Danıştay7. DaireTicaret Hukuku
Danıştay 7. Daire E.2023/1071 K.2025/2896
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1071
Karar No : 2025/2896
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Tobacco Sigara ve Tütüncülük Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
**VEKİLİ:** Av. S...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına, hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden kayıt dışı üretim ve satış yapıldığı ve özel tüketim vergisi beyannamelerinde verginin hatalı hesaplandığından bahisle 2015 yılının Ocak ilâ Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen vergi ziyaı cezaları ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla, olayda, eksik incelemeye dayalı olarak hazırlandığı anlaşılan görüş ve öneri raporu ile vergi inceleme raporuna istinaden yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı; diğer yandan, hangi mal ya da hizmetin, ne kadar ve hangi tutarlarda, kimden ve hangi tarihlerde alındığı ve kayıt dışı satıldığı gibi olayın gerçek mahiyetini gösterir somut tespitler yapılmadığı gibi cezaya dayanak alınabilecek açık ve yeterli delillerin de ortaya konulmadığı, gerçeğe uygun belge vermeyen ve almayanın birlikte açık, mükellefi bağlayacak, hukuken itibar edilebilecek biçimde somut olarak tespit edilmemesi karşısında, cezai yaptırıma bağlanmış fiilin tüm unsurları ile oluştuğundan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlığın çözümünün davacı şirketin kayıt dışı üretim ve satışının bulunup bulunmadığının tespitine bağlı olduğu, bu itibarla, Dairelerince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, davacı şirketin defterlerinin kayıt nizamı ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliği hükümlerine uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, makinelerin çalışma gücü ve kapasite oranı, enerji sarfiyatı dikkate alındığında kayıt dışı üretimin bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, Mersin Sanayi ve Ticaret Odası tarafından belirlenen fire oranı gözetildiğinde üretimde kullanılan tütün miktarı ile üretilen sigaranın uyumlu olduğu tespitlerine yer verildiği, bu durumda, davacı şirketin kayıt dışı üretim ve satış yaptığına ilişkin somut tespit bulunmadığından, dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bilirkişi heyeti tarafından 2021 yılında yapılan tespitlerin 2015 yılına teşmil edilemeyeceği, orijinal olmayan parça kullanımının iktisadi ve teknik hayatın olağan akışına uygun düşmediği, makineler arası senkronizasyon bozukluğundan kaynaklı üretim kaybının ne kadar olabileceğinin açıklanmadığı, makinelerin vardiyalar arası temizlik ve bakım sürelerinin 30 dakika olarak dikkate alındığı, bilirkişi heyetince yapılan deneysel işlemlerin gerçeği yansıtmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın, cezalı tarhiyatın kayıt dışı üretim gerçekleştirildiğinden bahisle yapılan kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkraları onanmasının gerektiği, cezalı tarhiyatın 2015 yılının Ocak ayında satılan sigaralara ait özel tüketim vergisinin hatalı beyan edildiğinden bahisle yapılan kısmı hakkında ise mahkemece hüküm kurulmadığı anlaşıldığından, sözü edilen cezalı tarhiyat yönünden kararın kısmen bozulmasının gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan kararın, cezalı tarhiyatların kayıt dışı üretim gerçekleştirildiğinden bahisle yapılan kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır.
Kararın, cezalı tarhiyatların 2015 yılının Ocak ayında satılan sigaralara ait özel tüketim vergisinin hatalı beyan edildiğinden bahisle yapılan kısmına gelince;
Dosyanın incelenmesinden, davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2015 yılının Ocak döneminde satılan sigaralara ait asgari maktu özel tüketim vergisi oranının düşük uygulanması suretiyle anılan döneme ilişkin özel tüketim vergisinin eksik beyan edildiğinden bahisle cezalı tarhiyat yapıldığı ve davacı tarafından da dava konusu edilmesine karşın, cezalı tarhiyatların sözü edilen kısmı hakkında herhangi bir inceleme yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı anlaşılmıştır.
Bu nedenle, dava konusu cezalı tarhiyatların 2015 yılının Ocak ayında satılan sigaralara ait özel tüketim vergisinin hatalı beyan edildiğinden bahisle yapılan kısmı hakkında karar verilmek üzere, temyize konu kararın anılan hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, cezalı tarhiyatların kayıt dışı üretim yapıldığından bahisle yapılan kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Kararın, cezalı tarhiyatların özel tüketim vergisinin hatalı beyan edildiğinden bahisle yapılan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 23/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1071
Karar No : 2025/2896
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Tobacco Sigara ve Tütüncülük Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
**VEKİLİ:** Av. S...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına, hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden kayıt dışı üretim ve satış yapıldığı ve özel tüketim vergisi beyannamelerinde verginin hatalı hesaplandığından bahisle 2015 yılının Ocak ilâ Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen vergi ziyaı cezaları ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla, olayda, eksik incelemeye dayalı olarak hazırlandığı anlaşılan görüş ve öneri raporu ile vergi inceleme raporuna istinaden yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı; diğer yandan, hangi mal ya da hizmetin, ne kadar ve hangi tutarlarda, kimden ve hangi tarihlerde alındığı ve kayıt dışı satıldığı gibi olayın gerçek mahiyetini gösterir somut tespitler yapılmadığı gibi cezaya dayanak alınabilecek açık ve yeterli delillerin de ortaya konulmadığı, gerçeğe uygun belge vermeyen ve almayanın birlikte açık, mükellefi bağlayacak, hukuken itibar edilebilecek biçimde somut olarak tespit edilmemesi karşısında, cezai yaptırıma bağlanmış fiilin tüm unsurları ile oluştuğundan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlığın çözümünün davacı şirketin kayıt dışı üretim ve satışının bulunup bulunmadığının tespitine bağlı olduğu, bu itibarla, Dairelerince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, davacı şirketin defterlerinin kayıt nizamı ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliği hükümlerine uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, makinelerin çalışma gücü ve kapasite oranı, enerji sarfiyatı dikkate alındığında kayıt dışı üretimin bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, Mersin Sanayi ve Ticaret Odası tarafından belirlenen fire oranı gözetildiğinde üretimde kullanılan tütün miktarı ile üretilen sigaranın uyumlu olduğu tespitlerine yer verildiği, bu durumda, davacı şirketin kayıt dışı üretim ve satış yaptığına ilişkin somut tespit bulunmadığından, dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bilirkişi heyeti tarafından 2021 yılında yapılan tespitlerin 2015 yılına teşmil edilemeyeceği, orijinal olmayan parça kullanımının iktisadi ve teknik hayatın olağan akışına uygun düşmediği, makineler arası senkronizasyon bozukluğundan kaynaklı üretim kaybının ne kadar olabileceğinin açıklanmadığı, makinelerin vardiyalar arası temizlik ve bakım sürelerinin 30 dakika olarak dikkate alındığı, bilirkişi heyetince yapılan deneysel işlemlerin gerçeği yansıtmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın, cezalı tarhiyatın kayıt dışı üretim gerçekleştirildiğinden bahisle yapılan kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkraları onanmasının gerektiği, cezalı tarhiyatın 2015 yılının Ocak ayında satılan sigaralara ait özel tüketim vergisinin hatalı beyan edildiğinden bahisle yapılan kısmı hakkında ise mahkemece hüküm kurulmadığı anlaşıldığından, sözü edilen cezalı tarhiyat yönünden kararın kısmen bozulmasının gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan kararın, cezalı tarhiyatların kayıt dışı üretim gerçekleştirildiğinden bahisle yapılan kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır.
Kararın, cezalı tarhiyatların 2015 yılının Ocak ayında satılan sigaralara ait özel tüketim vergisinin hatalı beyan edildiğinden bahisle yapılan kısmına gelince;
Dosyanın incelenmesinden, davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2015 yılının Ocak döneminde satılan sigaralara ait asgari maktu özel tüketim vergisi oranının düşük uygulanması suretiyle anılan döneme ilişkin özel tüketim vergisinin eksik beyan edildiğinden bahisle cezalı tarhiyat yapıldığı ve davacı tarafından da dava konusu edilmesine karşın, cezalı tarhiyatların sözü edilen kısmı hakkında herhangi bir inceleme yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı anlaşılmıştır.
Bu nedenle, dava konusu cezalı tarhiyatların 2015 yılının Ocak ayında satılan sigaralara ait özel tüketim vergisinin hatalı beyan edildiğinden bahisle yapılan kısmı hakkında karar verilmek üzere, temyize konu kararın anılan hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, cezalı tarhiyatların kayıt dışı üretim yapıldığından bahisle yapılan kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Kararın, cezalı tarhiyatların özel tüketim vergisinin hatalı beyan edildiğinden bahisle yapılan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 23/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.