Danıştay6. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 6. Daire E.2022/2365 K.2023/5746
T.C. DANIŞTAY ALTINCI DAİRE
Esas No: 2022/2365
Karar No: 2023/5746
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR):
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İzmir ili, Seferihisar ilçesi, … Mahallesi … pafta, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18.maddesi uyarınca hazırlanan … sayılı parselasyonun kabulüne ilişkin Seferihisar Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının ve bu işlemin onaylanmasına dair İzmir Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, düzenleme sınırının mevzuata uygun olarak belirlendiği, düzenleme ortaklık payı oranının mevzuatta belirtilen yasal sınıra uygun olarak alındığı, yoldan ihdas alanlarının düzenleme ortaklık payı hesabından düşüldüğü, davacıya hisseli olarak tahsis edilen imar parselinin yüzölçümü açısından Seferihisar Doğanbey Termal Turizm Merkezi Tevsii Seferihisar kesimine ait 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği plan hükümlerine ve yapılaşmaya uygun olduğu, ancak davacıya ait … sayılı kadastral parsele daha yakın konumda olan … ada, … sayılı imar parselinden hisse tahsisi yapılması olanaklı iken tahsisin daha uzaktaki … ada, … sayılı parselden yapılmasında dağıtım ilkelerine ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, parselasyon işleminin davacıya ait parsele ilişkin bölümünün iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, Davacıya ait kök parselin imar yolunda kaldığı, teknik zorunluluk nedeniyle parselin bulunduğu yerden tahsis yapılamayacağı, müstakil parsel verilemeyeceği, mevzuat uyarınca kamu kurumlarına ait taşınmazdaki hisseler müstakil bir imar parselinde toplanabileceği, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte olmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı Seferihisar Belediye Başkanlığı tarafından, Davacıya ait kök parselin imar yolunda kaldığı, teknik zorunluluk nedeniyle parselin bulunduğu yerden tahsis yapılamayacağı, müstakil parsel verilemeyeceği, davacının parseline en yakın alandan tahsis yapıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacının kök parseline daha yakın olan … ada … sayılı parselden tahsis yapılması gerektiği, bilirkişi raporunda da bu hususun tespit edildiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
İzmir İli, Seferihisar İlçesi, … mahallesi, … sayılı parseli kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunun 18. ve 19. Maddeleri uyarınca yapılan … sayılı parselasyonun Seferihisar Belediyesi Encümeninin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edildiği, akabinde bu kararın İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanarak 01/10/2019 tarihinden itibaren ilan panosunda 1 ay süre ile askı ilanına çıkarıldığı, askı sürecinde yapılan davacı itirazının reddi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmü yer almaktadır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımındaki esaslar" başlıklı 10. maddesinde, ''İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır, b) Plân ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır, c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde, imar parselasyon plânları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir.'' hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca düzenlemeye giren kadastral parseller nedeniyle yapılacak tahisislerin, mümkün olduğunca kadastral parsellerin bulunduğu yerden verileceği, kadastral parsellerin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında umumi ve kamu hizmet alanlarına denk gelmesi halinde ise teknik zorunluluklar da dikkate alınarak kadastral parsele en yakın ve en uygun yerden tahsis yapılacağı düzenlenmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacıya ait 208 m2 yüzölçümüne sahip … sayılı kadastral parselin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol alanında kaldığı, bu sebeple davacıya aynı yerden tahsis imkanı bulunmadığı, düzenleme ortaklık payı düşüldükten sonra kalan 114,40 m2 tahsis miktarının da, uygulama imar planı hükümlerinde yer alan konut alanlarında minumum parsel büyüklüğünün 300 m2, ticaret alanlarında 500 m2, turizm tesis alanlarında 7000 m2, günübirlik tesis alanlarında 5000 m2 olduğu hususu göz önünde alındığında müstakil olarak tahsis imkanı bulunmadığı görülmektedir.
Yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve İdare Mahkemesi kararına esas alınan bilirkişi raporunda davacıya ait … sayılı kadastral parsele daha yakın konumda olan … ada, … sayılı imar parselinden hisse tahsisi yapılması olanaklı iken hisse tahsisin aynı ada içerisinde ama daha uzaktaki … ada, … sayılı parselden yapılmasında dağıtım ilkelerine ve mevzuata uygunluk bulunmadığı tespitlerine yer verildiği görülmektedir.
Bilirkişilerce tarafından tahsisi uygun görülen … ada, … sayılı parsel incelendiğinde muhtelif yerlerde yer alan hazineye ait kadastral parsellerin düzenlemeye girmesi sonucu oluşan tahsis miktarlarının birleştirilerek taşınmazda hazine adına mülkiyet yönünden bütünlüğün sağlandığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlemin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı incelendiğinde, davacıya parselasyon sonucu tahsis edilen … ada … sayılı parsel ile bilirkişilerce tahsisi uygun görülen … ada … sayılı parselin komşu olup aynı ada içerisinde yer alması ve her iki parselin de turizm tesis alanı fonksiyonunda yer alması nedenleriyle eşdeğer nitelikte oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Bu halde, davacıya ait kadastral parselin yüzölçümünün müstakil parsel verilmesi için yetersiz olması ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol alanına isabet etmesi nedeniyle yerinden tahsis imkanı bulunmadığından en uygun yerden tahsis yapılması gerektiği hususları göz önüne alınarak yapılan değerlendirmede, … ada … sayılı parselde hazine adına mülkiyet birliğinin sağlandığı, bu parsele davacının hisse tahsisinin yapılması halinde mülkiyet birliğinin bozulacağı, davacıya da anılan parsele komşu olan aynı fonksiyonda eşdeğer nitelikte bir parselden hisse tahsisi yapıldığı anlaşıldığından bilirkişi raporundaki bu tespite itibar edilmemiştir.
Bu durumda, yukarıda anılan bilirkişi raporundaki tespite dayanarak dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/06/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2022/2365
Karar No: 2023/5746
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR):
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İzmir ili, Seferihisar ilçesi, … Mahallesi … pafta, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18.maddesi uyarınca hazırlanan … sayılı parselasyonun kabulüne ilişkin Seferihisar Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının ve bu işlemin onaylanmasına dair İzmir Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, düzenleme sınırının mevzuata uygun olarak belirlendiği, düzenleme ortaklık payı oranının mevzuatta belirtilen yasal sınıra uygun olarak alındığı, yoldan ihdas alanlarının düzenleme ortaklık payı hesabından düşüldüğü, davacıya hisseli olarak tahsis edilen imar parselinin yüzölçümü açısından Seferihisar Doğanbey Termal Turizm Merkezi Tevsii Seferihisar kesimine ait 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği plan hükümlerine ve yapılaşmaya uygun olduğu, ancak davacıya ait … sayılı kadastral parsele daha yakın konumda olan … ada, … sayılı imar parselinden hisse tahsisi yapılması olanaklı iken tahsisin daha uzaktaki … ada, … sayılı parselden yapılmasında dağıtım ilkelerine ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, parselasyon işleminin davacıya ait parsele ilişkin bölümünün iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, Davacıya ait kök parselin imar yolunda kaldığı, teknik zorunluluk nedeniyle parselin bulunduğu yerden tahsis yapılamayacağı, müstakil parsel verilemeyeceği, mevzuat uyarınca kamu kurumlarına ait taşınmazdaki hisseler müstakil bir imar parselinde toplanabileceği, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte olmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı Seferihisar Belediye Başkanlığı tarafından, Davacıya ait kök parselin imar yolunda kaldığı, teknik zorunluluk nedeniyle parselin bulunduğu yerden tahsis yapılamayacağı, müstakil parsel verilemeyeceği, davacının parseline en yakın alandan tahsis yapıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacının kök parseline daha yakın olan … ada … sayılı parselden tahsis yapılması gerektiği, bilirkişi raporunda da bu hususun tespit edildiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
İzmir İli, Seferihisar İlçesi, … mahallesi, … sayılı parseli kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunun 18. ve 19. Maddeleri uyarınca yapılan … sayılı parselasyonun Seferihisar Belediyesi Encümeninin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edildiği, akabinde bu kararın İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanarak 01/10/2019 tarihinden itibaren ilan panosunda 1 ay süre ile askı ilanına çıkarıldığı, askı sürecinde yapılan davacı itirazının reddi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmü yer almaktadır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımındaki esaslar" başlıklı 10. maddesinde, ''İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır, b) Plân ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır, c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde, imar parselasyon plânları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir.'' hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca düzenlemeye giren kadastral parseller nedeniyle yapılacak tahisislerin, mümkün olduğunca kadastral parsellerin bulunduğu yerden verileceği, kadastral parsellerin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında umumi ve kamu hizmet alanlarına denk gelmesi halinde ise teknik zorunluluklar da dikkate alınarak kadastral parsele en yakın ve en uygun yerden tahsis yapılacağı düzenlenmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacıya ait 208 m2 yüzölçümüne sahip … sayılı kadastral parselin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol alanında kaldığı, bu sebeple davacıya aynı yerden tahsis imkanı bulunmadığı, düzenleme ortaklık payı düşüldükten sonra kalan 114,40 m2 tahsis miktarının da, uygulama imar planı hükümlerinde yer alan konut alanlarında minumum parsel büyüklüğünün 300 m2, ticaret alanlarında 500 m2, turizm tesis alanlarında 7000 m2, günübirlik tesis alanlarında 5000 m2 olduğu hususu göz önünde alındığında müstakil olarak tahsis imkanı bulunmadığı görülmektedir.
Yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve İdare Mahkemesi kararına esas alınan bilirkişi raporunda davacıya ait … sayılı kadastral parsele daha yakın konumda olan … ada, … sayılı imar parselinden hisse tahsisi yapılması olanaklı iken hisse tahsisin aynı ada içerisinde ama daha uzaktaki … ada, … sayılı parselden yapılmasında dağıtım ilkelerine ve mevzuata uygunluk bulunmadığı tespitlerine yer verildiği görülmektedir.
Bilirkişilerce tarafından tahsisi uygun görülen … ada, … sayılı parsel incelendiğinde muhtelif yerlerde yer alan hazineye ait kadastral parsellerin düzenlemeye girmesi sonucu oluşan tahsis miktarlarının birleştirilerek taşınmazda hazine adına mülkiyet yönünden bütünlüğün sağlandığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlemin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı incelendiğinde, davacıya parselasyon sonucu tahsis edilen … ada … sayılı parsel ile bilirkişilerce tahsisi uygun görülen … ada … sayılı parselin komşu olup aynı ada içerisinde yer alması ve her iki parselin de turizm tesis alanı fonksiyonunda yer alması nedenleriyle eşdeğer nitelikte oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Bu halde, davacıya ait kadastral parselin yüzölçümünün müstakil parsel verilmesi için yetersiz olması ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol alanına isabet etmesi nedeniyle yerinden tahsis imkanı bulunmadığından en uygun yerden tahsis yapılması gerektiği hususları göz önüne alınarak yapılan değerlendirmede, … ada … sayılı parselde hazine adına mülkiyet birliğinin sağlandığı, bu parsele davacının hisse tahsisinin yapılması halinde mülkiyet birliğinin bozulacağı, davacıya da anılan parsele komşu olan aynı fonksiyonda eşdeğer nitelikte bir parselden hisse tahsisi yapıldığı anlaşıldığından bilirkişi raporundaki bu tespite itibar edilmemiştir.
Bu durumda, yukarıda anılan bilirkişi raporundaki tespite dayanarak dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/06/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.