Danıştay4. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 4. Daire E.2025/2539 K.2025/3352
Özet: (1) Uyuşmazlık, davacının “…” isimli tekne için turizm işletme belgesinin yeni satın alınan “…” tekneye devri ve bu tekne için belgenin düzenlenmesi talebinin Fethiye Kaymakamlığı Turizm Danışma Bürosu tarafından reddedilmesi ile ilgilidir. (2) Mahkeme, Fethiye Kaymakamlığı Günübirlik Deniz Turizmi Kurulu’nun 25. maddesinde öngörülmüş “yolcu kapasitesi” koşulunu karşılamadığı gerekçesiyle başvuruyu reddettiğini ve bu reddi temyiz kararında bozulması gerektiğini kabul etmedi.
T.C. DANIŞTAY DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2025/2539
Karar No: 2025/3352
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Kaymakamlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacıya ait “...” isimli tekne hakkında düzenlenen Turizm İşletme Belgesinin yeni satın alınan “...” isimli tekneye devredilmesi, söz konusu tekne için turizm işletme belgesi düzenlenmesi istemiyle yapılan başvuruların reddine dair Fethiye Kaymakamlığı Turizm Danışma Bürosunun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı olan Fethiye Kaymakamlığı Günübirlik Deniz Turizmi Kurulu’nun ... tarih ... karar sayılı genel kurul kararının 25. maddesinde yer alan "Sahada halen aktif olarak çalışan 100 yolcu altında kapasiteye sahip mevcut teknelerin mevcut kapasitelerin (en x boy toplam alanı veya yolcu sayısı) ancak %10 artış yapılmak sureti ile ve sadece bir kez olmak üzere kapasite değişikliğine, Fethiye merkezinde Fethiye Belediyesi, Muttaş ve diğer izinli marina ve bağlama yerleri, Ölüdeniz'de Muçev, Göcek bölgesinde Muçev ve diğer izinli marina ve bağlama yerleri ile bağlama sözleşmesi yapması ve ilçe günübirlik deniz turizmi kurulu tarafından onaylanması koşulu ile izin verilebilir." şeklindeki düzenlemenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Fethiye Kaymakamlığı Günübirlik Deniz Turizmi Kurulu’nun ... tarih ... karar sayılı genel kurul kararının dava konusu hükmü yönünden; deniz turizmi araçlarının başvurularının kabulü, incelenmesi, fiziksel nitelikleri, işletme ve hizmet kalitesinin sürekliliğinin sağlanması, seyir bölgelerinde deniz turizmi araçlarının seyir, demirleme, durmalarına ilişkin kuralların ve araç kapasitesinin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve işletmecilik faaliyetleri ile gerekli tedbirlerin alınması hususlarının Deniz Turizmi Kurullarının yetki, görev ve sorumlulukları içerisinde kaldığı, Fethiye Günübirlik Deniz Turizmi Kurulunca sorumluluk bölgesinde mevcut liman ve marina işletmeleri nezdinde yapılan araştırmalar neticesinde mevcut tekne sayılarının ve kapasitelerinin artırılmasının uygun bulunmadığının belirlendiği, ilgili işletmeler ve ilgili kurum ve odalarca mevcut doluluk durumu nedeniyle yeni turizm işletme belgesi düzenlenmemesi ve kapasite artışlarının %10 ile sınırlandırılmasının talep edildiği, uyuşmazlık konusu kararla getirilen sınırlandırmanın teknik ve fiziki zorunluluklardan kaynakladığı, idarece gerekli araştırma ve inceleme çerçevesinde işlem tesis edildiği, getirilen sınırlandırmanın teknik ve nesnel dayanağı bulunmadığı yolunda dava dosyasına sunulan herhangi bir bilgi veya belge de olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde Fethiye Günübirlik Deniz Turizmi Kurulu’nun ... tarih ... karar sayılı genel kurul kararının dava konusu kısmında hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Fethiye Kaymakamlığı Turizm Danışma Bürosunun ... tarih ve ... sayılı işlemi bakımından; dava konusu işlemin, Fethiye Günübirlik Deniz Turizmi Kurulu’nun ... tarih ... karar sayılı genel kurul kararının 25. maddesinde yer alan düzenlemeye dayanılarak tesis edildiği, anılan düzenleme ile sahada halen aktif olarak çalışan 100 yolcu altında kapasiteye sahip mevcut teknelerin mevcut kapasitelerinde yapılacak artışların %10 ile sınırlandırıldığı, anılan kararın hukuka uygun olduğunun Mahkeme kararı ile belirlendiği, davacının sahibi bulunduğu .. isimli tekne ile ... isimli teknenin boyu, eni, tam boyu ve yolcu kapasiteleri nazara alındığında tekne kapasitesinde yapılan artışın söz konusu düzenleme ile getirilen sınırlamanın üzerinde bulunduğu, davacıya ait “...” isimli tekne hakkında düzenlenen Turizm İşletme Belgesinin yeni satın alınan “...” isimli tekneye devredilmesi, söz konusu tekne için turizm işletme belgesi düzenlenmesi istemiyle yapılan başvuruların reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının ... isimli 50 yolcu kapasiteli 15,6 metre boyunda 5,3 metre eninde tam boyu 17,4 metre olan günlük gezi teknesinin sahibi olup, söz konusu tekne için Muğla Valiliği Günübirlik Deniz Turizm Kurulunun ... tarih ... sayılı kararına istinaden ‘’Deniz Turizmi Araçları Turizm İşletme Belgesi’’ düzenlendiği ve teknenin Göcek Limanına bağlı olduğu, anılan tekneye ilişkin ‘’Deniz Turizmi Araçları Turizm İşletme Belgesi’’nin yeni satın alınan ... isimli 19,78 metre boyunda 6,57 metre eninde, tam boyu 21,53 metre olan 84 yolcu kapasiteli gezinti teknesine devri istemiyle Fethiye Kaymakamlığına yapılan başvurunun ... tarih ve ... sayılı Fethiye Deniz Turizmi Kurulu kararı gerekçe gösterilmek suretiyle ... tarih ... sayılı Fethiye Kaymakamlığı Turizm Danışma Bürosu işlemiyle reddedildiği, Deniz Turizmi Kurulunun kararlarının uygulanmasının 100 kişi kapasitesinin üstündeki tekneler ile 100 kişi kapasitesinin altındaki tekneler arasında haksız rekabet oluşturacağı, Deniz Turizmi Yönetmeliği Uygulama Tebliğinde günübirlik gezi teknelerinin uzunluk ya da boyu ile ilgili bir sınırlama veya belirlemenin yapılmadığı, söz konusu kurul kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/05/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait mevcut 50 yolcu kapasiteli günübirlik gezi teknesi için düzenlenen deniz turizmi turizm işletmesi belgesinin davacı tarafından yeni satın alınan 84 yolcu kapasiteli günübirlik gezi teknesine devri istemiyle yapılan başvurunun ... tarih ve ... sayılı Fethiye Deniz Turizmi Kurulu kararı gerekçe gösterilmek suretiyle reddedildiği, anılan kurul kararında, Göcek Limanındaki günübirlik tur tekne sayısının 24 adetle sınırlandırılmasına, mevcut teknelerin değiştirilmek istenmesi halinde yeni tekne yönünden en x boy veya yolcu kapasitesi kıstas alınmak suretiyle sınırlama getirilmesine ve her halükarda tekne tam boyunun 24 metreyi geçemeyeceğine karar verildiği, davacı tarafından yeni satın alınan teknenin kurul kararındaki en x boy ve tekne boyu koşullarını sağladığı ancak mevcut teknenin 50 yolcu kapasitesinin kurul kararı uyarınca en fazla %10 oranında artılması uygun görüldüğünden davacının başvurusunun yeni teknenin kapasite koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Göcek Limanında faaliyet gösteren günübirlik tur tekneleri için bahse konu kurul kararıyla yapılan sınırlamanın, anılan limanın kapasitesinin sınırlı olmasından kaynaklandığı anlaşılmakla birlikte, bu durumun teknelerin yolcu kapasitesiyle değil fiziksel büyüklükleriyle ilgili olduğu, yolcu kapasitesi dikkate alınarak yapılan sınırlamanın gerekçesinin davalı tarafça objektif olarak ortaya konulamadığı yolcu kapasitesi esas alınarak sınırlama öngören kurul kararının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, davacı tarafından yeni satın alınan teknenin kurul kararında belirtilen en x boy koşulunu sağladığında şüphe bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda hukuka aykırı olduğu yukarıda belirtilen "yolcu kapasitesi" koşulunu sağlamadığından bahisle davacının başvurusunun reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen nedenlerle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.
Esas No: 2025/2539
Karar No: 2025/3352
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Kaymakamlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacıya ait “...” isimli tekne hakkında düzenlenen Turizm İşletme Belgesinin yeni satın alınan “...” isimli tekneye devredilmesi, söz konusu tekne için turizm işletme belgesi düzenlenmesi istemiyle yapılan başvuruların reddine dair Fethiye Kaymakamlığı Turizm Danışma Bürosunun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı olan Fethiye Kaymakamlığı Günübirlik Deniz Turizmi Kurulu’nun ... tarih ... karar sayılı genel kurul kararının 25. maddesinde yer alan "Sahada halen aktif olarak çalışan 100 yolcu altında kapasiteye sahip mevcut teknelerin mevcut kapasitelerin (en x boy toplam alanı veya yolcu sayısı) ancak %10 artış yapılmak sureti ile ve sadece bir kez olmak üzere kapasite değişikliğine, Fethiye merkezinde Fethiye Belediyesi, Muttaş ve diğer izinli marina ve bağlama yerleri, Ölüdeniz'de Muçev, Göcek bölgesinde Muçev ve diğer izinli marina ve bağlama yerleri ile bağlama sözleşmesi yapması ve ilçe günübirlik deniz turizmi kurulu tarafından onaylanması koşulu ile izin verilebilir." şeklindeki düzenlemenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Fethiye Kaymakamlığı Günübirlik Deniz Turizmi Kurulu’nun ... tarih ... karar sayılı genel kurul kararının dava konusu hükmü yönünden; deniz turizmi araçlarının başvurularının kabulü, incelenmesi, fiziksel nitelikleri, işletme ve hizmet kalitesinin sürekliliğinin sağlanması, seyir bölgelerinde deniz turizmi araçlarının seyir, demirleme, durmalarına ilişkin kuralların ve araç kapasitesinin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve işletmecilik faaliyetleri ile gerekli tedbirlerin alınması hususlarının Deniz Turizmi Kurullarının yetki, görev ve sorumlulukları içerisinde kaldığı, Fethiye Günübirlik Deniz Turizmi Kurulunca sorumluluk bölgesinde mevcut liman ve marina işletmeleri nezdinde yapılan araştırmalar neticesinde mevcut tekne sayılarının ve kapasitelerinin artırılmasının uygun bulunmadığının belirlendiği, ilgili işletmeler ve ilgili kurum ve odalarca mevcut doluluk durumu nedeniyle yeni turizm işletme belgesi düzenlenmemesi ve kapasite artışlarının %10 ile sınırlandırılmasının talep edildiği, uyuşmazlık konusu kararla getirilen sınırlandırmanın teknik ve fiziki zorunluluklardan kaynakladığı, idarece gerekli araştırma ve inceleme çerçevesinde işlem tesis edildiği, getirilen sınırlandırmanın teknik ve nesnel dayanağı bulunmadığı yolunda dava dosyasına sunulan herhangi bir bilgi veya belge de olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde Fethiye Günübirlik Deniz Turizmi Kurulu’nun ... tarih ... karar sayılı genel kurul kararının dava konusu kısmında hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Fethiye Kaymakamlığı Turizm Danışma Bürosunun ... tarih ve ... sayılı işlemi bakımından; dava konusu işlemin, Fethiye Günübirlik Deniz Turizmi Kurulu’nun ... tarih ... karar sayılı genel kurul kararının 25. maddesinde yer alan düzenlemeye dayanılarak tesis edildiği, anılan düzenleme ile sahada halen aktif olarak çalışan 100 yolcu altında kapasiteye sahip mevcut teknelerin mevcut kapasitelerinde yapılacak artışların %10 ile sınırlandırıldığı, anılan kararın hukuka uygun olduğunun Mahkeme kararı ile belirlendiği, davacının sahibi bulunduğu .. isimli tekne ile ... isimli teknenin boyu, eni, tam boyu ve yolcu kapasiteleri nazara alındığında tekne kapasitesinde yapılan artışın söz konusu düzenleme ile getirilen sınırlamanın üzerinde bulunduğu, davacıya ait “...” isimli tekne hakkında düzenlenen Turizm İşletme Belgesinin yeni satın alınan “...” isimli tekneye devredilmesi, söz konusu tekne için turizm işletme belgesi düzenlenmesi istemiyle yapılan başvuruların reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının ... isimli 50 yolcu kapasiteli 15,6 metre boyunda 5,3 metre eninde tam boyu 17,4 metre olan günlük gezi teknesinin sahibi olup, söz konusu tekne için Muğla Valiliği Günübirlik Deniz Turizm Kurulunun ... tarih ... sayılı kararına istinaden ‘’Deniz Turizmi Araçları Turizm İşletme Belgesi’’ düzenlendiği ve teknenin Göcek Limanına bağlı olduğu, anılan tekneye ilişkin ‘’Deniz Turizmi Araçları Turizm İşletme Belgesi’’nin yeni satın alınan ... isimli 19,78 metre boyunda 6,57 metre eninde, tam boyu 21,53 metre olan 84 yolcu kapasiteli gezinti teknesine devri istemiyle Fethiye Kaymakamlığına yapılan başvurunun ... tarih ve ... sayılı Fethiye Deniz Turizmi Kurulu kararı gerekçe gösterilmek suretiyle ... tarih ... sayılı Fethiye Kaymakamlığı Turizm Danışma Bürosu işlemiyle reddedildiği, Deniz Turizmi Kurulunun kararlarının uygulanmasının 100 kişi kapasitesinin üstündeki tekneler ile 100 kişi kapasitesinin altındaki tekneler arasında haksız rekabet oluşturacağı, Deniz Turizmi Yönetmeliği Uygulama Tebliğinde günübirlik gezi teknelerinin uzunluk ya da boyu ile ilgili bir sınırlama veya belirlemenin yapılmadığı, söz konusu kurul kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/05/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait mevcut 50 yolcu kapasiteli günübirlik gezi teknesi için düzenlenen deniz turizmi turizm işletmesi belgesinin davacı tarafından yeni satın alınan 84 yolcu kapasiteli günübirlik gezi teknesine devri istemiyle yapılan başvurunun ... tarih ve ... sayılı Fethiye Deniz Turizmi Kurulu kararı gerekçe gösterilmek suretiyle reddedildiği, anılan kurul kararında, Göcek Limanındaki günübirlik tur tekne sayısının 24 adetle sınırlandırılmasına, mevcut teknelerin değiştirilmek istenmesi halinde yeni tekne yönünden en x boy veya yolcu kapasitesi kıstas alınmak suretiyle sınırlama getirilmesine ve her halükarda tekne tam boyunun 24 metreyi geçemeyeceğine karar verildiği, davacı tarafından yeni satın alınan teknenin kurul kararındaki en x boy ve tekne boyu koşullarını sağladığı ancak mevcut teknenin 50 yolcu kapasitesinin kurul kararı uyarınca en fazla %10 oranında artılması uygun görüldüğünden davacının başvurusunun yeni teknenin kapasite koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Göcek Limanında faaliyet gösteren günübirlik tur tekneleri için bahse konu kurul kararıyla yapılan sınırlamanın, anılan limanın kapasitesinin sınırlı olmasından kaynaklandığı anlaşılmakla birlikte, bu durumun teknelerin yolcu kapasitesiyle değil fiziksel büyüklükleriyle ilgili olduğu, yolcu kapasitesi dikkate alınarak yapılan sınırlamanın gerekçesinin davalı tarafça objektif olarak ortaya konulamadığı yolcu kapasitesi esas alınarak sınırlama öngören kurul kararının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, davacı tarafından yeni satın alınan teknenin kurul kararında belirtilen en x boy koşulunu sağladığında şüphe bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda hukuka aykırı olduğu yukarıda belirtilen "yolcu kapasitesi" koşulunu sağlamadığından bahisle davacının başvurusunun reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen nedenlerle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.