannameye ekli fatura ve ticari belgelerde kayıtlı bilgilerden fazlalığın yanlış beyan sebebiyle ortaya çıktığı anlaşılırsa, fazla eşyaya ilişkin rejim beyanında bulunulmasına izin verileceği, aksi halde, fazlalığın mahrecindeki fazla yüklemeden veya yanlış beyandan kaynaklandığının, 28 gün içerisinde ispat edilmesi gerektiği, bu sürenin yazılı başvuru halinde 28 gün daha uzatılabileceği, yükümlüsünce süresi içerisinde ispat edilmesi halinde, fazla eşyaya ilişkin rejim beyanında bulunulmasına izin verileceği, süresi içerisinde ispat edilememesi halinde, Kanun'un varış gümrük idaresince hareket gümrük idaresine bildirimde bulunulmasını müteakip hareket gümrük idaresince rejimin ibra edileceği, b) Türkiye Gümrük Bölgesinin dışına çıkarılacak eşya için, fazla çıkan eşya ile beyan edilen eşyanın aynı olması durumunda, tespit edilen fazlalığın transit refakat belgesine ve sisteme gerekli açıklamalar yapılarak kaydedileceği ve transit rejimi sonlandırılarak eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verileceği, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceği, çıkış gümrük idaresinde, beyan edilen serbest dolaşımda bulunmayan eşyaya ilaveten farklı eşya tespit edilmesi halinde ise, durumun transit refakat belgesine ve sisteme gerekli açıklamalar yapılarak kaydedileceği, transit rejimi sonlandırılarak beyan edilen eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verileceği, ancak farklı çıkan eşyanın yurt dışına çıkışına izin verilmeyeceği, farklı eşya bulunması durumunun mahrecindeki yüklemeden veya yanlış beyandan kaynaklandığının 28 gün içerisinde ispat edilmesi gerektiği, bu sürenin yazılı başvuru halinde 28 gün daha uzatılabileceği, yükümlüsünce süresi içerisinde ispat edilmesi halinde, bu eşyanın yurt dışı edilmesine ya da transit rejimine tabi tutulmasına izin verileceği, süresi içerisinde ispat edilememesi halinde, Kanunun 235. maddesinin beşinci fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceği, "Ulusal ve ortak transit rejimlerinde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılıklar için ortak hükümler" başlıklı 241. maddesinin 4. fıkrasında; transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra, varış gümrük idaresine varışından önce yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda, beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi halinde söz konusu tespiti yapan idare tarafından, 239. ve 240. maddelerin ilgili fıkraları ile bu madde kapsamında varış gümrük idaresince yapılacağı belirtilen işlemlerin gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.
- 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca ceza kararı alınabilmesi için, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre fazla olması gerekmektedir.
- Dosyanın, Dairemizin E:2023/3082 esasına kayıtlı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, olayda, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresince yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre fazla olduğunun tespit edildiğinden bahisle ve tespiti yapan varış gümrük idaresince 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca idari yaptırım uygulandığı ve fazla çıkan eşyaya el konulduğu anlaşılmaktadır.
- 4458 sayılı Kanun'un 87. maddesinin 1. fıkrasında, transit rejiminin işleyişine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceğine dair hükme istinaden, Gümrük Yönetmeliği'nin 239. maddesinin 2. fıkrasında, varış gümrük idaresince Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceğinin açıkça belirlenmiş olması karşısında, olayda, tespiti yapan varış gümrük idaresinin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Bu durumda, yukarıda değinilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, davalı idarenin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç
Davacı, transit rejiminde beyana göre fazla olduğu gerekçesiyle el konulan eşyanın iadesini istemiştir. Danıştay, mevzuat uyarınca tespiti yapan varış gümrük idaresinin işlem tesis etme yetkisi bulunduğundan, Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur.
Kaynak pasajlar (3)
- Dava Konusu İstem: ... Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı olup beyana göre fazla olduğundan bahisle el konulan eşyanın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
- 4458 sayılı Kanun'un 87. maddesinin 1. fıkrasında, transit rejiminin işleyişine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceğine dair hükme istinaden, Gümrük Yönetmeliği'nin 239. maddesinin 2. fıkrasında, varış gümrük idaresince Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceğinin açıkça belirlenmiş olması karşısında, olayda, tespiti yapan varış gümrük idaresinin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Dayanak
4458 sayılı Kanun m. 235/5-dGümrük Yönetmeliği m. 239/2Gümrük Yönetmeliği m. 241/44458 sayılı Kanun m. 87/1492 sayılı Harçlar Kanunu m. 13/j
T.C. DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE
Esas No: 2023/3551
Karar No: 2025/1987
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Kozmetik Kimyevi Madde Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: ... Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı olup beyana göre fazla olduğundan bahisle el konulan eşyanın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda; uyuşmazlık konusu eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine giriş işlemlerini gerçekleştirerek transit rejimine tabi tutan idarenin Mersin Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü olduğunun anlaşılması karşısında, söz konusu eşyayla ilgili olarak işlem tesis edilmesi bakımından anılan müdürlüğün yetkili olduğu, bu durumda, eşyanın sevk edildiği Çobanbey Gümrük Müdürlüğünce tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Transit refakat belgesinde kayıtlı miktardan fazla olduğu tespit edilen eşyaya ilişkin olarak açılan dava derdest olduğundan söz konusu eşyanın davacıya tesliminin mümkün olmadığı, tasfiye mevzuatı hükümleri uyarınca son kullanma tarihleri de dikkate alınarak ihale yoluyla ihraç kayıtlı olarak eşyanın satışının gerçekleştirildiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Transit rejimi kapsamında taşınan eşyada eksiklik yahut fazlalık tespiti halinde, tespiti yapan idare tarafından gerekli işlemlerin tesis edileceği yönündeki düzenlemelerin varlığı karşısında, varış gümrük idaresinin yetkisizliğinden bahsedilemeyeceğinden, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Mersin Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı olup beyana göre fazla olduğundan bahisle el konulan eşyanın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun ile değiştirilen şekliyle; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (c) veya (d) bentleri uyarınca işlem yapılacağı belirtildikten sonra (d) bendinde, beyana göre fazla olduğunun tespit edilmesi hâlinde, fazla çıkan eşyanın gümrük vergileri kadar idari para cezası verileceği düzenlenmiştir.
07/10/2009 tarih ve 27369 Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği'nin "Ulusal transit rejiminde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılık" başlıklı 239. maddesinin 2. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek, ulusal transit rejimi altında taşınan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, varış gümrük idaresince yapılan kontrol ve muayenesi sonucunda beyanda belirtilen cinsine uygun olmakla birlikte beyana göre fazla çıkması halinde; a) fazla çıkan eşyanın geçici depolama yeri veya antrepoya alınacağı, talep edilmesi halinde, beyana konu diğer eşyanın gümrük işlemlerine devam edileceği, beyannameye ekli fatura ve ticari belgelerde kayıtlı bilgilerden fazlalığın yanlış beyan sebebiyle ortaya çıktığı anlaşılırsa, fazla eşyaya ilişkin rejim beyanında bulunulmasına izin verileceği, aksi halde, fazlalığın mahrecindeki fazla yüklemeden veya yanlış beyandan kaynaklandığının, 28 gün içerisinde ispat edilmesi gerektiği, bu sürenin yazılı başvuru halinde 28 gün daha uzatılabileceği, yükümlüsünce süresi içerisinde ispat edilmesi halinde, fazla eşyaya ilişkin rejim beyanında bulunulmasına izin verileceği, süresi içerisinde ispat edilememesi halinde, Kanun'un varış gümrük idaresince hareket gümrük idaresine bildirimde bulunulmasını müteakip hareket gümrük idaresince rejimin ibra edileceği, b) Türkiye Gümrük Bölgesinin dışına çıkarılacak eşya için, fazla çıkan eşya ile beyan edilen eşyanın aynı olması durumunda, tespit edilen fazlalığın transit refakat belgesine ve sisteme gerekli açıklamalar yapılarak kaydedileceği ve transit rejimi sonlandırılarak eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verileceği, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceği, çıkış gümrük idaresinde, beyan edilen serbest dolaşımda bulunmayan eşyaya ilaveten farklı eşya tespit edilmesi halinde ise, durumun transit refakat belgesine ve sisteme gerekli açıklamalar yapılarak kaydedileceği, transit rejimi sonlandırılarak beyan edilen eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verileceği, ancak farklı çıkan eşyanın yurt dışına çıkışına izin verilmeyeceği, farklı eşya bulunması durumunun mahrecindeki yüklemeden veya yanlış beyandan kaynaklandığının 28 gün içerisinde ispat edilmesi gerektiği, bu sürenin yazılı başvuru halinde 28 gün daha uzatılabileceği, yükümlüsünce süresi içerisinde ispat edilmesi halinde, bu eşyanın yurt dışı edilmesine ya da transit rejimine tabi tutulmasına izin verileceği, süresi içerisinde ispat edilememesi halinde, Kanunun 235. maddesinin beşinci fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceği, "Ulusal ve ortak transit rejimlerinde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılıklar için ortak hükümler" başlıklı 241. maddesinin 4. fıkrasında; transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra, varış gümrük idaresine varışından önce yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda, beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi halinde söz konusu tespiti yapan idare tarafından, 239. ve 240. maddelerin ilgili fıkraları ile bu madde kapsamında varış gümrük idaresince yapılacağı belirtilen işlemlerin gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca ceza kararı alınabilmesi için, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre fazla olması gerekmektedir.
Dosyanın, Dairemizin E:2023/3082 esasına kayıtlı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, olayda, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresince yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre fazla olduğunun tespit edildiğinden bahisle ve tespiti yapan varış gümrük idaresince 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca idari yaptırım uygulandığı ve fazla çıkan eşyaya el konulduğu anlaşılmaktadır. 4458 sayılı Kanun'un 87. maddesinin 1. fıkrasında, transit rejiminin işleyişine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceğine dair hükme istinaden, Gümrük Yönetmeliği'nin 239. maddesinin 2. fıkrasında, varış gümrük idaresince Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceğinin açıkça belirlenmiş olması karşısında, olayda, tespiti yapan varış gümrük idaresinin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda değinilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, davalı idarenin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 27/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2023/3551
Karar No: 2025/1987
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Kozmetik Kimyevi Madde Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: ... Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı olup beyana göre fazla olduğundan bahisle el konulan eşyanın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda; uyuşmazlık konusu eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine giriş işlemlerini gerçekleştirerek transit rejimine tabi tutan idarenin Mersin Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü olduğunun anlaşılması karşısında, söz konusu eşyayla ilgili olarak işlem tesis edilmesi bakımından anılan müdürlüğün yetkili olduğu, bu durumda, eşyanın sevk edildiği Çobanbey Gümrük Müdürlüğünce tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Transit refakat belgesinde kayıtlı miktardan fazla olduğu tespit edilen eşyaya ilişkin olarak açılan dava derdest olduğundan söz konusu eşyanın davacıya tesliminin mümkün olmadığı, tasfiye mevzuatı hükümleri uyarınca son kullanma tarihleri de dikkate alınarak ihale yoluyla ihraç kayıtlı olarak eşyanın satışının gerçekleştirildiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Transit rejimi kapsamında taşınan eşyada eksiklik yahut fazlalık tespiti halinde, tespiti yapan idare tarafından gerekli işlemlerin tesis edileceği yönündeki düzenlemelerin varlığı karşısında, varış gümrük idaresinin yetkisizliğinden bahsedilemeyeceğinden, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Mersin Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı olup beyana göre fazla olduğundan bahisle el konulan eşyanın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun ile değiştirilen şekliyle; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (c) veya (d) bentleri uyarınca işlem yapılacağı belirtildikten sonra (d) bendinde, beyana göre fazla olduğunun tespit edilmesi hâlinde, fazla çıkan eşyanın gümrük vergileri kadar idari para cezası verileceği düzenlenmiştir.
07/10/2009 tarih ve 27369 Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği'nin "Ulusal transit rejiminde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılık" başlıklı 239. maddesinin 2. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek, ulusal transit rejimi altında taşınan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, varış gümrük idaresince yapılan kontrol ve muayenesi sonucunda beyanda belirtilen cinsine uygun olmakla birlikte beyana göre fazla çıkması halinde; a) fazla çıkan eşyanın geçici depolama yeri veya antrepoya alınacağı, talep edilmesi halinde, beyana konu diğer eşyanın gümrük işlemlerine devam edileceği, beyannameye ekli fatura ve ticari belgelerde kayıtlı bilgilerden fazlalığın yanlış beyan sebebiyle ortaya çıktığı anlaşılırsa, fazla eşyaya ilişkin rejim beyanında bulunulmasına izin verileceği, aksi halde, fazlalığın mahrecindeki fazla yüklemeden veya yanlış beyandan kaynaklandığının, 28 gün içerisinde ispat edilmesi gerektiği, bu sürenin yazılı başvuru halinde 28 gün daha uzatılabileceği, yükümlüsünce süresi içerisinde ispat edilmesi halinde, fazla eşyaya ilişkin rejim beyanında bulunulmasına izin verileceği, süresi içerisinde ispat edilememesi halinde, Kanun'un varış gümrük idaresince hareket gümrük idaresine bildirimde bulunulmasını müteakip hareket gümrük idaresince rejimin ibra edileceği, b) Türkiye Gümrük Bölgesinin dışına çıkarılacak eşya için, fazla çıkan eşya ile beyan edilen eşyanın aynı olması durumunda, tespit edilen fazlalığın transit refakat belgesine ve sisteme gerekli açıklamalar yapılarak kaydedileceği ve transit rejimi sonlandırılarak eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verileceği, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceği, çıkış gümrük idaresinde, beyan edilen serbest dolaşımda bulunmayan eşyaya ilaveten farklı eşya tespit edilmesi halinde ise, durumun transit refakat belgesine ve sisteme gerekli açıklamalar yapılarak kaydedileceği, transit rejimi sonlandırılarak beyan edilen eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verileceği, ancak farklı çıkan eşyanın yurt dışına çıkışına izin verilmeyeceği, farklı eşya bulunması durumunun mahrecindeki yüklemeden veya yanlış beyandan kaynaklandığının 28 gün içerisinde ispat edilmesi gerektiği, bu sürenin yazılı başvuru halinde 28 gün daha uzatılabileceği, yükümlüsünce süresi içerisinde ispat edilmesi halinde, bu eşyanın yurt dışı edilmesine ya da transit rejimine tabi tutulmasına izin verileceği, süresi içerisinde ispat edilememesi halinde, Kanunun 235. maddesinin beşinci fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceği, "Ulusal ve ortak transit rejimlerinde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılıklar için ortak hükümler" başlıklı 241. maddesinin 4. fıkrasında; transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra, varış gümrük idaresine varışından önce yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda, beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi halinde söz konusu tespiti yapan idare tarafından, 239. ve 240. maddelerin ilgili fıkraları ile bu madde kapsamında varış gümrük idaresince yapılacağı belirtilen işlemlerin gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca ceza kararı alınabilmesi için, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre fazla olması gerekmektedir.
Dosyanın, Dairemizin E:2023/3082 esasına kayıtlı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, olayda, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresince yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre fazla olduğunun tespit edildiğinden bahisle ve tespiti yapan varış gümrük idaresince 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca idari yaptırım uygulandığı ve fazla çıkan eşyaya el konulduğu anlaşılmaktadır. 4458 sayılı Kanun'un 87. maddesinin 1. fıkrasında, transit rejiminin işleyişine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceğine dair hükme istinaden, Gümrük Yönetmeliği'nin 239. maddesinin 2. fıkrasında, varış gümrük idaresince Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceğinin açıkça belirlenmiş olması karşısında, olayda, tespiti yapan varış gümrük idaresinin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda değinilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, davalı idarenin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 27/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.