Danıştay 4. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 4. Daire E.2025/807 K.2025/1294
Özet: 1) Davacı, Beşiktaş'ta bulunan binanın zemin teraslarının demontabl malzeme ile bölme yapılarak özel kullanım alanı haline getirildiği ve projenin Boğaziçi Kanunu’na aykırı bulunduğu gerekçesiyle yıkım ve yeniden proje uygunluğu talep etti; 2) Mahkeme, temyiz istemini reddederek, başvuru şartlarını karşıladığını kabul edip, İdare Mahkemesi'nin veritabanı yargılamasına yönlendirdi.
T.C. DANIŞTAY DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2025/807
Karar No: 2025/1294
TEMYİZ EDEN
TARAFLAR:
1- (DAVACI) ... Lokantacılık
Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada ruhsat ve eki projesinde demontabl malzeme ile gösterilen zemin teraslarının, 05/07/2017 tarihli yapı tatil tutanağında belirtilen işletmeler tarafından yan bölmeler yapılması ve koridor geçişlerinin kapatılması suretiyle "özel kullanım alanı" haline getirildiğinden bahisle, tespite konu bağımsız bölümlerin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca projesine uygun hale getirilmesine ve yıkımına ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı uyarınca, tespite konu binanın 17/02/2018 tarihinde saat 06.00'da yıkılacağının ve projeye aykırı kısımların nüfus ve eşyadan tahliye edilerek gerekli tedbirlerin alınması gerektiğinin bildirilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kaldırılması ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesi üzerine,... İdare Mahkemesince verilen ... arih ve E:..., K:... sayılı kararda; yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni olduğu sabit olan ve fillen işyeri olarak kullanılan söz konusu yapıda, zemin terasta bulunan mevcut demantabl malzemelerin ve açılır kapanır üst örtünün onaylı projesinde de yer aldığı, dolayısıyla emsale dahil olmadığı anlaşıldığından dava konusu "yıkımın yapılacağının bildirilmesine ve projeye aykırı kısımların eşyadan tahliye edilmesinin istenilmesine ilişkin"... tarih ve ... sayılı Beşiktaş Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu uygulama işleminin dayanağı niteliğindeki yıkıma ilişkin encümen kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanan encümen kararının uygulanması niteliğindeki dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun (gerekçeli) reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 12/04/2022 tarih ve E:2021/5419, K:2022/4546 sayılı kararıyla, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki Beşiktaş Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının davacının işletmecisi olduğu bağımsız bölüme ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada, "emsale dahil olmayan demontabl malzemelere" ilişkin kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, bu nedenle dava konusu işlemin bu kısmının iptali yolunda verilen kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmış ve kararın bu kısmı yukarıda belirtilen gerekçeyle onanmış; dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki Beşiktaş Belediye Encümeninin ... tarih ve... sayılı kararının davacının işletmecisi olduğu bağımsız bölüme ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" ilişkin kısım yönünden davanın reddine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, bu nedenle işlemin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozulan kısım yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda ısrar edilmesine yönelik Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/06/2023 tarih ve E:2022/2985, K:2023/1289 sayılı kararıyla bozulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, bozma kararına uyularak, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" yönelik kısmının kaldırılmasına ve bu kısım yönünden, uyuşmazlığa konu işlemin dayanağı belediye encümeni kararın "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği hususu dikkate alındığında, yıkım tarihinin ve taşınmazın yıkım tarihinde nüfus ve eşyadan tahliye edilmesi gerektiğinin bildirilmesine ilişkin dava konusu işlemin "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle; İdare Mahkemesi kararının "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" ilişkin kısmı yönünden yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: 1- Davacı tarafından; imar mevzuatına aykırılık olarak tespit edilen imalatların, yapıda var olmadığı hususunun sabit olduğu, tespite konu imalatların onaylı projesinde yer aldığı, ileri sürülmektedir.
2- Davalı tarafından; aynı taşınmaza yönelik tesis edilen işlemler hakkında Bölge İdare Mahkemesince farklı davacıların açtığı davalarda, çelişkili kararlar verdiği, yapı kayıt belgesi düzenlenmesi nedeniyle idareleri aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, kararın "emsale dahil olamyan demontabl malzemelere ilişkin" kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI: Davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Davacının temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması; davalının temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
Davacının temyiz isteminin incelenmesinden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz isteminin incelenmesinden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği belirtilmiş; 49. maddesinin 3. fıkrasında, kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hallerinde kesinleşen kısmın Danıştay kararında belirtileceği; 50. maddesinin 4. fıkrasında ise, Danıştay'ın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı kurala bağlanmıştır.
Yargılama hukuku kurallarına göre, kanun yoluna başvuranın, aleyhine kanun yoluna başvurduğu kararın bozulmasını talep etmesinde korunması gereken hukuki menfaatinin bulunması zorunludur.
Uyuşmazlıkta; Danıştay bozma kararı üzerine, uyuşmazlığın münhasır kaldığı kısım yönünden davanın reddine ilişkin olarak verilen İdare Dava Dairesi kararının bozulmasında davalı idarenin hukuki menfaati bulunmadığından; dava konusu işlemin "emsale dahil olmayan demontabl malzemelere" ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair (gerekçeli) Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 12/04/2022 tarih ve E:2021/5419, K:2022/4546 sayılı kararıyla gerekçesi değiştirilmek suretiyle kesin olarak onandığı hususu dikkate alındığında; kesinleşen kısım hakkında yeniden inceleme yapılması hukuken mümkün olmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin incelenme olanağı bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE, davalının temyiz isteminin ise İNCELENMEKSİZİN REDDİNE
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/03/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Esas No: 2025/807
Karar No: 2025/1294
TEMYİZ EDEN
TARAFLAR:
1- (DAVACI) ... Lokantacılık
Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada ruhsat ve eki projesinde demontabl malzeme ile gösterilen zemin teraslarının, 05/07/2017 tarihli yapı tatil tutanağında belirtilen işletmeler tarafından yan bölmeler yapılması ve koridor geçişlerinin kapatılması suretiyle "özel kullanım alanı" haline getirildiğinden bahisle, tespite konu bağımsız bölümlerin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca projesine uygun hale getirilmesine ve yıkımına ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı uyarınca, tespite konu binanın 17/02/2018 tarihinde saat 06.00'da yıkılacağının ve projeye aykırı kısımların nüfus ve eşyadan tahliye edilerek gerekli tedbirlerin alınması gerektiğinin bildirilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kaldırılması ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesi üzerine,... İdare Mahkemesince verilen ... arih ve E:..., K:... sayılı kararda; yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni olduğu sabit olan ve fillen işyeri olarak kullanılan söz konusu yapıda, zemin terasta bulunan mevcut demantabl malzemelerin ve açılır kapanır üst örtünün onaylı projesinde de yer aldığı, dolayısıyla emsale dahil olmadığı anlaşıldığından dava konusu "yıkımın yapılacağının bildirilmesine ve projeye aykırı kısımların eşyadan tahliye edilmesinin istenilmesine ilişkin"... tarih ve ... sayılı Beşiktaş Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu uygulama işleminin dayanağı niteliğindeki yıkıma ilişkin encümen kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanan encümen kararının uygulanması niteliğindeki dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun (gerekçeli) reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 12/04/2022 tarih ve E:2021/5419, K:2022/4546 sayılı kararıyla, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki Beşiktaş Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının davacının işletmecisi olduğu bağımsız bölüme ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada, "emsale dahil olmayan demontabl malzemelere" ilişkin kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, bu nedenle dava konusu işlemin bu kısmının iptali yolunda verilen kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmış ve kararın bu kısmı yukarıda belirtilen gerekçeyle onanmış; dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki Beşiktaş Belediye Encümeninin ... tarih ve... sayılı kararının davacının işletmecisi olduğu bağımsız bölüme ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" ilişkin kısım yönünden davanın reddine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, bu nedenle işlemin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozulan kısım yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda ısrar edilmesine yönelik Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/06/2023 tarih ve E:2022/2985, K:2023/1289 sayılı kararıyla bozulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, bozma kararına uyularak, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" yönelik kısmının kaldırılmasına ve bu kısım yönünden, uyuşmazlığa konu işlemin dayanağı belediye encümeni kararın "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği hususu dikkate alındığında, yıkım tarihinin ve taşınmazın yıkım tarihinde nüfus ve eşyadan tahliye edilmesi gerektiğinin bildirilmesine ilişkin dava konusu işlemin "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle; İdare Mahkemesi kararının "ortak kullanım amaçlarının değiştirilmesine yönelik imalatlara" ilişkin kısmı yönünden yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: 1- Davacı tarafından; imar mevzuatına aykırılık olarak tespit edilen imalatların, yapıda var olmadığı hususunun sabit olduğu, tespite konu imalatların onaylı projesinde yer aldığı, ileri sürülmektedir.
2- Davalı tarafından; aynı taşınmaza yönelik tesis edilen işlemler hakkında Bölge İdare Mahkemesince farklı davacıların açtığı davalarda, çelişkili kararlar verdiği, yapı kayıt belgesi düzenlenmesi nedeniyle idareleri aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, kararın "emsale dahil olamyan demontabl malzemelere ilişkin" kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI: Davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Davacının temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması; davalının temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
Davacının temyiz isteminin incelenmesinden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz isteminin incelenmesinden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği belirtilmiş; 49. maddesinin 3. fıkrasında, kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hallerinde kesinleşen kısmın Danıştay kararında belirtileceği; 50. maddesinin 4. fıkrasında ise, Danıştay'ın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı kurala bağlanmıştır.
Yargılama hukuku kurallarına göre, kanun yoluna başvuranın, aleyhine kanun yoluna başvurduğu kararın bozulmasını talep etmesinde korunması gereken hukuki menfaatinin bulunması zorunludur.
Uyuşmazlıkta; Danıştay bozma kararı üzerine, uyuşmazlığın münhasır kaldığı kısım yönünden davanın reddine ilişkin olarak verilen İdare Dava Dairesi kararının bozulmasında davalı idarenin hukuki menfaati bulunmadığından; dava konusu işlemin "emsale dahil olmayan demontabl malzemelere" ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair (gerekçeli) Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 12/04/2022 tarih ve E:2021/5419, K:2022/4546 sayılı kararıyla gerekçesi değiştirilmek suretiyle kesin olarak onandığı hususu dikkate alındığında; kesinleşen kısım hakkında yeniden inceleme yapılması hukuken mümkün olmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin incelenme olanağı bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE, davalının temyiz isteminin ise İNCELENMEKSİZİN REDDİNE
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/03/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.