Danıştay3. DaireVergi Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 3. Daire E.2025/4700 K.2025/5989
Özet: Uyuşmazlık, tasfiye edilen Dış Ticaret Limited Şirketi’nin yasal belgelerinin eksik sunulmasından dolayı rejimindekilerinin soratchağ bir şekilde beyan edilip, bu nedenle talep edilen katma değer vergisi cezalarının kaldırılmasına yönelik istinaf başvurusundan oluşmaktadır. Mahkeme, temyiz isteğini reddederek vergi mahkemesinin kararını sürdürmüştür.
T.C. DANIŞTAY ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2025/4700
Karar No: 2025/5989
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının/aleye olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, tasfiye edilerek tüzel kişiliği sona eren ... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin yasal defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle daha önce düzenlenen vergi inceleme raporundaki düzeltilmiş beyanlar esas alınarak yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla 2018 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirketin tasfiye edilerek tüzel kişiliğinin sona ermesi sebebiyle defter ve belge isteme yazısının kanuni temsilci ve sonrasında tasfiye memuru olan davacının MERNİS sisteminde kayıtlı adresinde tebliğe çıkarıldığı ancak adres kapalı olduğundan tebliğ evrakının 05/06/2023 tarihinde iade edildiği, 21/06/2023 tarihinde aynı adrese ikinci defa gidilerek kapıya tebligat pusulası yapıştırılmak suretiyle tebliği usulsüz olduğundan ibraz yükümlülüğün yerine getirilmediğinden bahsedilemeyeceği dolayısıyla yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacının kanuni temsilcisi olduğu şirketin 22/03/2023 tarihinde tüzelkişiliğinin sona erdiği, şirkete ait 2018 ve 2019 yılına ait defter ve belgelerin istenilmesine yönelik olarak tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı yazının, davacının MERNİS sisteminde kayıtlı adresinde 21/06/2023 tarihinde kapıya pusula yapıştırmak suretiyle tebliğ edildiği, söz konusu yazının, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 06/07/2023 tarihinde tebliğ yapılmış sayılmasına rağmen on beş günlük yasal süre içerisinde yasal defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle katma değer vergisi indirimlerinin reddi ile daha önce düzenlenen vergi inceleme raporundaki düzeltilmiş beyanlar da esas alınmak suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca adına dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 253. maddesinde, bu Kanun'a göre defter tutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle kullanmak zorunda oldukları belgeleri, ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak beş yıl süreyle muhafaza etmeye mecbur oldukları, 256. maddesinde, geçen maddelerde yazılı gerçek ve tüzel kişiler ile mükerrer 257. madde ile getirilen zorunluluklara tabi olanların, muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere ilişkin mikro fiş, mikro film, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm bilgi ve şifreleri muhafaza süresi içerisinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunluluklarının bulunduğu belirtilmiş, 30. maddesinin 3. bendinde de bu Kanun'a göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmının tutulmaması veya tasdik ettirilmemesi veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi re'sen takdir sebebi olarak sayılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, her tacirin ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra 8. fıkrasında, gerçek kişi olan tacirin ölümü hâlinde mirasçılarının ve ticareti terk etmesi hâlinde kendisinin defter ve kâğıtları birinci fıkra gereğince saklamakla yükümlü olduğu, mirasın resmî tasfiyesi hâlinde veya tüzel kişi sona ermişse defter ve kâğıtlar birinci fıkra gereğince on yıl süreyle Sulh Mahkemesi tarafından saklanacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının, kanuni temsilcisi olduğu ... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin tüzel kişiliği sona erdikten sonra defter ve belgelerinin yukarıda sözü edilen 6102 sayılı Kanun'un 82. maddesinin 8. fıkrası gereğince Sulh Hukuk Mahkemesince saklanacağı dikkate alındığında, bu hususun davalı idarenin bilgisi dahilinde olduğunun kabulü gerektiğinden dolayısıyla davalı idarece ilgili Sulh Hukuk Mahkemesinden yasal defter ve belgeler istenilmeksizin ibraz ödevinin yerine getirilmediğinden bahisle yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğundan söz edilemeyeceğinden Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle tarhiyatın kaldırılmasına ilişkin karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 26/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Esas No: 2025/4700
Karar No: 2025/5989
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının/aleye olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, tasfiye edilerek tüzel kişiliği sona eren ... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin yasal defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle daha önce düzenlenen vergi inceleme raporundaki düzeltilmiş beyanlar esas alınarak yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla 2018 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirketin tasfiye edilerek tüzel kişiliğinin sona ermesi sebebiyle defter ve belge isteme yazısının kanuni temsilci ve sonrasında tasfiye memuru olan davacının MERNİS sisteminde kayıtlı adresinde tebliğe çıkarıldığı ancak adres kapalı olduğundan tebliğ evrakının 05/06/2023 tarihinde iade edildiği, 21/06/2023 tarihinde aynı adrese ikinci defa gidilerek kapıya tebligat pusulası yapıştırılmak suretiyle tebliği usulsüz olduğundan ibraz yükümlülüğün yerine getirilmediğinden bahsedilemeyeceği dolayısıyla yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacının kanuni temsilcisi olduğu şirketin 22/03/2023 tarihinde tüzelkişiliğinin sona erdiği, şirkete ait 2018 ve 2019 yılına ait defter ve belgelerin istenilmesine yönelik olarak tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı yazının, davacının MERNİS sisteminde kayıtlı adresinde 21/06/2023 tarihinde kapıya pusula yapıştırmak suretiyle tebliğ edildiği, söz konusu yazının, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 06/07/2023 tarihinde tebliğ yapılmış sayılmasına rağmen on beş günlük yasal süre içerisinde yasal defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle katma değer vergisi indirimlerinin reddi ile daha önce düzenlenen vergi inceleme raporundaki düzeltilmiş beyanlar da esas alınmak suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca adına dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 253. maddesinde, bu Kanun'a göre defter tutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle kullanmak zorunda oldukları belgeleri, ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak beş yıl süreyle muhafaza etmeye mecbur oldukları, 256. maddesinde, geçen maddelerde yazılı gerçek ve tüzel kişiler ile mükerrer 257. madde ile getirilen zorunluluklara tabi olanların, muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere ilişkin mikro fiş, mikro film, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm bilgi ve şifreleri muhafaza süresi içerisinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunluluklarının bulunduğu belirtilmiş, 30. maddesinin 3. bendinde de bu Kanun'a göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmının tutulmaması veya tasdik ettirilmemesi veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi re'sen takdir sebebi olarak sayılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, her tacirin ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra 8. fıkrasında, gerçek kişi olan tacirin ölümü hâlinde mirasçılarının ve ticareti terk etmesi hâlinde kendisinin defter ve kâğıtları birinci fıkra gereğince saklamakla yükümlü olduğu, mirasın resmî tasfiyesi hâlinde veya tüzel kişi sona ermişse defter ve kâğıtlar birinci fıkra gereğince on yıl süreyle Sulh Mahkemesi tarafından saklanacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının, kanuni temsilcisi olduğu ... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin tüzel kişiliği sona erdikten sonra defter ve belgelerinin yukarıda sözü edilen 6102 sayılı Kanun'un 82. maddesinin 8. fıkrası gereğince Sulh Hukuk Mahkemesince saklanacağı dikkate alındığında, bu hususun davalı idarenin bilgisi dahilinde olduğunun kabulü gerektiğinden dolayısıyla davalı idarece ilgili Sulh Hukuk Mahkemesinden yasal defter ve belgeler istenilmeksizin ibraz ödevinin yerine getirilmediğinden bahisle yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğundan söz edilemeyeceğinden Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle tarhiyatın kaldırılmasına ilişkin karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 26/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.