Danıştay6. Daireİdare HukukuTicaret Hukuku
Danıştay 6. Daire E.2022/7872 K.2023/8690
T.C. DANIŞTAY ALTINCI DAİRE
Esas No: 2022/7872
Karar No: 2023/8690
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ... Odası ... Şubesi
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR):
1- ... Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Turizm Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ: Muğla İli, Milas İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak Milas Belediye Başkanlığınca düzenlenen ... tarih ve ...-...-... sayılı yapı ruhsatı ile ruhsatın dayanağı olduğundan bahisle Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun görülerek 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca onaylanan Güvercinlik Turizm Merkezi, Çomça Mevkii, 4 Özel Sayılı Parsele ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun Danıştay Altıncı Dairesinin 29/03/2022 tarih ve E:2018/2196, K:2022/3801 sayılı bozma kararına uyularak; kabulü ile idare mahkemesi kararın kaldırılmasına, davanın yapı ruhsatına ilişkin kısmının ehliyet yönünden reddine, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
... BAKANLIĞI İLE MÜDAHİL ... TURİZM TİCARET ANONİM ŞİRKETİNiN SAVUNMALARININ ÖZETİ: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
... BELEDİYE BAŞKANLIĞININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 28/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X): Dava, Milas Belediye Başkanlığı tarafından Muğla İli, Milas İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parsel sayılı taşınmaz için düzenlenen ... tarih ve ...-...-... sayılı yapı ruhsatı ile bunun dayanağı olduğundan bahisle Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan inceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun görülerek 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca onaylanan Güvercinlik Turizm Merkezi, ... Mevkii, ... Özel Sayılı Parsele ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasanın Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler arasında yer verdiği "Çevrenin korunması" hususu, hem herkes için "sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını", hem de "çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek " ödevini tüm vatandaşlar için "hak ve ödev" olarak düzenlenmiş bulunmaktadır.
6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun 2.maddesinde de, "...Mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini ve ahlakını korumak için gerekli gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak. Meslek ve menfaatleriyle ilgili işlerde resmi makamlarla işbirliği yaparak gerekli yardımlarda ve tekliflerde bulunmak, meslekle ilgili bütün mevzuatı normları, fenni şartnameleri incelemek ve bunlar hakkındaki görüş ve düşünceleri ilgililere bildirmektir." birliğin kuruluş amacları arasında sayılmış, 13. maddesinde; "Lüzum görülen yerlerde Birlik Umumi Heyeti karariyle (Türk mühendis ve mimarları odaları) açılabilir." hükmüne, 14. maddesinde; "Her ihtısas şubesi yalnız bir oda açar. İhtisas ve iştigal mevzuları ayrı olan mühendis ve mimarlar; ancak ihtısas veya iştigal mevzularının taallük ettiği odaya kaydolunurlar." hükmüne, 19. maddesinde ise; "Odalar, bu kanunun 2 nci maddesinde belirtilen amaç için Birlik Umumi Heyetince kararlaştırılan işlerden yalnız odalarını ilgilendiren kısımlar ile görevlidirler." hükmüne yer verilmiştir.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının idari işlemlere karşı kuruluş kanunlarında gösterilen amaçları doğrultusunda dava açma ehliyetleri bulunmaktadır.
Bu bağlamda, dava konusu taşınmaza ilişkin olarak düzenlenen yapı ruhsatı verilmeden önce sahil şeridinin ilk 50 metresinin emsal hesabına alındığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğindeki plan hükümlerinin 1. maddesinde öngörülen E:0.50 emsal değerinin aşılarak ihlal edildiği, yapı ruhsatında yol kotu altında 4 katın bulunduğu, bu durumun Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in ve bu yönetmeliğe göre çıkartılan Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’nın 17/08/1993 tarih ve 16523 sayılı Genelgesi ve eki belgede gösterilen şartlara aykırı olduğu, onaylanan imar planı değişikliklerinde kıyı kenar çizgisinden itibaren 50 metrelik alanın kıyıya terk edilmediği, yapılacak yapılar için kıyı kenar çizgisine 10 metre yaklaşma mesafesi önerildiği, 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli plan değişikliklerinin Kıyı Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 4. ve 5. maddeleri ile Anayasanın 43. maddesine aykırı olduğunun ileri sürülmesi nedeniyle davacı Şehir Plancıları Odası, dava konusu imar planlarına ve bu planların uygulanması niteliğinde olan yapı ruhsatına karşı dava açma ehliyetine sahiptir.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında: "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." kuralı yer almıştır.
Buna göre, düzenleyici işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerce dava açma süresi içerisinde düzenleyici işlem veya uygulanan işlem ya da her ikisinin birlikte dava konusu edilebilecektir.
Uyuşmazlığa konu yapı ruhsatının, 2577 sayılı Yasanın 7. maddesinin 4.fıkrası uyarınca, Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun görülerek 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca onaylanan Güvercinlik Turizm Merkezi, ... Mevkii, ... Özel Sayılı Parsele ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin uygulanması niteliğinde bir işlem olduğu açıktır.
Düzenleyici işlem niteliğinde olan dava konusu nazım ve uygulama imar planlarında yapılan değişikliklere karşı dava açma süresi, davada dava açma ehliyeti bulunan Şehir Plancıları Odası açısından uygulama işlemi niteliğindeki dava konusu yapı ruhsatlarının verilmesi üzerine yeniden başlayacaktır.
Açıklanan nedenlerle işin esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken yapı ruhsatı yönünden davanın ehliyet yönünden reddi, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararın bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki karara katılmıyoruz.
Esas No: 2022/7872
Karar No: 2023/8690
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ... Odası ... Şubesi
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR):
1- ... Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Turizm Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ: Muğla İli, Milas İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak Milas Belediye Başkanlığınca düzenlenen ... tarih ve ...-...-... sayılı yapı ruhsatı ile ruhsatın dayanağı olduğundan bahisle Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun görülerek 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca onaylanan Güvercinlik Turizm Merkezi, Çomça Mevkii, 4 Özel Sayılı Parsele ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun Danıştay Altıncı Dairesinin 29/03/2022 tarih ve E:2018/2196, K:2022/3801 sayılı bozma kararına uyularak; kabulü ile idare mahkemesi kararın kaldırılmasına, davanın yapı ruhsatına ilişkin kısmının ehliyet yönünden reddine, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
... BAKANLIĞI İLE MÜDAHİL ... TURİZM TİCARET ANONİM ŞİRKETİNiN SAVUNMALARININ ÖZETİ: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
... BELEDİYE BAŞKANLIĞININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 28/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X): Dava, Milas Belediye Başkanlığı tarafından Muğla İli, Milas İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parsel sayılı taşınmaz için düzenlenen ... tarih ve ...-...-... sayılı yapı ruhsatı ile bunun dayanağı olduğundan bahisle Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan inceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun görülerek 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca onaylanan Güvercinlik Turizm Merkezi, ... Mevkii, ... Özel Sayılı Parsele ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasanın Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler arasında yer verdiği "Çevrenin korunması" hususu, hem herkes için "sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını", hem de "çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek " ödevini tüm vatandaşlar için "hak ve ödev" olarak düzenlenmiş bulunmaktadır.
6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun 2.maddesinde de, "...Mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini ve ahlakını korumak için gerekli gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak. Meslek ve menfaatleriyle ilgili işlerde resmi makamlarla işbirliği yaparak gerekli yardımlarda ve tekliflerde bulunmak, meslekle ilgili bütün mevzuatı normları, fenni şartnameleri incelemek ve bunlar hakkındaki görüş ve düşünceleri ilgililere bildirmektir." birliğin kuruluş amacları arasında sayılmış, 13. maddesinde; "Lüzum görülen yerlerde Birlik Umumi Heyeti karariyle (Türk mühendis ve mimarları odaları) açılabilir." hükmüne, 14. maddesinde; "Her ihtısas şubesi yalnız bir oda açar. İhtisas ve iştigal mevzuları ayrı olan mühendis ve mimarlar; ancak ihtısas veya iştigal mevzularının taallük ettiği odaya kaydolunurlar." hükmüne, 19. maddesinde ise; "Odalar, bu kanunun 2 nci maddesinde belirtilen amaç için Birlik Umumi Heyetince kararlaştırılan işlerden yalnız odalarını ilgilendiren kısımlar ile görevlidirler." hükmüne yer verilmiştir.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının idari işlemlere karşı kuruluş kanunlarında gösterilen amaçları doğrultusunda dava açma ehliyetleri bulunmaktadır.
Bu bağlamda, dava konusu taşınmaza ilişkin olarak düzenlenen yapı ruhsatı verilmeden önce sahil şeridinin ilk 50 metresinin emsal hesabına alındığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğindeki plan hükümlerinin 1. maddesinde öngörülen E:0.50 emsal değerinin aşılarak ihlal edildiği, yapı ruhsatında yol kotu altında 4 katın bulunduğu, bu durumun Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in ve bu yönetmeliğe göre çıkartılan Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’nın 17/08/1993 tarih ve 16523 sayılı Genelgesi ve eki belgede gösterilen şartlara aykırı olduğu, onaylanan imar planı değişikliklerinde kıyı kenar çizgisinden itibaren 50 metrelik alanın kıyıya terk edilmediği, yapılacak yapılar için kıyı kenar çizgisine 10 metre yaklaşma mesafesi önerildiği, 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli plan değişikliklerinin Kıyı Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 4. ve 5. maddeleri ile Anayasanın 43. maddesine aykırı olduğunun ileri sürülmesi nedeniyle davacı Şehir Plancıları Odası, dava konusu imar planlarına ve bu planların uygulanması niteliğinde olan yapı ruhsatına karşı dava açma ehliyetine sahiptir.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında: "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." kuralı yer almıştır.
Buna göre, düzenleyici işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerce dava açma süresi içerisinde düzenleyici işlem veya uygulanan işlem ya da her ikisinin birlikte dava konusu edilebilecektir.
Uyuşmazlığa konu yapı ruhsatının, 2577 sayılı Yasanın 7. maddesinin 4.fıkrası uyarınca, Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun görülerek 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca onaylanan Güvercinlik Turizm Merkezi, ... Mevkii, ... Özel Sayılı Parsele ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin uygulanması niteliğinde bir işlem olduğu açıktır.
Düzenleyici işlem niteliğinde olan dava konusu nazım ve uygulama imar planlarında yapılan değişikliklere karşı dava açma süresi, davada dava açma ehliyeti bulunan Şehir Plancıları Odası açısından uygulama işlemi niteliğindeki dava konusu yapı ruhsatlarının verilmesi üzerine yeniden başlayacaktır.
Açıklanan nedenlerle işin esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken yapı ruhsatı yönünden davanın ehliyet yönünden reddi, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararın bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki karara katılmıyoruz.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.