Danıştay4. DaireVergi Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 4. Daire E.1997/2231 K.1998/2253
Özet: Uyuşmazlık, 1‑9‑1989 dönemi gelir vergisi beyannamesi vermeyen bir kolektif şirketin anonim şirkete dönüşmesi sonrasında vergi cezasının şirket tüzel kişiliği üzerinden mi yoksa hisseleri oranında ortaklar üzerinden mi tahsil edilebileceği ve davacının vergi tarhiyatı ile kesilen kaçakçılık cezasının iptal edilip edilmeyeceği konusuydu. Mahkeme, davacının talebini reddederek vergi tarhiyatını ve kaçakçılık cezasını onaylamış, cezanın şirket tüzel kişiliği adına tahsil edilmesinin geçerli olduğuna karar vermiştir.
Daire : DÖRDÜNCÜ DAİRE
Karar Yılı : 1998
Karar No : 2253
Esas Yılı : 1997
Esas No : 2231
Karar Tarihi : 26/05/998
VERGİ CEZASININ TAMAMININ KOLLEKTİF ŞİRKET TÜZEL KİŞİLİĞİNDEN YA DA HİSSELERİ ORANINDA ORTAKLARDAN İSTENMESİNİN SONUCU ETKİLEMEYECEĞİ HK.<
1.1.1989 - 13.9.1989 kıst dönemine ilişkin gelir vergisi beyannamesini vermeyen davacı adına re'sen takdir olunan matrah üzerinden gelir vergisi salınmış, fon hesaplanmış, kaçakçılık cezaları kesilmiştir. ... Vergi Mahkemesi … sayılı kararıyla, gelir vergisi beyannamesinin kanuni sürenin sonundan başlayarak 15 gün geçtiği halde verilmemiş olması nedeniyle dönem matrahının re'sen takdir edilmesinin yerinde olduğu, 13.9.1989 tarihinde anonim şirkete dönüşen kollektif şirketin ortağı olan davacının değişiklik tarihine kadar kollektif şirketten elde ettiği kazancın vergilendirilip vergilendirilmediğinin tesbiti için mahkemelerince verilen ara kararı üzerine gönderilen yevmiye defterlerinin incelenmesinden; kollektif şirketin 13.9.1989 tarihinde tanzim etmiş olduğu kapanış bilançosunda yer alan dönem karının ... tarihinde faaliyete geçen Anonim Şirket adına düzenlenen açılış bilançosunda yer almadığının anlaşıldığı gerekçesiyle kollektif şirkete 1/3 oranında ortak olan davacının hissesine isabet eden matrah üzerinden tarhiyatın tadiline,kesilen kaçakçılık cezasının Vergi Usul Kanunu'nun 333.maddesine göre tüzel kişi adına kesilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırılmasına karar vermiştir. Davacı tarhiyatın kaldırılması gerektiğini, Vergi Dairesi Müdürlüğü ise kesilen kaçakçılık cezasının kanuna ve usule uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemektedirler.
Temyiz dilekçesinde vergi aslına ilişkin olarak davacı tarafından ileri sürülen iddialar, bozulması istenilen kararın dayandığı gerekçeler karşısında yerinde ve kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Vergi Usul Kanunu'nun 333. maddesinde, tüzel kişilerin İdare ve tasfiyesinde, vergi kanunlarına aykırı hareketlerden doğan vergi cezaları,tüzel kişilik adına kesilir ve onun varlığından alınır hükmü yer almaktadır. Kollektif şirketler faaliyet konularına bağlı kazançları dolayısıyla gelir vergisi tarhiyatlarına bizzat muhatap alınmamakta, gerekli tarh ve tahakkuk işlemleri, ortakları adına ve hisseleriyle sınırlı olarak yapılmaktadır. Ceza uygulanmasında ise,şirket tüzel kişiliği muhatap alınmaktadır. Ancak vergi cezasının bir bütün olarak kollektif şirket tüzel kişiliği yada hisseleri oranında ortaklar adına tebliğ edilmesi, sonucu etkilemeyeceğinden, kararda yazılı gerekçeyle cezanın terkin edilmesinde isabet bulunmamaktadır. Mahkemece ceza konusunda kollektif şirketin Anonim Şirkete dönüşmesi sırasında defter ve belgeler ile açılış ve kapanış bilançoları incelenerek vergi salındığı gözönüne alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan,Davacı tarafından, dava konusu edilen,vergi aslına bağlı olarak hesaplanan fon payı ile kesilen kaçakçılık cezasına ilişkin mahkemece karar verilmemesinde de isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının fon payına ve buna bağlı olarak kesilen kaçakçılık cezası ile,Vergi Dairesi Müdürlüğünün kaçakcılık cezasına yönelik temyiz isteminin kabulüyle ... Vergi Mahkemesinin … sayılı kararının bu hususlara ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasına, davacının vergi aslına yönelik temyiz isteminin reddine karar verildi.
Karar Yılı : 1998
Karar No : 2253
Esas Yılı : 1997
Esas No : 2231
Karar Tarihi : 26/05/998
VERGİ CEZASININ TAMAMININ KOLLEKTİF ŞİRKET TÜZEL KİŞİLİĞİNDEN YA DA HİSSELERİ ORANINDA ORTAKLARDAN İSTENMESİNİN SONUCU ETKİLEMEYECEĞİ HK.<
1.1.1989 - 13.9.1989 kıst dönemine ilişkin gelir vergisi beyannamesini vermeyen davacı adına re'sen takdir olunan matrah üzerinden gelir vergisi salınmış, fon hesaplanmış, kaçakçılık cezaları kesilmiştir. ... Vergi Mahkemesi … sayılı kararıyla, gelir vergisi beyannamesinin kanuni sürenin sonundan başlayarak 15 gün geçtiği halde verilmemiş olması nedeniyle dönem matrahının re'sen takdir edilmesinin yerinde olduğu, 13.9.1989 tarihinde anonim şirkete dönüşen kollektif şirketin ortağı olan davacının değişiklik tarihine kadar kollektif şirketten elde ettiği kazancın vergilendirilip vergilendirilmediğinin tesbiti için mahkemelerince verilen ara kararı üzerine gönderilen yevmiye defterlerinin incelenmesinden; kollektif şirketin 13.9.1989 tarihinde tanzim etmiş olduğu kapanış bilançosunda yer alan dönem karının ... tarihinde faaliyete geçen Anonim Şirket adına düzenlenen açılış bilançosunda yer almadığının anlaşıldığı gerekçesiyle kollektif şirkete 1/3 oranında ortak olan davacının hissesine isabet eden matrah üzerinden tarhiyatın tadiline,kesilen kaçakçılık cezasının Vergi Usul Kanunu'nun 333.maddesine göre tüzel kişi adına kesilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırılmasına karar vermiştir. Davacı tarhiyatın kaldırılması gerektiğini, Vergi Dairesi Müdürlüğü ise kesilen kaçakçılık cezasının kanuna ve usule uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemektedirler.
Temyiz dilekçesinde vergi aslına ilişkin olarak davacı tarafından ileri sürülen iddialar, bozulması istenilen kararın dayandığı gerekçeler karşısında yerinde ve kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Vergi Usul Kanunu'nun 333. maddesinde, tüzel kişilerin İdare ve tasfiyesinde, vergi kanunlarına aykırı hareketlerden doğan vergi cezaları,tüzel kişilik adına kesilir ve onun varlığından alınır hükmü yer almaktadır. Kollektif şirketler faaliyet konularına bağlı kazançları dolayısıyla gelir vergisi tarhiyatlarına bizzat muhatap alınmamakta, gerekli tarh ve tahakkuk işlemleri, ortakları adına ve hisseleriyle sınırlı olarak yapılmaktadır. Ceza uygulanmasında ise,şirket tüzel kişiliği muhatap alınmaktadır. Ancak vergi cezasının bir bütün olarak kollektif şirket tüzel kişiliği yada hisseleri oranında ortaklar adına tebliğ edilmesi, sonucu etkilemeyeceğinden, kararda yazılı gerekçeyle cezanın terkin edilmesinde isabet bulunmamaktadır. Mahkemece ceza konusunda kollektif şirketin Anonim Şirkete dönüşmesi sırasında defter ve belgeler ile açılış ve kapanış bilançoları incelenerek vergi salındığı gözönüne alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan,Davacı tarafından, dava konusu edilen,vergi aslına bağlı olarak hesaplanan fon payı ile kesilen kaçakçılık cezasına ilişkin mahkemece karar verilmemesinde de isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının fon payına ve buna bağlı olarak kesilen kaçakçılık cezası ile,Vergi Dairesi Müdürlüğünün kaçakcılık cezasına yönelik temyiz isteminin kabulüyle ... Vergi Mahkemesinin … sayılı kararının bu hususlara ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasına, davacının vergi aslına yönelik temyiz isteminin reddine karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.