‹ Ana sayfa
Danıştay 4. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma

Danıştay 4. Daire E.2026/318 K.2026/2713

Esas No: 2026/318 · Karar No: 2026/2713 · Karar Tarihi: 02.06.2026
T.C. DANIŞTAY DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2026/318
Karar No: 2026/2713

DAVACILAR:
1- ...

2-...

...

83-...

VEKİLİ: Av. ...

DAVALILAR:
1- ...

2- ... Genel Müdürlüğü

VEKİLİ: Av. ...

DAVANIN KONUSU: Balıkesir ili, Savaştepe ilçesinde bulunan ve ekli listede isimleri belirtilen yerlerde arazi toplulaştırması ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapılmasına ilişkin 27/11/2024 tarih ve 32735 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/11/2024 tarih ve 9170 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI: Usule ilişkin olarak, arazi toplulaştırma işleminin de niteliği itibariyle parselasyon işleminin köylerde yapılan biçimi olduğu, parselasyon planlarına ilişkin yerleşmiş içtihatların toplulaştırma hakkında da uygulanması gerektiğinden davanın süresinde açıldığının kabulü gerektiği, esasa ilişkin olarak Yeşilhisar köyünde toplulaştırmayı zorunlu kılan hiçbir hukuki ve teknik neden bulunmadığı, toplulaştırmanın köy halkının huzurunu kaçıracağı, DSİ müdürlüğünce bölgede çalışmalara başlandığı, idarece bilirkişi istenilmiş ise de, toplulaştırmaya sıcak bakmadıkları için kimsenin bilirkişilik yapmak istemediği, çalışmalara destek vermediği, köy halkının parsellerin yeniden dağıtılmasına rıza göstermediği, toplulaştırmanın bir an önce durdurulması gerektiği ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ: Davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE

GEREKÇE:

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; 4. fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı yönünden inceleneceği; aynı maddenin 6. fıkrasında, ilk incelemeye ilişkin hususların tespit edilmesi halinde davanın her safhasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinde ise, süre aşımı bulunduğu tespit edilen davaların reddedileceği hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgili hakkında uygulama işlemi yapılmış olması ve bu işlemin birlikte dava konusu yapıldığı düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; Balıkesir ili, Savaştepe ilçesinde bulunan ve karara ekli listede isimleri belirtilen yerlerde arazi toplulaştırması ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapılmasına ilişkin 27/11/2024 tarih ve 32735 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/11/2024 tarih ve 9170 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle 12/01/2026 tarihinde Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğü kaydına giren dava dilekçesi ile görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca düzenleyici işlemin ilanı üzerine altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine de, uygulama işleminin tebliğ tarihinden itibaren yine altmış gün içinde düzenleyici işleme veya düzenleyici işlemle birlikte uygulama işlemine karşı dava açılabilecektir. Bu şekilde, düzenleyici işlemin ilanı üzerine düzenleyici işleme karşı dava açmamış bulunan ilgililere, dava konusu edebilecekleri bir uygulama işleminin varlığına bağlı olarak, düzenleyici işleme karşı da dava açma imkanının sağlanması amaçlanmıştır.

Anılan Kanun hükmü uyarınca, ilan tarihinden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri, söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak, ilgili hakkında uygulama işlemi tesis edilmiş olması, uygulama işleminin ise, birlikte dava konusu yapıldığı düzenleyici işlemin uygulaması niteliğinde bulunması, kesin ve yürütülebilir nitelik taşıması ve uygulama işleminin tebliğ tarihine göre dava açma süresinin geçmemiş olması halinde mümkündür.

Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu 27/11/2024 tarih ve 32735 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/11/2024 tarih ve 9170 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile davacıların taşınmazlarının bulunduğu Balıkesir ili, Savaştepe ilçesi, Yeşilhisar Mahallesinde zorunlu arazi toplulaştırma projesi uygulanmasına karar verildiği, dosyanın ve Devlet Su İşleri 25. Bölge Müdürlüğü internet sitesi sayfasının incelenmesi sonucu, davalı idarece 17/12/2025 tarihinde derecelendirme komisyonu seçimi ilanı, 19/01/2026 tarihinde derecelendirme haritalarının ilanı, 26/01/2026 tarihinde sabit tesis olan parsellerin ilanı, en son da 27/03/2026 tarihinde mülakatların yapılacağına dair ilanın yapıldığı görülmüştür.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik yaratan bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.

Bu kapsamda bakıldığında, henüz davacıların menfaatlerinin ihlal eden, hukuksal durumlarını değiştiren herhangi bir işlem yapılmadığı, bu aşamada taşınmazlarına doğrudan bir müdahalenin söz konusu olmadığı anlaşılmakta olup öte yandan arazi toplulaştırma uygulamasının yapılması sonucunda sözü edilen hukuki durumların oluşması halinde, her bir davacının toplulaştırma kapsamında olan taşınmazları için dava açabilecekleri açıktır.

Bu durumda iptali istenilen dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı'na dayanılarak davacılar hakkında tesis edilmiş herhangi bir uygulama işleminin mevcut olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, 27/11/2024 tarihinde ilan edilen düzenleyici işlemin iptali istemiyle en geç 27/01/2025 tarihinde dava açılması gerekirken, bu tarihten çok sonra 12/01/2026 tarihinde açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2. Aşağıda ayrıntısı gösterilen ... TL yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
3. Yürütmenin durdurulması hakkında karar verilmediğinden ... yürütmenin durdurulması harcının davacılara iadesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 02/06/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.