Danıştay6. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 6. Daire E.2019/17817 K.2023/9614
Özet: Uyuşmazlık, Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından onaylanan 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planlarında taşınmazın fonksiyonunun spor tesisinden sağlık alanına değiştirilmesiyle ilgilidir. Mahkeme, belediyelerin ilgili Bakanlık görüşü alınmadan yapılan değişikliği onaylamalarını iptal etti ve onama kararını bozdu.
T.C. DANIŞTAY ALTINCI DAİRE
Esas No: 2019/17817
Karar No: 2023/9614
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Sakarya ili, Karasu ilçesi, ... Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan Karasu ilçe merkezi 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan ve … tarih ve … sayılı kararı ile değişen Karasu ilçe merkezi 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazın meri 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planlarında spor tesis alanında kalmakta iken dava konusu imar planlarıyla fonksiyonunun sağlık alanı olarak değiştirildiği, taşınmazların imar planlarında fonksiyonlarının değiştirilebilmesi için 14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin imar planı değişiklikleri başlıklı 26. maddesi gereği imar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşünün alınmasının zorunlu olduğu, Mahkemece verilen ara kararın üzerine davalı idareler tarafından sunulan ve 26-27.09.2018 tarihlerinde Mahkeme kaydına giren cevabi yazı ve eklerin incelenmesinden, dava konusu işlemler için davacı kurum tarafından görüş alınmadığı belirtildiğinden, mülkiyeti hazineye ait uyuşmazlık konusu taşınmazın dava konusu imar planlarıyla fonksiyonun spor tesis alanından sağlık tesis alanına değiştirilmesine dair dava konusu işlemlerin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı kurum tarafından taşınmazın atıl durumda bırakıldığı, herhangi bir proje üretilmediği, dava konusu imar planlarıyla bölgesel ihtiyaçlar gözetilerek sağlık alanına çevrildiği, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alana yönelik hazırlanan Karasu İlçesi 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edildiği, uyuşmazlık konusu taşınmazın spor alanı olarak belirlendiği, askı süresi içerisinde yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucu Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla anılan taşınmazın fonksiyonunun sağlık tesis alanına dönüştürüldüğü, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onama yetkisinin Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisine devrine yönelik Karasu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı doğrultusunda dava konusu Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla Karasu ilçe merkezi 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının onaylandığı, Karasu Kaymakamlığı Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürlüğü tarafından söz konusu taşınmazın üzerine Gençlik Merkezi yapımı için Bakanlığa başvurulduğu, yatırım programına alınmasının beklendiği, anılan taşınmazın tekrar spor alanı olarak değiştirilmesi yönünde yapılan itirazın Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinde planların tanımlarına yer verilerek, belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının belediyelerce yapılacağı hükmü getirilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin, 1 fıkrasının (b) bendinde; çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak, anılan Kanunun 7/c maddesinde; Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmı yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin kısmı yönünden;
Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, büyükşehir belediyesinin uygulama imar planlarının yapımındaki yetkisi; imar planlarını ve bu planlarda yapılacak değişiklikleri aynen veya değiştirerek onaylamak ve nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planları yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını yapmak veya yaptırmakla sınırlı olup, doğrudan 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ile uygulamasını yapma yetkisinin bulunmadığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile parselasyon planlarının yapımında, değişikliğinde ve uygulamaya konulmasında ilçe ve ilk kademe belediyelerinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
İdare Hukukunun bilinen ilkelerinden olan kanunilik ilkesi, idarelerin yetkilerini kanundan almak zorunda olduğunu ifade etmektedir. İdarenin yasalarla kurulması, yasalardan yetki alması, yasalar çerçevesinde ve yasalara aykırı olmamak koşuluyla işlemlerde bulunabilmesi anlamına gelen yasallık ilkesinin (kanunilik ilkesi) gereği olarak yetkili idarenin yasayla belirlenmesi ve yetki devrine imkan veren hususların da yasayla belirlenmesi gerekir. Bir makam ya da organın idari işlem yapma yetkisini başka bir makam veya organa devretmesi yetki düzenini değiştireceğinden yetki devri yapılabilmesi için açık yasal dayanak gerekmektedir.
Öncelikle, idarelerin Kanunla verilen yetki ve görevlerini bir idari işlemle ortadan kaldırmaya hukuki olanak bulunmamaktadır. Bu bağlamda dava konusu işleme dayanak gösterilen yetki devrine ilişkin meclis kararı işleminin yasal dayanağı bulunduğunu göstermemektedir. Bu bakımdan uyuşmazlıkta, büyükşehir belediyesinin doğrudan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapabilmesine ilişkin yasal koşulların oluşup oluşmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, Sakarya büyükşehir belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilip askı süresi içerisinde yapılan itirazlar neticesinde anılan belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla imar planına yapılan itirazlar değerlendirilerek Karasu ilçe merkezi 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun kabul edildiği ve tekrar askıya çıkarıldığı dava konusu Karasu ilçe merkezi 1/1000 ölçekli uygulama imar planı, plan hükümleri, plan açıklama raporu … tarih ve … sayılı Sakarya Büyükşehir Belediye meclisince onaylandığı anlaşılmıştır.
Dava konusu işleme dayanak olarak da 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onama yetkisinin Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisine devrine yönelik Karasu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı gösterilmiştir. Dosyada bulunan bilgi ve belgelerden söz konusu kararın içeriğinde "Karasu ilçe merkezini kapsayan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu çalışmalarında plan onama safhasına gelindiği ve bu plana bağlı olarak 1/1000 ölçekli uygulama imar planıyla uyumlu ve doğru tamamlanması için" 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onama yetkisinin Sakarya büyükşehir belediyesine verilmesine" karar verildiği dolayısıyla yetki devrinin içeriği itibarıyla büyükşehir belediyesinin görev alanına giren bir plan veya projeye ilişkin olmadığı anlaşılmakta olup 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu kapsamında onaylanacak 1/1000 ölçekli uygulama imar planı sürecinin uyumlu ve doğru yürütülmesi için söz konusu kararın alındığı belirtilmiştir.
Bu durumda 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ilçe belediyelerince yapılarak ilçe belediye meclisi kararıyla kabul edilmesi ve 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendindeki istisnalar dışında aynı fıkranın (b) bendi uyarınca, büyükşehir belediyesine gönderilmesi gerekirken ilçe belediyesinin bu yetkisini büyükşehir belediyesine devredeceğine yönelik herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından yetki devri suretiyle büyükşehir belediyesince doğrudan yapılıp onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan Dairemizin E:2019/22042 sayılı dosyasının incelenmesinden, dava konusu Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının taşınmaza yönelik iptali istemiyle görülen davada dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline yönelik ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizi neticesinde Dairemizin 04/10/2023 tarih ve E:2019/22042, K:2023/7136 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu 1/1000 uygulama imar planı ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin kısmının iptaline yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin kısmının ise yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 18/12/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2019/17817
Karar No: 2023/9614
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Sakarya ili, Karasu ilçesi, ... Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan Karasu ilçe merkezi 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan ve … tarih ve … sayılı kararı ile değişen Karasu ilçe merkezi 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazın meri 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planlarında spor tesis alanında kalmakta iken dava konusu imar planlarıyla fonksiyonunun sağlık alanı olarak değiştirildiği, taşınmazların imar planlarında fonksiyonlarının değiştirilebilmesi için 14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin imar planı değişiklikleri başlıklı 26. maddesi gereği imar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşünün alınmasının zorunlu olduğu, Mahkemece verilen ara kararın üzerine davalı idareler tarafından sunulan ve 26-27.09.2018 tarihlerinde Mahkeme kaydına giren cevabi yazı ve eklerin incelenmesinden, dava konusu işlemler için davacı kurum tarafından görüş alınmadığı belirtildiğinden, mülkiyeti hazineye ait uyuşmazlık konusu taşınmazın dava konusu imar planlarıyla fonksiyonun spor tesis alanından sağlık tesis alanına değiştirilmesine dair dava konusu işlemlerin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı kurum tarafından taşınmazın atıl durumda bırakıldığı, herhangi bir proje üretilmediği, dava konusu imar planlarıyla bölgesel ihtiyaçlar gözetilerek sağlık alanına çevrildiği, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alana yönelik hazırlanan Karasu İlçesi 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edildiği, uyuşmazlık konusu taşınmazın spor alanı olarak belirlendiği, askı süresi içerisinde yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucu Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla anılan taşınmazın fonksiyonunun sağlık tesis alanına dönüştürüldüğü, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onama yetkisinin Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisine devrine yönelik Karasu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı doğrultusunda dava konusu Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla Karasu ilçe merkezi 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının onaylandığı, Karasu Kaymakamlığı Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürlüğü tarafından söz konusu taşınmazın üzerine Gençlik Merkezi yapımı için Bakanlığa başvurulduğu, yatırım programına alınmasının beklendiği, anılan taşınmazın tekrar spor alanı olarak değiştirilmesi yönünde yapılan itirazın Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinde planların tanımlarına yer verilerek, belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının belediyelerce yapılacağı hükmü getirilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin, 1 fıkrasının (b) bendinde; çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak, anılan Kanunun 7/c maddesinde; Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmı yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin kısmı yönünden;
Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, büyükşehir belediyesinin uygulama imar planlarının yapımındaki yetkisi; imar planlarını ve bu planlarda yapılacak değişiklikleri aynen veya değiştirerek onaylamak ve nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planları yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını yapmak veya yaptırmakla sınırlı olup, doğrudan 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ile uygulamasını yapma yetkisinin bulunmadığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile parselasyon planlarının yapımında, değişikliğinde ve uygulamaya konulmasında ilçe ve ilk kademe belediyelerinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
İdare Hukukunun bilinen ilkelerinden olan kanunilik ilkesi, idarelerin yetkilerini kanundan almak zorunda olduğunu ifade etmektedir. İdarenin yasalarla kurulması, yasalardan yetki alması, yasalar çerçevesinde ve yasalara aykırı olmamak koşuluyla işlemlerde bulunabilmesi anlamına gelen yasallık ilkesinin (kanunilik ilkesi) gereği olarak yetkili idarenin yasayla belirlenmesi ve yetki devrine imkan veren hususların da yasayla belirlenmesi gerekir. Bir makam ya da organın idari işlem yapma yetkisini başka bir makam veya organa devretmesi yetki düzenini değiştireceğinden yetki devri yapılabilmesi için açık yasal dayanak gerekmektedir.
Öncelikle, idarelerin Kanunla verilen yetki ve görevlerini bir idari işlemle ortadan kaldırmaya hukuki olanak bulunmamaktadır. Bu bağlamda dava konusu işleme dayanak gösterilen yetki devrine ilişkin meclis kararı işleminin yasal dayanağı bulunduğunu göstermemektedir. Bu bakımdan uyuşmazlıkta, büyükşehir belediyesinin doğrudan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapabilmesine ilişkin yasal koşulların oluşup oluşmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, Sakarya büyükşehir belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilip askı süresi içerisinde yapılan itirazlar neticesinde anılan belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla imar planına yapılan itirazlar değerlendirilerek Karasu ilçe merkezi 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun kabul edildiği ve tekrar askıya çıkarıldığı dava konusu Karasu ilçe merkezi 1/1000 ölçekli uygulama imar planı, plan hükümleri, plan açıklama raporu … tarih ve … sayılı Sakarya Büyükşehir Belediye meclisince onaylandığı anlaşılmıştır.
Dava konusu işleme dayanak olarak da 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onama yetkisinin Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisine devrine yönelik Karasu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı gösterilmiştir. Dosyada bulunan bilgi ve belgelerden söz konusu kararın içeriğinde "Karasu ilçe merkezini kapsayan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu çalışmalarında plan onama safhasına gelindiği ve bu plana bağlı olarak 1/1000 ölçekli uygulama imar planıyla uyumlu ve doğru tamamlanması için" 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onama yetkisinin Sakarya büyükşehir belediyesine verilmesine" karar verildiği dolayısıyla yetki devrinin içeriği itibarıyla büyükşehir belediyesinin görev alanına giren bir plan veya projeye ilişkin olmadığı anlaşılmakta olup 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu kapsamında onaylanacak 1/1000 ölçekli uygulama imar planı sürecinin uyumlu ve doğru yürütülmesi için söz konusu kararın alındığı belirtilmiştir.
Bu durumda 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ilçe belediyelerince yapılarak ilçe belediye meclisi kararıyla kabul edilmesi ve 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendindeki istisnalar dışında aynı fıkranın (b) bendi uyarınca, büyükşehir belediyesine gönderilmesi gerekirken ilçe belediyesinin bu yetkisini büyükşehir belediyesine devredeceğine yönelik herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından yetki devri suretiyle büyükşehir belediyesince doğrudan yapılıp onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan Dairemizin E:2019/22042 sayılı dosyasının incelenmesinden, dava konusu Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının taşınmaza yönelik iptali istemiyle görülen davada dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline yönelik ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizi neticesinde Dairemizin 04/10/2023 tarih ve E:2019/22042, K:2023/7136 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu 1/1000 uygulama imar planı ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin kısmının iptaline yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin kısmının ise yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 18/12/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.