Danıştay 5. Daire İdare Hukuku Ceza Hukuku
Danıştay 5. Daire E.2020/350 K.2023/14556
Özet: 1) Uyuşmazlık, davacının 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle kamu görevinden çıkarılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia edip, göreve iade, yoksun kalan özlük hakları ve parasal tazminat talebinde bulunmasıdır. 2) Danıştay Beşinci Daire, temyiz iadesini reddederek, ilk derece mahkemesinin kararını onaylayarak, davacının talebinin kayda geçirilmesini ve ilgili başvuruların açıklandığı süreçte mahkemenin kararını sürdürmesini kararlaştırmıştır.
T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE
Esas No: 2020/350
Karar No: 2023/14556
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...
Karşı Taraf (Davalı): ... Bakanlığı / ANKARA
Vekili: Hukuk Müşaviri ...
İstemin Özeti: 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı ve vekalet ücreti yönünden düzeltmeli olarak reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Kanun Hükmünde Kararname eki liste ile kamu görevinden çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu, FETÖ/PDY'nin ilk olarak 26 Mayıs 2016 tarihli MGK kararına dayalı olarak 30 Mayıs 2016 tarihinde Bakanlar Kurulu kararı ile terör örgütü olarak kabul edildiği, bu tarihten önceki faaliyetlerden sorumlu tutulamayacağı, Bank Asya hesap hareketlerinin örgütsel talimata dayanmadığı, yasal olarak faaliyet yürüten sendikaya üye olmasının örgüt ile irtibat veya iltisakını göstermeyeceği, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi:...
Düşüncesi: İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder'' düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Her ne kadar İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde davacının hapis cezası ile cezalandırıldığı belirtilerek hüküm kurulmuş ise de, davacının mahkumiyet kararı kesinleşmemiş olduğundan, yargılama süreci devam eden ceza davasının davacı aleyhine bir durum olarak değerlendirilmesinin masumiyet karinesi gereğince mümkün olmadığı, kaldı ki davacı hakkındaki mahkumiyet kararının ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bozulması üzerine davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının üzerine atılı FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223/2-(e) maddesi uyarınca beraat kararı verildiği, karara yönelik temyiz incelemesinin devam ettiği görülmüştür. Öte yandan, olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi uyarınca bir kamu görevlisi hakkında terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti olmasa da bu terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olması nedeniyle kamu görevinden çıkarılmasına yönelik olağanüstü idari tedbirin uygulanabilmesi karşısında, anılan kamu görevlisi hakkında ''silahlı terör örgütüne üye olmak'' suçundan açılan ceza davasında beraat kararı verilmiş olmasının, ilgili hakkında anılan olağanüstü tedbirin hukuka uygunluğu yönünden yürütülen yargılama faaliyeti için bağlayıcı olmayacağı açıktır.
Bu nedenle, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan; ' ... Tanık O.T. Alınan Beyanında: "Öncelikle sanık ... ile aramda herhangi bir husumet bulunmamaktadır. Kendisini aynı kurumda birlikte çalıştığımızdan dolayı tanırım. Ben şuan ... ortaokulunda müdürlük görevini ifa etmekteyim. 2014 yılının mayıs aylarında Ş.Ş.Y. ile Vakıfbank'ın önünde yukarı doğru çıkarken karşıdan G. hanım ile ... beyin geldiğini gördüm. Kendisi ile konuştuğumuzda ... bey, G. hanımın parasını yapı kredi bankasından çekip ... üzerinden Bankasya'ya havale ettiğini söyledi. Ben de kendisine hocam bir sıkıntı çıkarmı ortalık karışık dediğimde, ben karışmam dedi. Yine bank asya çalışanları okula 2 kere gelmişlerdi. Kendileri geldiğinde her seferinde... hoca karşılamıştı. Bu sebepten dolayı ... Bey'in bankasya çalışanlarını okula davet ettiğini düşünüyorum ancak kendisinin aradığına dair bir bilgim yoktur. Çalıştığım kurumda müdür olmadığı için müdürlük görevini ben yapıyordum. Böyle bir zamanda ... bey nöbet tutmayacaklarını, sendikanın kararı olduğunu, protesto edeceklerini belirtti. Ben de bunun üzerine kendisine egzersizlerini keseceğim dedim. Biz öğretmenler egzersizden ek para almaktayız. Ben ... beyin egzersizini kesip kesemeyeceğim konusunda Kastamonu'da meslektaşım olan bir müdürü aramıştım. Kendisi, de kesebileceğini söyledi. Yine... bey de aynı kişiyi aramış. O da müdür beyin böyle bir yetkisi olduğunu belirtmiş. Bunun üzerine ertesi gün... bey hocam bana tüm görevleri yazabilirsiniz dedi. Nöbet tutmamazlık gibi bir şey olmadı. Kendisi üst katta bulunan televizyonlardan fetöye müzahir kanallar dışındaki diğer kanalları siliyordu. Sadece müzik kanalları ile fetö kanalları kalıyordu. Kendisi bir keresinde ben bütün kanalları siliyorum kim düzeltiyor dedi. Ben de kendisini bu konuda uyarmıştım. Ben... beyin örgüt lehine herhangi bir söylemini duymadım ancak meslektaşlarımızı aktif sen e üye yapmak konusunda telkinlerde bulunduğunu biliyorum. ... Tanık G.C. Alınan Beyanında: "Ben 2014 yılında Kastamonu ili ... ilçesi ... İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapıyordum. Sanık...'de benimle aynı şekilde öğretmendi. Ben o sene içerisinde araba almak istiyordum. Bunu... 'ta biliyordu. Param bu zaman zarfı içerisinde ... Bankasında idi. 2014 yılı Mayıs ayında ... bana paranı faizde bekletme Bank Asya'ya transfer et bu bankada daha fazla kar payı alırsın dedi. Bende olabilir dedim. Ertesi gün bankadan birkaç görevli okula geldiler. Beni bu konuda ikna ettiler. Zaten sanık...'inde ikna kabiliyeti yüksekti. Ben kendisinin yönlendirmesiyle ve banka görevlilerinin beni ikna etmesi sonucunda hesap açtırdım. 2014 yılı Mayıs ayı içerisinde paramı Kastamonu ilinde bulunan Bank Asya şubesine transfer ettim. Ayrıca sanık... 'ın Öğretmenler odasında Fethullah Gülen'e bağlı Televizyon kanallarını izlediğini biliyorum. Televizyon kumandası sürekli kendi elinde bulunuyordu. Kanal değiştirme konusunda da bizimle sürekli tartışıyordu. Aynı zamanda kendisinin Aktif-Sen üyesi olduğunu biliyorum. Sendika üyeliği konusunda da bize sürekli baskı yapıyordu. Ayrıca okula gelirken elinde sürekli Zaman Gazetesinin olduğunu görüyordum" demiştir. ...' tanık ifadeleri ile dava dosyasında yer alan davacı hakkındaki tespitler değerlendirildiğinde davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 25/10/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Esas No: 2020/350
Karar No: 2023/14556
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...
Karşı Taraf (Davalı): ... Bakanlığı / ANKARA
Vekili: Hukuk Müşaviri ...
İstemin Özeti: 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı ve vekalet ücreti yönünden düzeltmeli olarak reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Kanun Hükmünde Kararname eki liste ile kamu görevinden çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu, FETÖ/PDY'nin ilk olarak 26 Mayıs 2016 tarihli MGK kararına dayalı olarak 30 Mayıs 2016 tarihinde Bakanlar Kurulu kararı ile terör örgütü olarak kabul edildiği, bu tarihten önceki faaliyetlerden sorumlu tutulamayacağı, Bank Asya hesap hareketlerinin örgütsel talimata dayanmadığı, yasal olarak faaliyet yürüten sendikaya üye olmasının örgüt ile irtibat veya iltisakını göstermeyeceği, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi:...
Düşüncesi: İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder'' düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Her ne kadar İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde davacının hapis cezası ile cezalandırıldığı belirtilerek hüküm kurulmuş ise de, davacının mahkumiyet kararı kesinleşmemiş olduğundan, yargılama süreci devam eden ceza davasının davacı aleyhine bir durum olarak değerlendirilmesinin masumiyet karinesi gereğince mümkün olmadığı, kaldı ki davacı hakkındaki mahkumiyet kararının ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bozulması üzerine davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının üzerine atılı FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223/2-(e) maddesi uyarınca beraat kararı verildiği, karara yönelik temyiz incelemesinin devam ettiği görülmüştür. Öte yandan, olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi uyarınca bir kamu görevlisi hakkında terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti olmasa da bu terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olması nedeniyle kamu görevinden çıkarılmasına yönelik olağanüstü idari tedbirin uygulanabilmesi karşısında, anılan kamu görevlisi hakkında ''silahlı terör örgütüne üye olmak'' suçundan açılan ceza davasında beraat kararı verilmiş olmasının, ilgili hakkında anılan olağanüstü tedbirin hukuka uygunluğu yönünden yürütülen yargılama faaliyeti için bağlayıcı olmayacağı açıktır.
Bu nedenle, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan; ' ... Tanık O.T. Alınan Beyanında: "Öncelikle sanık ... ile aramda herhangi bir husumet bulunmamaktadır. Kendisini aynı kurumda birlikte çalıştığımızdan dolayı tanırım. Ben şuan ... ortaokulunda müdürlük görevini ifa etmekteyim. 2014 yılının mayıs aylarında Ş.Ş.Y. ile Vakıfbank'ın önünde yukarı doğru çıkarken karşıdan G. hanım ile ... beyin geldiğini gördüm. Kendisi ile konuştuğumuzda ... bey, G. hanımın parasını yapı kredi bankasından çekip ... üzerinden Bankasya'ya havale ettiğini söyledi. Ben de kendisine hocam bir sıkıntı çıkarmı ortalık karışık dediğimde, ben karışmam dedi. Yine bank asya çalışanları okula 2 kere gelmişlerdi. Kendileri geldiğinde her seferinde... hoca karşılamıştı. Bu sebepten dolayı ... Bey'in bankasya çalışanlarını okula davet ettiğini düşünüyorum ancak kendisinin aradığına dair bir bilgim yoktur. Çalıştığım kurumda müdür olmadığı için müdürlük görevini ben yapıyordum. Böyle bir zamanda ... bey nöbet tutmayacaklarını, sendikanın kararı olduğunu, protesto edeceklerini belirtti. Ben de bunun üzerine kendisine egzersizlerini keseceğim dedim. Biz öğretmenler egzersizden ek para almaktayız. Ben ... beyin egzersizini kesip kesemeyeceğim konusunda Kastamonu'da meslektaşım olan bir müdürü aramıştım. Kendisi, de kesebileceğini söyledi. Yine... bey de aynı kişiyi aramış. O da müdür beyin böyle bir yetkisi olduğunu belirtmiş. Bunun üzerine ertesi gün... bey hocam bana tüm görevleri yazabilirsiniz dedi. Nöbet tutmamazlık gibi bir şey olmadı. Kendisi üst katta bulunan televizyonlardan fetöye müzahir kanallar dışındaki diğer kanalları siliyordu. Sadece müzik kanalları ile fetö kanalları kalıyordu. Kendisi bir keresinde ben bütün kanalları siliyorum kim düzeltiyor dedi. Ben de kendisini bu konuda uyarmıştım. Ben... beyin örgüt lehine herhangi bir söylemini duymadım ancak meslektaşlarımızı aktif sen e üye yapmak konusunda telkinlerde bulunduğunu biliyorum. ... Tanık G.C. Alınan Beyanında: "Ben 2014 yılında Kastamonu ili ... ilçesi ... İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapıyordum. Sanık...'de benimle aynı şekilde öğretmendi. Ben o sene içerisinde araba almak istiyordum. Bunu... 'ta biliyordu. Param bu zaman zarfı içerisinde ... Bankasında idi. 2014 yılı Mayıs ayında ... bana paranı faizde bekletme Bank Asya'ya transfer et bu bankada daha fazla kar payı alırsın dedi. Bende olabilir dedim. Ertesi gün bankadan birkaç görevli okula geldiler. Beni bu konuda ikna ettiler. Zaten sanık...'inde ikna kabiliyeti yüksekti. Ben kendisinin yönlendirmesiyle ve banka görevlilerinin beni ikna etmesi sonucunda hesap açtırdım. 2014 yılı Mayıs ayı içerisinde paramı Kastamonu ilinde bulunan Bank Asya şubesine transfer ettim. Ayrıca sanık... 'ın Öğretmenler odasında Fethullah Gülen'e bağlı Televizyon kanallarını izlediğini biliyorum. Televizyon kumandası sürekli kendi elinde bulunuyordu. Kanal değiştirme konusunda da bizimle sürekli tartışıyordu. Aynı zamanda kendisinin Aktif-Sen üyesi olduğunu biliyorum. Sendika üyeliği konusunda da bize sürekli baskı yapıyordu. Ayrıca okula gelirken elinde sürekli Zaman Gazetesinin olduğunu görüyordum" demiştir. ...' tanık ifadeleri ile dava dosyasında yer alan davacı hakkındaki tespitler değerlendirildiğinde davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 25/10/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.