Danıştay 5. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 5. Daire E.2024/19633 K.2024/19138
Özet: Uyuşturma istinaf dairesi, Jandarma astsubayının 375/Kanun şartlarıyla görevden çıkarılması ve bu nedenle yoksun kaldığı parasal haklarının faiziyle birlikte ödenmesini talep ettiği uyuşmazlıkla ilgilendi; Mahkeme, İdare Mahkemesi’nin kararını bozdurarak, istinafın reddine ilişkin kararın iptalini ve davacının talebinin kabul edilerek paralı haklarını faiziyle birlikte ödenmesine karar vermiştir.
T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE
Esas No: 2024/19633
Karar No: 2024/19138
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU: İstinaf isteminin reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ve temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin aynı Dairenin ... tarih ve E:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... İl Jandarma Komutanlığı emrinde Jandarma Astsubay Üstçavuş rütbesiyle görev yapmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B-6. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasında FETÖ/PDY askeri mahrem yapılanması hiyerarşisi dahilinde olduğu iddialarıyla hazırlanan iddianame gereğince ...'üncü Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında sanık olarak yer aldığı ve FETÖ silahlı terör örgütüne üye olmak isimli şahıs vasıtasıyla örgüt ile tanıştığı daha sonra yine örgüt içinde tanıştığı şahıslar vasıtasıyla polislik sınavlarına hazırlandığı, bu dönemde örgüte müzahir yurtta kaldığı, örgüt liderinin CD ve DVD'lerinin izletildiği, sohbet adı altında yapılan örgütsel faaliyetlere katıldığı, polislik sınavını kazanamadığı, yine örgüt içindeki şahısların yönlendirmesiyle askeri sınavlara hazırlandığı, bu amaçla örgüte müzahir eve yerleştirildiği, askeri sınavları da kazanamadığı, 2009 yılında uzman jandarma sınavına girdiği, bu sınavı ve mülakatı kazandığı, bu sınavla birlikte jandarma astsubaylık sınavında da başarılı olduğu, mülakatlar öncesinde örgüt içerisinde mahrem imamlarla irtibat halinde olduğu ve mülakat süresince nelere dikkat etmesi konusunda mahrem imamlarca yönlendirildiği, jandarma astsubay okuluna başladıktan sonra da mahrem imamlarla görüşmeye devam ettiği, mahrem imamların örgütsel gizliliğe riayet etme ve açığa çıkmama hususundaki telkinlerine uyduğu, Ankara ilinde de mahrem imamlarla görüşmesini devam ettirdiği, bu süreçte kendisinden sorumlu mahrem imam tarafından başka bir mahrem imama sorumluluğunun devredildiği, bu süreçte kurs amaçlı gittiği İzmir Foça'da da kendisinden sorumlu mahrem imam ile görüştüğü, 2014 yılında Nevşehir iline tayinen gittiği, burada da yine mahrem imam değişikliği yapıldığı, örgüt içerisinde katalog evliliği yapmak amacıyla mahrem imamlar tarafından örgüt mensubu bayanlarla yüz yüze ve wechat isimli program üzerinden görüşüldüğü, ancak bu evliliklerin gerçekleşmediği, 2015 yılında ... kod isimli FETÖ'nün Nevşehir ilindeki üst düzey sorumlusu vasıtasıyla Ankara ilinde katalog evliliği yapmak amacıyla Ankara ilinde ... isimli şahısla tanıştığı, Mayıs 2016 tarihinde nişanlandıkları ve daha sonra 2016 Eylül ayı içerisinde evlendikleri, 15/07/2016 tarihinden sonra da Samsun ilinde ... isimli mahrem imam tarafından arandığı, 2017 yılında da örgüt ile olan bağlantısını koparmayarak ... isimli mahrem imam ile görüştüğü hususlarına yer verildiği anlaşıldığından, başvurusunun reddine dair dava konusu 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B-6. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla, davacının istinaf istemi hakkında verilen Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davacıya 02/05/2023 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, otuz (30) günlük temyiz başvuru süresinin 01/06/2023 tarihinde sona erdiği ancak incelemeye konu temyiz başvurusunun 29/04/2024 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile yapıldığı tespit edildiğinden, yasal süre geçirildikten sonra yapıldığı anlaşılan temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı belirtilerek, davacının temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; temyiz başvurusu yönünden süre aşımının bulunmadığı, bölge idare mahkemesi kararının istinaf dilekçesinde belirttiği eski ikamet adresine tebliğe gönderildiği, aynı site içerisinde farklı bir apartmana taşındığından temyiz başvurusunun kabulü gerekmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı yönünden temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, aynı dairenin temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı kararı yönünden ise temyiz istemi reddedilerek temyiz süre ret kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca daha önce adli yardım talebi kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." kuralına yer verilmiş, devamında Bölge İdare Mahkemelerinin temyiz edilebilecek nihai kararları sayma suretiyle belirtilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde, kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceği, ilgili mercinin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Dava Dairesi kararına yönelik temyiz istemi yönünden:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
İstinaf başvurusunun reddine ilişkin Dava Dairesi kararına yönelik temyiz istemi yönünden:
İstinaf başvurusunun reddine ilişkin Dava Dairesi kararı, süresinde temyiz başvurusunda bulunulmamış olması nedeniyle kesinleşmiş ve yukarıdaki başlıkta temyizen incelenerek hukuka uygun bulunmuştur.
Bu nedenle, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kesinleşmiş kararın temyizen incelenmesine kanunen olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararı yönünden temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA,
2. İstinaf isteminin reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı yönünden TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin davacıdan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Esas No: 2024/19633
Karar No: 2024/19138
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU: İstinaf isteminin reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ve temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin aynı Dairenin ... tarih ve E:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... İl Jandarma Komutanlığı emrinde Jandarma Astsubay Üstçavuş rütbesiyle görev yapmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B-6. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasında FETÖ/PDY askeri mahrem yapılanması hiyerarşisi dahilinde olduğu iddialarıyla hazırlanan iddianame gereğince ...'üncü Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında sanık olarak yer aldığı ve FETÖ silahlı terör örgütüne üye olmak isimli şahıs vasıtasıyla örgüt ile tanıştığı daha sonra yine örgüt içinde tanıştığı şahıslar vasıtasıyla polislik sınavlarına hazırlandığı, bu dönemde örgüte müzahir yurtta kaldığı, örgüt liderinin CD ve DVD'lerinin izletildiği, sohbet adı altında yapılan örgütsel faaliyetlere katıldığı, polislik sınavını kazanamadığı, yine örgüt içindeki şahısların yönlendirmesiyle askeri sınavlara hazırlandığı, bu amaçla örgüte müzahir eve yerleştirildiği, askeri sınavları da kazanamadığı, 2009 yılında uzman jandarma sınavına girdiği, bu sınavı ve mülakatı kazandığı, bu sınavla birlikte jandarma astsubaylık sınavında da başarılı olduğu, mülakatlar öncesinde örgüt içerisinde mahrem imamlarla irtibat halinde olduğu ve mülakat süresince nelere dikkat etmesi konusunda mahrem imamlarca yönlendirildiği, jandarma astsubay okuluna başladıktan sonra da mahrem imamlarla görüşmeye devam ettiği, mahrem imamların örgütsel gizliliğe riayet etme ve açığa çıkmama hususundaki telkinlerine uyduğu, Ankara ilinde de mahrem imamlarla görüşmesini devam ettirdiği, bu süreçte kendisinden sorumlu mahrem imam tarafından başka bir mahrem imama sorumluluğunun devredildiği, bu süreçte kurs amaçlı gittiği İzmir Foça'da da kendisinden sorumlu mahrem imam ile görüştüğü, 2014 yılında Nevşehir iline tayinen gittiği, burada da yine mahrem imam değişikliği yapıldığı, örgüt içerisinde katalog evliliği yapmak amacıyla mahrem imamlar tarafından örgüt mensubu bayanlarla yüz yüze ve wechat isimli program üzerinden görüşüldüğü, ancak bu evliliklerin gerçekleşmediği, 2015 yılında ... kod isimli FETÖ'nün Nevşehir ilindeki üst düzey sorumlusu vasıtasıyla Ankara ilinde katalog evliliği yapmak amacıyla Ankara ilinde ... isimli şahısla tanıştığı, Mayıs 2016 tarihinde nişanlandıkları ve daha sonra 2016 Eylül ayı içerisinde evlendikleri, 15/07/2016 tarihinden sonra da Samsun ilinde ... isimli mahrem imam tarafından arandığı, 2017 yılında da örgüt ile olan bağlantısını koparmayarak ... isimli mahrem imam ile görüştüğü hususlarına yer verildiği anlaşıldığından, başvurusunun reddine dair dava konusu 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B-6. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla, davacının istinaf istemi hakkında verilen Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davacıya 02/05/2023 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, otuz (30) günlük temyiz başvuru süresinin 01/06/2023 tarihinde sona erdiği ancak incelemeye konu temyiz başvurusunun 29/04/2024 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile yapıldığı tespit edildiğinden, yasal süre geçirildikten sonra yapıldığı anlaşılan temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı belirtilerek, davacının temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; temyiz başvurusu yönünden süre aşımının bulunmadığı, bölge idare mahkemesi kararının istinaf dilekçesinde belirttiği eski ikamet adresine tebliğe gönderildiği, aynı site içerisinde farklı bir apartmana taşındığından temyiz başvurusunun kabulü gerekmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı yönünden temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, aynı dairenin temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı kararı yönünden ise temyiz istemi reddedilerek temyiz süre ret kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca daha önce adli yardım talebi kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." kuralına yer verilmiş, devamında Bölge İdare Mahkemelerinin temyiz edilebilecek nihai kararları sayma suretiyle belirtilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde, kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceği, ilgili mercinin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Dava Dairesi kararına yönelik temyiz istemi yönünden:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
İstinaf başvurusunun reddine ilişkin Dava Dairesi kararına yönelik temyiz istemi yönünden:
İstinaf başvurusunun reddine ilişkin Dava Dairesi kararı, süresinde temyiz başvurusunda bulunulmamış olması nedeniyle kesinleşmiş ve yukarıdaki başlıkta temyizen incelenerek hukuka uygun bulunmuştur.
Bu nedenle, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kesinleşmiş kararın temyizen incelenmesine kanunen olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararı yönünden temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA,
2. İstinaf isteminin reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı yönünden TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin davacıdan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.