Danıştay4. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 4. Daire E.2023/7673 K.2023/6811
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7673
Karar No : 2023/6811
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Yol Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, Menemen İlçesi, ... Mahallesi,..., No:... adresinde yer alan asfalt üretim tesisi için, davacı şirket tarafından yapılan, 1. sınıf gayrisıhhi müessese kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinin reddine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 26. maddesi uyarınca; yetkili idarelerin gayri sıhhi müesseselere ruhsat verirken, bu işletmelerin kendi türündeki işyerlerine mahsus sanayi bölgesinde kurulmuş olmasını esas alacağı hususunda herhangi bir tereddüt bulunmadığı, ancak, bu düzenlemeden yetkili idarelerin sanayi bölgesi dışında kalan alanlarda gayri sıhhi müesseselere ruhsat vermesinin mümkün olmadığı sonucu çıkmadığı, zikredilen maddenin lafzından, sanayi bölgesi dışındaki gayri sıhhi müesseselere işyeri ruhsatı verilmesinin yasaklanmadığı, sadece bu türden işletmelerin öncelikli olarak sanayi bölgesinde kurulmuş olmasının ruhsat şartı olarak arandığı anlaşıldığı, uyuşmazlık konusu olayda; davalı idarece davacının 1. sınıf gayrisıhhi müessese ruhsat başvurusunun anılan 26. madde hükmüne aykırı olacak şekilde, söz konusu işletmenin sadece sanayi bölgesinde faaliyet gösterebileceği gerekçesiyle reddedildiği, Mahkemelerince 08.11.2018 tarihinde verilen ara kararı ile davalı idareye "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Gayrisıhhi Müesseseler" başlıklı Üçüncü Kısmında düzenlenen 15., 18. ve 21. maddeler uyarınca; davacının 1. sınıf gayrisıhhi müessese kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebine ilişkin olarak, 1. sınıf gayrisıhhi müesseseleri inceleme kurulu tarafından tesisin bulunduğu yerde mahallinde inceleme yapılıp yapılmadığının, yer seçimi raporu formunun düzenlenip düzenlenmediğinin, yer seçimi ve tesis kurma izni kararı alınıp alınmadığının" sorulduğu davalı idarece Mahkemelerine verilen 29.11.2018 havale tarihli cevapta ise; yer seçimi ve tesis kurma izninin ve inceleme kurulunca yerinde yapılacak incelemeye ilişkin süreçlerin henüz kurulmamış ve faaliyete geçmemiş işletmeler için yürütülebilecek bir süreç olduğu, ancak bölgenin inceleme kurulu üyesi de olan üç kişilik teknik personelce yerinde incelenerek, tesisin sınıf tespitine ilişkin 22.12.2017 tarihli raporun düzenlendiği, bu durumda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 26. madde hükmü ile sanayi bölgesi dışındaki gayri sıhhi müesseselere işyeri ruhsatı verilmesinin yasaklanmadığı, davalı idarece ise; anılan madde hükmüne aykırı olarak, söz konusu işletmenin sadece sanayi bölgesinde faaliyet gösterebileceği şeklindeki gerekçeyle ve 1. sınıf gayrisıhhi müesseseleri inceleme kurulu tarafından anılan Yönetmeliğin yukarıda hükmüne yer verilen 15., 18. ve 21. maddelerinde yer alan süreç işletilmeksizin davacının 1. sınıf gayrisıhhi müessese ruhsat başvurusunun reddedildiği görüldüğünden, davaya konu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan da; dava konusu işlemin hukuka aykırı olması sebebiyle iptal edilmesinin davacıya doğrudan 1. sınıf gayrisıhhi müessese ruhsatının verileceği anlamına gelmeyeceğinin açık olduğu, davalı idarece yukarıda açıklandığı şekilde ve güncel imar planları da dikkate alınarak yeniden inceleme yapılarak karar verileceğinin de tabi olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Yönetmeliğin 22. maddesinde düzenlenen yer seçimi ve tesis kurma izni ve ruhsat için gerekli belgelerin işletmelerin henüz kurulup faaliyete geçmeden önce almaları gereken belgeler olduğu, davacı işletmenin ise Belediyeye başvuru tarihinden önce kurulmuş ve faaliyette olan bir işletme olduğu göz önüne alındığında, anılan süreçlerin fiilen ve hukuken işletilmesinin mümkün olmadığı ve davacının 1. Sınıf GSM açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için başvuruda bulunduğu asfalt üretim tesisinin üst ölçekli planlarda ''tarım arazisi'' nde kaldığı, bu durumun tarım alanları için tehdit oluşturduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 06/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 'gayrisıhhî müesseselerin sanayi bölgelerinde kurulması" başlıklı 26. maddesinde; "Bir gayrisıhhî müessesenin, öncelikle kendi türündeki işyerlerine mahsus sanayi bölgesinde kurulması esastır. Sanayi bölgesi içindeki gayrisıhhî müesseselerden, diğer tesislere zarar verebilecek olanlar için sanayi bölgesi içinde sağlık koruma bandı oluşturulması istenebilir. " hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, Yönetmeliğin 26. madde hükmü ile sanayi bölgesi dışındaki gayri sıhhi müesseselere işyeri ruhsatı verilmesinin yasaklanmadığı, davalı idarece ise; anılan madde hükmüne aykırı olarak, söz konusu işletmenin sadece sanayi bölgesinde faaliyet gösterebileceği şeklindeki gerekçeyle ve 1. sınıf gayrisıhhi müesseseleri inceleme kurulu tarafından anılan Yönetmeliğin 15., 18. ve 21. maddelerinde yer alan süreç işletilmeksizin davacının 1. sınıf gayrisıhhi müessese ruhsat başvurusunun reddedildiği görüldüğünden, davaya konu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle ruhsat talebinin reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, , davacı şirketin 1. sınıf gayrisıhhi müessese açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için başvuruda bulunduğu asfalt üretim tesisinin alanı üst ölçekli planlarda "Tarım Arazisi"nde kaldığı, söz konusu tesisin üretim süreci, hammadde nitelikleri ve sebep olacağı atıklar nedeniyle, tarım arazilerinde veya yakınlarında bulunması bu alanlar için tehdit unsuru oluşturduğu, 3194 sayılı imar Kanunu'nun 8. maddesinin (c) bendinde, "Tarım Arazileri, Toprak Koruma ve Arazi kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaç dışında kullanılmak üzere planlanamaz." hükmünün düzenlendiği, sonuç olarak üst ölçekli planlarda "Tarım Arazisi" kullanım kararında kalan alana ilişkin 1. Sınıf gayrisıhhi müessese açma ve çalışma ruhsatı verilmesinin hukuka ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacı şirketin ruhsat başvurusunun reddi şeklinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, anılan işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7673
Karar No : 2023/6811
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Yol Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, Menemen İlçesi, ... Mahallesi,..., No:... adresinde yer alan asfalt üretim tesisi için, davacı şirket tarafından yapılan, 1. sınıf gayrisıhhi müessese kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinin reddine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 26. maddesi uyarınca; yetkili idarelerin gayri sıhhi müesseselere ruhsat verirken, bu işletmelerin kendi türündeki işyerlerine mahsus sanayi bölgesinde kurulmuş olmasını esas alacağı hususunda herhangi bir tereddüt bulunmadığı, ancak, bu düzenlemeden yetkili idarelerin sanayi bölgesi dışında kalan alanlarda gayri sıhhi müesseselere ruhsat vermesinin mümkün olmadığı sonucu çıkmadığı, zikredilen maddenin lafzından, sanayi bölgesi dışındaki gayri sıhhi müesseselere işyeri ruhsatı verilmesinin yasaklanmadığı, sadece bu türden işletmelerin öncelikli olarak sanayi bölgesinde kurulmuş olmasının ruhsat şartı olarak arandığı anlaşıldığı, uyuşmazlık konusu olayda; davalı idarece davacının 1. sınıf gayrisıhhi müessese ruhsat başvurusunun anılan 26. madde hükmüne aykırı olacak şekilde, söz konusu işletmenin sadece sanayi bölgesinde faaliyet gösterebileceği gerekçesiyle reddedildiği, Mahkemelerince 08.11.2018 tarihinde verilen ara kararı ile davalı idareye "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Gayrisıhhi Müesseseler" başlıklı Üçüncü Kısmında düzenlenen 15., 18. ve 21. maddeler uyarınca; davacının 1. sınıf gayrisıhhi müessese kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebine ilişkin olarak, 1. sınıf gayrisıhhi müesseseleri inceleme kurulu tarafından tesisin bulunduğu yerde mahallinde inceleme yapılıp yapılmadığının, yer seçimi raporu formunun düzenlenip düzenlenmediğinin, yer seçimi ve tesis kurma izni kararı alınıp alınmadığının" sorulduğu davalı idarece Mahkemelerine verilen 29.11.2018 havale tarihli cevapta ise; yer seçimi ve tesis kurma izninin ve inceleme kurulunca yerinde yapılacak incelemeye ilişkin süreçlerin henüz kurulmamış ve faaliyete geçmemiş işletmeler için yürütülebilecek bir süreç olduğu, ancak bölgenin inceleme kurulu üyesi de olan üç kişilik teknik personelce yerinde incelenerek, tesisin sınıf tespitine ilişkin 22.12.2017 tarihli raporun düzenlendiği, bu durumda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 26. madde hükmü ile sanayi bölgesi dışındaki gayri sıhhi müesseselere işyeri ruhsatı verilmesinin yasaklanmadığı, davalı idarece ise; anılan madde hükmüne aykırı olarak, söz konusu işletmenin sadece sanayi bölgesinde faaliyet gösterebileceği şeklindeki gerekçeyle ve 1. sınıf gayrisıhhi müesseseleri inceleme kurulu tarafından anılan Yönetmeliğin yukarıda hükmüne yer verilen 15., 18. ve 21. maddelerinde yer alan süreç işletilmeksizin davacının 1. sınıf gayrisıhhi müessese ruhsat başvurusunun reddedildiği görüldüğünden, davaya konu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan da; dava konusu işlemin hukuka aykırı olması sebebiyle iptal edilmesinin davacıya doğrudan 1. sınıf gayrisıhhi müessese ruhsatının verileceği anlamına gelmeyeceğinin açık olduğu, davalı idarece yukarıda açıklandığı şekilde ve güncel imar planları da dikkate alınarak yeniden inceleme yapılarak karar verileceğinin de tabi olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Yönetmeliğin 22. maddesinde düzenlenen yer seçimi ve tesis kurma izni ve ruhsat için gerekli belgelerin işletmelerin henüz kurulup faaliyete geçmeden önce almaları gereken belgeler olduğu, davacı işletmenin ise Belediyeye başvuru tarihinden önce kurulmuş ve faaliyette olan bir işletme olduğu göz önüne alındığında, anılan süreçlerin fiilen ve hukuken işletilmesinin mümkün olmadığı ve davacının 1. Sınıf GSM açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için başvuruda bulunduğu asfalt üretim tesisinin üst ölçekli planlarda ''tarım arazisi'' nde kaldığı, bu durumun tarım alanları için tehdit oluşturduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 06/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 'gayrisıhhî müesseselerin sanayi bölgelerinde kurulması" başlıklı 26. maddesinde; "Bir gayrisıhhî müessesenin, öncelikle kendi türündeki işyerlerine mahsus sanayi bölgesinde kurulması esastır. Sanayi bölgesi içindeki gayrisıhhî müesseselerden, diğer tesislere zarar verebilecek olanlar için sanayi bölgesi içinde sağlık koruma bandı oluşturulması istenebilir. " hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, Yönetmeliğin 26. madde hükmü ile sanayi bölgesi dışındaki gayri sıhhi müesseselere işyeri ruhsatı verilmesinin yasaklanmadığı, davalı idarece ise; anılan madde hükmüne aykırı olarak, söz konusu işletmenin sadece sanayi bölgesinde faaliyet gösterebileceği şeklindeki gerekçeyle ve 1. sınıf gayrisıhhi müesseseleri inceleme kurulu tarafından anılan Yönetmeliğin 15., 18. ve 21. maddelerinde yer alan süreç işletilmeksizin davacının 1. sınıf gayrisıhhi müessese ruhsat başvurusunun reddedildiği görüldüğünden, davaya konu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle ruhsat talebinin reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, , davacı şirketin 1. sınıf gayrisıhhi müessese açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için başvuruda bulunduğu asfalt üretim tesisinin alanı üst ölçekli planlarda "Tarım Arazisi"nde kaldığı, söz konusu tesisin üretim süreci, hammadde nitelikleri ve sebep olacağı atıklar nedeniyle, tarım arazilerinde veya yakınlarında bulunması bu alanlar için tehdit unsuru oluşturduğu, 3194 sayılı imar Kanunu'nun 8. maddesinin (c) bendinde, "Tarım Arazileri, Toprak Koruma ve Arazi kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaç dışında kullanılmak üzere planlanamaz." hükmünün düzenlendiği, sonuç olarak üst ölçekli planlarda "Tarım Arazisi" kullanım kararında kalan alana ilişkin 1. Sınıf gayrisıhhi müessese açma ve çalışma ruhsatı verilmesinin hukuka ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacı şirketin ruhsat başvurusunun reddi şeklinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, anılan işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.