Danıştay 7. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 7. Daire E.2021/3417 K.2024/1181
Özet: Uyuşmazlık, davacının gümrük vergilerinin üst üste hesaplanan “gözetim kıymeti” sebebiyle fazladan ödenmiş olduğu iddiası ve bu vergi iadesi talebiyle ilgili 2021/3417 esasa hüküm veren Bölge İdare Mahkemesi kararının Danıştay’da temyiz edilmesidir. Danıştay, ilk derece kararını inceleyerek gözetim kıymetinin gümrük vergisi hesaplamasında esas alınamayacağını belirtti, ancak davacının beyanına göre vergi tahsil edildiği ve fatura kıymetiyle düştüğü farkın zorunlu olarak iade edilmesinden uzak olduğuna karar için karar dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini kararlaştırmıştır.
T.C. DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE
Esas No: 2021/3417
Karar No: 2024/1181
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Nakliyat Gümrükleme İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Eski Unvanı: ... Nakliyat Gümrükleme İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi)
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların kıymetinin, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen birim kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen vergilerin, eşyalara ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; gözetim kıymeti, 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, bu kıymetin ithalata konu edilen eşyaya ait gümrük vergilerinin hesaplanmasında esas alınamayacağı, bu nedenle dava konusu işlemin gözetim kıymetinden kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık görülmediği; dava konusu işlemin gözetim kıymeti dışındaki unsurlardan kaynaklanan kısmı yönünden ise, iade istemine konu vergilerin davacının beyanına göre tahsil edildiği tartışmasız olmakla birlikte, eşyalara ilişkin fatura kıymeti ile yurt dışı gider adı altında beyan olunan kıymet arasındaki farkın çok olduğu ve fatura bedelinin gerçeği yansıtmadığı yönünde herhangi bir tespitin bulunmadığı, dolayısıyla beyan ile fatura bedeli arasındaki yüksek farkın serbest iradeyle beyan edildiğinin kabulünün hayatın olağan akışı ve ticari hayatın gerçekleriyle bağdaşmayacağı sonucuna ulaşıldığından, işlemin anılan kısmının da hukuka aykırı olduğu; fazladan ödenen vergilerin 6183 sayılı Kanun'a göre tecil faiziyle iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının kendi özgür iradesiyle beyan ederek ödediği vergilerin iadesini isteyemeyeceği, Gümrük Kanunu hükümlerine göre beyan bağlayıcı olduğundan, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı adına tescilli... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların kıymetinin, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen birim kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen vergilerin, eşyalara ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, gözetim kıymetine isabet eden kısmının iptaline ve fazladan ödenen vergilerin iadesine ilişkin hüküm fıkrası ile idareye başvuru yapıldığı tarihten itibaren hesaplanmak üzere iadesine hükmedilen tecil faizinin yasal faize isabet eden kısmına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 1. ve 2. kalemlerinde yer alan 9503 tarife pozisyonundaki "oyuncak" ticari tanımlı eşyanın 14/06/2012 ilâ 03/09/2019 tarihleri arasında 10.000 Dolar, 03/09/2019 tarihi itibarıyla 7.000 Dolar gözetim uygulamasına tabi olduğu, beyannamenin tescil tarihi olan 27/05/2019 tarihi itibarıyla dikkate alınması gereken gözetim kıymetinin 10.000 Dolar olduğunun anlaşılması karşısında, davacının yurt dışı gider beyanının söz konusu gözetim kıymeti ile uyumlu olduğu neticesine ulaşılmış olup temyize konu vergi dava dairesi kararının söz konusu eşyaya ilişkin hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
Temyize konu kararın faiz istemine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmına gelince; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinin 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde, geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödeneceği hükmünün yer aldığı, 27/05/2019 tarihinde tescil edildiği anlaşılan beyannameye konu vergilerin geri verilmesinde idareye başvuru yapıldığı tarihten itibaren tecil faizinin hesaplanması gerektiğine karar verilmiş ise de, beyannamenin 07/11/2019 tarihinden önce tescil edilmiş olması karşısında, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle iade edilmesi gerekmekte olup, hesaplanacak tecil faiziyle iadeye ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmında hukuki isabet bulunmamakla birlikte yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan bu hükmün 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltilmesi mümkün yanlışlık kapsamında bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, vergi mahkemesi kararının "fazladan tahsil edilen vergilerin 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine," dair hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasından, söz konusu ibarenin çıkarılarak "fazladan tahsil edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine," ibaresinin eklenmesi suretiyle" DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Kararın, dava konusu işlemin gözetim kıymetini aşan kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik bölümünün ise belirtilen gerekçeyle REDDİNE,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 21/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2021/3417
Karar No: 2024/1181
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Nakliyat Gümrükleme İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Eski Unvanı: ... Nakliyat Gümrükleme İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi)
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların kıymetinin, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen birim kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen vergilerin, eşyalara ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; gözetim kıymeti, 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, bu kıymetin ithalata konu edilen eşyaya ait gümrük vergilerinin hesaplanmasında esas alınamayacağı, bu nedenle dava konusu işlemin gözetim kıymetinden kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık görülmediği; dava konusu işlemin gözetim kıymeti dışındaki unsurlardan kaynaklanan kısmı yönünden ise, iade istemine konu vergilerin davacının beyanına göre tahsil edildiği tartışmasız olmakla birlikte, eşyalara ilişkin fatura kıymeti ile yurt dışı gider adı altında beyan olunan kıymet arasındaki farkın çok olduğu ve fatura bedelinin gerçeği yansıtmadığı yönünde herhangi bir tespitin bulunmadığı, dolayısıyla beyan ile fatura bedeli arasındaki yüksek farkın serbest iradeyle beyan edildiğinin kabulünün hayatın olağan akışı ve ticari hayatın gerçekleriyle bağdaşmayacağı sonucuna ulaşıldığından, işlemin anılan kısmının da hukuka aykırı olduğu; fazladan ödenen vergilerin 6183 sayılı Kanun'a göre tecil faiziyle iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının kendi özgür iradesiyle beyan ederek ödediği vergilerin iadesini isteyemeyeceği, Gümrük Kanunu hükümlerine göre beyan bağlayıcı olduğundan, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı adına tescilli... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların kıymetinin, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen birim kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen vergilerin, eşyalara ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, gözetim kıymetine isabet eden kısmının iptaline ve fazladan ödenen vergilerin iadesine ilişkin hüküm fıkrası ile idareye başvuru yapıldığı tarihten itibaren hesaplanmak üzere iadesine hükmedilen tecil faizinin yasal faize isabet eden kısmına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 1. ve 2. kalemlerinde yer alan 9503 tarife pozisyonundaki "oyuncak" ticari tanımlı eşyanın 14/06/2012 ilâ 03/09/2019 tarihleri arasında 10.000 Dolar, 03/09/2019 tarihi itibarıyla 7.000 Dolar gözetim uygulamasına tabi olduğu, beyannamenin tescil tarihi olan 27/05/2019 tarihi itibarıyla dikkate alınması gereken gözetim kıymetinin 10.000 Dolar olduğunun anlaşılması karşısında, davacının yurt dışı gider beyanının söz konusu gözetim kıymeti ile uyumlu olduğu neticesine ulaşılmış olup temyize konu vergi dava dairesi kararının söz konusu eşyaya ilişkin hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
Temyize konu kararın faiz istemine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmına gelince; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinin 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde, geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödeneceği hükmünün yer aldığı, 27/05/2019 tarihinde tescil edildiği anlaşılan beyannameye konu vergilerin geri verilmesinde idareye başvuru yapıldığı tarihten itibaren tecil faizinin hesaplanması gerektiğine karar verilmiş ise de, beyannamenin 07/11/2019 tarihinden önce tescil edilmiş olması karşısında, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle iade edilmesi gerekmekte olup, hesaplanacak tecil faiziyle iadeye ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmında hukuki isabet bulunmamakla birlikte yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan bu hükmün 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltilmesi mümkün yanlışlık kapsamında bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, vergi mahkemesi kararının "fazladan tahsil edilen vergilerin 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine," dair hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasından, söz konusu ibarenin çıkarılarak "fazladan tahsil edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine," ibaresinin eklenmesi suretiyle" DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Kararın, dava konusu işlemin gözetim kıymetini aşan kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik bölümünün ise belirtilen gerekçeyle REDDİNE,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 21/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.