Danıştay5. Daireİdare Hukuku
Danıştay 5. Daire E.2024/10922 K.2025/7186
Özet: Uyuşmazlık, 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listesindeki isim nedeniyle, kamu görevinden çıkarılan davacının görevine iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu’na yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptalleri ve özlük hakkının iadesi için açılan davayla ilgilidir. Mahkeme, davacının talebini kısmen kabul ederek, işlemin iptalini, özlük hakkının iadesini ve parasal tazminatın yasal faizli ödenmesini kararlaştırmıştır.
T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE
Esas No: 2024/10922
Karar No: 2025/7186
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı):...
Vekili: Av. ...
Karşı Taraf (Davalı): ... Bakanlığı / ...
Vekili: Av. ...
İstemin Özeti: 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptaline, özlük haklarının iadesine, parasal haklarının her bir ödemenin hak edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Temyize konu kararın usule ve esasa aykırı olduğu, Anayasa'nın 38/7. maddesi ile düzenlenen ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği eşinin irtibat ve iltisakına dair iddialardan sorumlu olmayacağı, Devlet'e olan sadakat yükümlülüğünü yerine getirdiği, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatının olmadığı, dava konusu işlem ile Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının, suç ve cezaların şahsiliği ilkesinin, ayrımcılık yasağının ihlal edildiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi:
Düşüncesi: İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmeyi durdurma istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirine uymamaktadır
Öte yandan, FETÖ tarafından Devleti ele geçirme ve yeni bir düzen kurma yönündeki örgütsel amaçlarına ulaşmak için mensuplarının evliliklerinin ve aile yaşamlarının örgüt menfaatlerine hizmet edecek şekilde düzenlenmesi yönünde faaliyetlerde bulunulmuştur. Bu kapsamda katalog evliliği olarak adlandırılan yöntemle örgüt mensuplarının örgüt dışından kişilerle evlenmeleri yasaklanmış ve kendi aralarındaki evlenmeleri de örgütün yönlendirmesi ile gerçekleştirilmiştir. Bu suretle şüpheye yer bırakılmayacak şekilde örgüte sadakatin sağlanması amaçlanmış ve örgüt mensuplarının örgüt dışından kişilerle evlenmelerinin engellenmesi için telkin, baskı, dışlama veya tehdit gibi yöntemlere başvurulmuştur. Örgütün evlilikle ilgili anılan uygulamaları kapsamında evlendirme sorumlusu olarak belirlenen kişiler ile bunlara yardımcı olan örgüt mensupları aracılığıyla katalog evlilikler gerçekleştirilmiş, bu evliliklerin genellikle meslektaşlar arasında gerçekleştirilmesine özen gösterilmiş, eşlerin ikamet edeceği yere örgüt tarafından karar verilmesi, örgüt lideri Fetullah Gülen'den evlilik sonrası doğan çocuklara isim koymasının istenmesi, çocukların eğitimi ile ilgilenilmesi gibi uygulamalara başvurulmuş, örgütün sohbet toplantılarına veya gruplarına eşlerle birlikte katılım sağlanmasına önem verilmiş, bu toplantıların erkek ve bayanlar için ayrı ayrı gruplarda/odalarda gerçekleştirilmesi ve eşlerden her birinin bu gruplardan birinin sorumlusu olması gibi uygulamalara gidilmiş, ByLock uygulamasının kimi durumlarda eşin telefonuna yüklenmesi yöntemi izlenmiş ve örgütten alınan talimatlar doğrultusunda izlenen her türlü tutum ve davranış ile gerçekleştirilen faaliyete eşin de katılımına önem verilmiştir.
Davacının eşi A.A. hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararında; ''... Sanık hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 13/11/2017 tarihli müzekkeresi ekinde gönderilen ... Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize suçlarla mücadele şube müdürlüğü tarafından düzenlenen 19/10/2017 tarihli raporda, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının Fetö/Pdy Terör Örgütünün emniyetteki mahrem yapılanmasına yönelik yürütülmekte olan ... soruşturma sayılı dosya kapsamında sanığın bu mahrem yapı içerisinde yer aldığı ve bu kapsamda ele geçirilen hard diskteki kayıtlara göre Tayin BB Gaziantep, Tayin KB Adana, bağlı bulunduğu ilin Adana-Pozantı olduğu, rütbesinin 3. Sınıf Emniyet Müdürü, derece 1'in 'A4' olduğu, derece 2'in A4 olduğu, A4 kodunun "Fetö mensubiyeti olan, teslimiyeti, sadakati ve bağlılığı üst seviyede olan kişileri" ifade ettiği tespit edilmiştir.
Yargılama sırasında dinlenen gizli tanık Ç.'nin beyanı nazara alındığında sanığın 2007 yılı ile 2012-2013 yılları arasında 2-3 haftada bir sohbetlere katıldığı, sohbetlerde örgüt lideri Fetullah Gülen'in videolarının izlendiği, kitaplarının okunduğu, Risale-i Nur okunduğu, bazen sohbetlerin sanığın evinde de yapıldığı, sohbetlere ağabeylik yapan kişi olmadığı takdirde sanığın da sohbet verdiği, nadiren sohbetler sonunda katılan kişilerden para topladığı anlaşılmıştır...
... Sanığın Bylock kullanımına ilişkin tespit ve değerlendirme tutanağı ... İl Emniyet Müdürlüğü'nün 28/09/2017 tarihli yazısı ile mahkememize gönderilmiş olmakla birlikte ilgili kayıtlarda mesaj içerikleri elde edilememiş ise de tespit ve değerlendirme tutanağında İD numarası (...), kullanıcı adı ve şifrenin mevcut olması, kullanıcı adının "...", şifrenin "..." olduğu...'' tespitlerine yer verildiği, netice itibariyle FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hapis cezası ile cezalandırıldığı ve anılan cezanın Yargıtayca onanarak kesinleştiği görülmüştür.
Bu durumda, FETÖ'nün yukarıda yer verilen yapısı ve işleyiş kuralları uyarınca evlilik ve aile yaşamına kadar yansıyan faaliyetlerde bulunduğu ve davacının aile birlikteliği içerisinde birlikte yaşadığı eşinin FETÖ silahlı terör örgütü içerisindeki konumu dikkate alındığında, davacının söz konusu örgütün faaliyetlerinden ve eşinin örgüt içerisindeki konumundan haberdar olmamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi, davacının, eşinin söz konusu örgüt içerisindeki faaliyetlerine karşı çıktığı yönünde bir delil de bulunmadığı, bu durumun, bir kamu çalışanı olarak Devlete sadakat yükümlülüğü içinde kamu görevini icra etmesi gereken davacı açısından sadakat yükümlülüğünün yerine getirilmesinde şüphenin oluşmasına ve dolayısıyla FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakı bulunduğu kanaati oluşmasına neden olan bir delil niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 16/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Esas No: 2024/10922
Karar No: 2025/7186
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı):...
Vekili: Av. ...
Karşı Taraf (Davalı): ... Bakanlığı / ...
Vekili: Av. ...
İstemin Özeti: 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptaline, özlük haklarının iadesine, parasal haklarının her bir ödemenin hak edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Temyize konu kararın usule ve esasa aykırı olduğu, Anayasa'nın 38/7. maddesi ile düzenlenen ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği eşinin irtibat ve iltisakına dair iddialardan sorumlu olmayacağı, Devlet'e olan sadakat yükümlülüğünü yerine getirdiği, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatının olmadığı, dava konusu işlem ile Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının, suç ve cezaların şahsiliği ilkesinin, ayrımcılık yasağının ihlal edildiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi:
Düşüncesi: İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmeyi durdurma istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirine uymamaktadır
Öte yandan, FETÖ tarafından Devleti ele geçirme ve yeni bir düzen kurma yönündeki örgütsel amaçlarına ulaşmak için mensuplarının evliliklerinin ve aile yaşamlarının örgüt menfaatlerine hizmet edecek şekilde düzenlenmesi yönünde faaliyetlerde bulunulmuştur. Bu kapsamda katalog evliliği olarak adlandırılan yöntemle örgüt mensuplarının örgüt dışından kişilerle evlenmeleri yasaklanmış ve kendi aralarındaki evlenmeleri de örgütün yönlendirmesi ile gerçekleştirilmiştir. Bu suretle şüpheye yer bırakılmayacak şekilde örgüte sadakatin sağlanması amaçlanmış ve örgüt mensuplarının örgüt dışından kişilerle evlenmelerinin engellenmesi için telkin, baskı, dışlama veya tehdit gibi yöntemlere başvurulmuştur. Örgütün evlilikle ilgili anılan uygulamaları kapsamında evlendirme sorumlusu olarak belirlenen kişiler ile bunlara yardımcı olan örgüt mensupları aracılığıyla katalog evlilikler gerçekleştirilmiş, bu evliliklerin genellikle meslektaşlar arasında gerçekleştirilmesine özen gösterilmiş, eşlerin ikamet edeceği yere örgüt tarafından karar verilmesi, örgüt lideri Fetullah Gülen'den evlilik sonrası doğan çocuklara isim koymasının istenmesi, çocukların eğitimi ile ilgilenilmesi gibi uygulamalara başvurulmuş, örgütün sohbet toplantılarına veya gruplarına eşlerle birlikte katılım sağlanmasına önem verilmiş, bu toplantıların erkek ve bayanlar için ayrı ayrı gruplarda/odalarda gerçekleştirilmesi ve eşlerden her birinin bu gruplardan birinin sorumlusu olması gibi uygulamalara gidilmiş, ByLock uygulamasının kimi durumlarda eşin telefonuna yüklenmesi yöntemi izlenmiş ve örgütten alınan talimatlar doğrultusunda izlenen her türlü tutum ve davranış ile gerçekleştirilen faaliyete eşin de katılımına önem verilmiştir.
Davacının eşi A.A. hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararında; ''... Sanık hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 13/11/2017 tarihli müzekkeresi ekinde gönderilen ... Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize suçlarla mücadele şube müdürlüğü tarafından düzenlenen 19/10/2017 tarihli raporda, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının Fetö/Pdy Terör Örgütünün emniyetteki mahrem yapılanmasına yönelik yürütülmekte olan ... soruşturma sayılı dosya kapsamında sanığın bu mahrem yapı içerisinde yer aldığı ve bu kapsamda ele geçirilen hard diskteki kayıtlara göre Tayin BB Gaziantep, Tayin KB Adana, bağlı bulunduğu ilin Adana-Pozantı olduğu, rütbesinin 3. Sınıf Emniyet Müdürü, derece 1'in 'A4' olduğu, derece 2'in A4 olduğu, A4 kodunun "Fetö mensubiyeti olan, teslimiyeti, sadakati ve bağlılığı üst seviyede olan kişileri" ifade ettiği tespit edilmiştir.
Yargılama sırasında dinlenen gizli tanık Ç.'nin beyanı nazara alındığında sanığın 2007 yılı ile 2012-2013 yılları arasında 2-3 haftada bir sohbetlere katıldığı, sohbetlerde örgüt lideri Fetullah Gülen'in videolarının izlendiği, kitaplarının okunduğu, Risale-i Nur okunduğu, bazen sohbetlerin sanığın evinde de yapıldığı, sohbetlere ağabeylik yapan kişi olmadığı takdirde sanığın da sohbet verdiği, nadiren sohbetler sonunda katılan kişilerden para topladığı anlaşılmıştır...
... Sanığın Bylock kullanımına ilişkin tespit ve değerlendirme tutanağı ... İl Emniyet Müdürlüğü'nün 28/09/2017 tarihli yazısı ile mahkememize gönderilmiş olmakla birlikte ilgili kayıtlarda mesaj içerikleri elde edilememiş ise de tespit ve değerlendirme tutanağında İD numarası (...), kullanıcı adı ve şifrenin mevcut olması, kullanıcı adının "...", şifrenin "..." olduğu...'' tespitlerine yer verildiği, netice itibariyle FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hapis cezası ile cezalandırıldığı ve anılan cezanın Yargıtayca onanarak kesinleştiği görülmüştür.
Bu durumda, FETÖ'nün yukarıda yer verilen yapısı ve işleyiş kuralları uyarınca evlilik ve aile yaşamına kadar yansıyan faaliyetlerde bulunduğu ve davacının aile birlikteliği içerisinde birlikte yaşadığı eşinin FETÖ silahlı terör örgütü içerisindeki konumu dikkate alındığında, davacının söz konusu örgütün faaliyetlerinden ve eşinin örgüt içerisindeki konumundan haberdar olmamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi, davacının, eşinin söz konusu örgüt içerisindeki faaliyetlerine karşı çıktığı yönünde bir delil de bulunmadığı, bu durumun, bir kamu çalışanı olarak Devlete sadakat yükümlülüğü içinde kamu görevini icra etmesi gereken davacı açısından sadakat yükümlülüğünün yerine getirilmesinde şüphenin oluşmasına ve dolayısıyla FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakı bulunduğu kanaati oluşmasına neden olan bir delil niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 16/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.