Danıştay 3. Daire Vergi Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 3. Daire E.2024/3537 K.2024/6732
Özet: 1) Uyuşmazlık, davacının sahte fatura düzenlemesiyle elde ettiği gelirleri beyan dışı bıraktığı iddiaları üzerine, vergi inceleme raporuna dayanarak 2019 yılı için üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılıp bir kata indirildiği konusundaki kararı bozma talebine dayanıyor. 2) Mahkeme, vergi incelemesinin somut tespitleri içermediğini ve vergi borcunun ödenmiş olduğunu kabul ederek, ilk derecedeki kararın geçici vergiyi kaldırması ve üç kat cezayı bir kata indirip kaldırma kararını sürdürmeyi onayladı.
T.C. DANIŞTAY ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2024/3537
Karar No: 2024/6732
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararı uyarınca verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, komisyon karşılığı sahte fatura düzenlemek suretiyle elde ettiği gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunun done alındığı vergi inceleme raporuna dayanılarak 2019 yılının tüm dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan saptamalardan, düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna varıldığı ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı ve yıllık vergiye mahsuben peşin alınan geçici vergi üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilebileceği gerekçesiyle geçici vergi kaldırılmış, üç kat vergi ziyaı cezası ise bir kata indirilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın matrahı yönünden bağlı bulunduğu 2019 yılına ilişkin kurumlar vergisi tarhiyatının, Dairelerinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla kaldırıldığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Vergisel yükümlülüklerin tamamının yerine getirildiği, sahte belge düzenlendiği iddiasının varsayıma dayandığı, vergi inceleme raporunun somut tespitlere yer verilmeden tanzim edildiği, zamanında ve eksiksiz verilen beyannamelere istinaden tahakkuk eden yüksek miktarda vergi borcunun ödendiği, vergi incelemesinde lehe olan hususların dikkate alınmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vaka incelemesi yapamayacağı kurala bağlanmıştır.
İstinaf sonrası temyiz incelemesi sebebe bağlı olup hukuksal denetimle sınırlıdır. Temyizde kural olarak maddi vaka denetimi, diğer bir ifadeyle sübut denetimi yapılamaz. Ancak, ilk derece mahkemesi ve son tahlilde istinaf mahkemesinin maddi vaka konusundaki kabulü akla, mantığa, ilme ve fenne aykırı ise bu durumda istisnaen maddi vaka yani sübut konusuna girilebilir.
Vergi Dava Dairesinin atıf yaptığı kararında, ihtilaflı dönemde gerçek bir ticari faaliyeti olan, işçi çalıştıran, vergi beyannamelerini süresinde ve düzenli olarak veren, tahakkuk eden tüm vergi ve prim borçlarını süresinde ve düzenli olarak ödeyen, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz eden, tahsilat ve ödemelerini banka yoluyla gerçekleştiren davacı şirketin aksine yapılmış somut bir tespite dayanılmadan sadece bir kısım alış faturalarını düzenleyen mükellefler hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu bulunduğundan bahisle gerçek bir ticari faaliyetinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmasının hukuken yeterli olmadığı yargısına varılarak tarhiyatların kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, Vergi Dava Dairesince, vergi tekniği raporunda davacının sahte belge düzenlediği saptaması sadece fatura alınan mükellefler hakkında vergi tekniği raporu bulunmasına dayandırılmış ise de, yukarıda ayrıntısına yer verildiği üzere davacı şirket hakkında birçok olumsuz tespit bulunduğu ve hakkındaki saptamaların birlikte değerlendirilmesi neticesinde beyan edilen matraha ulaşılmasının ticari, teknik ve ekonomik icaplara uygun düşmediğinden hareketle düzenlediği belgelerin gerçeği yansıtmadığı sonucuna varılarak vergi tekniği raporu tanzim edildiği, öte yandan vergi borçlarının tamamının ödendiğine dair dava dosyasında bilgi ve belge bulunmadığı dolayısıyla istinaf mahkemesinin maddi vaka konusundaki kabulü hukuka uygun düşmediğinden işbu dosyada atıf yapılmak suretiyle verilen karara yöneltilen temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vaka incelemesi yapamayacağı kurala bağlanmıştır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 11/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY:
Danıştay Üçüncü Dairenin UYAP'ta yer alan 11/12/2024 tarih ve E:2024/3530, K:2024/6731 sayılı kararının (X)-KARŞI OY'unda açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca karara katılmıyorum.
(XX)-KARŞI OY:
Danıştay Üçüncü Dairenin UYAP'ta yer alan 11/12/2024 tarih ve E:2024/3530, K:2024/6731 sayılı kararının (XX)-KARŞI OY'unda açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca karara katılmıyorum.
Esas No: 2024/3537
Karar No: 2024/6732
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararı uyarınca verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, komisyon karşılığı sahte fatura düzenlemek suretiyle elde ettiği gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunun done alındığı vergi inceleme raporuna dayanılarak 2019 yılının tüm dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan saptamalardan, düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna varıldığı ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı ve yıllık vergiye mahsuben peşin alınan geçici vergi üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilebileceği gerekçesiyle geçici vergi kaldırılmış, üç kat vergi ziyaı cezası ise bir kata indirilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın matrahı yönünden bağlı bulunduğu 2019 yılına ilişkin kurumlar vergisi tarhiyatının, Dairelerinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla kaldırıldığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Vergisel yükümlülüklerin tamamının yerine getirildiği, sahte belge düzenlendiği iddiasının varsayıma dayandığı, vergi inceleme raporunun somut tespitlere yer verilmeden tanzim edildiği, zamanında ve eksiksiz verilen beyannamelere istinaden tahakkuk eden yüksek miktarda vergi borcunun ödendiği, vergi incelemesinde lehe olan hususların dikkate alınmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vaka incelemesi yapamayacağı kurala bağlanmıştır.
İstinaf sonrası temyiz incelemesi sebebe bağlı olup hukuksal denetimle sınırlıdır. Temyizde kural olarak maddi vaka denetimi, diğer bir ifadeyle sübut denetimi yapılamaz. Ancak, ilk derece mahkemesi ve son tahlilde istinaf mahkemesinin maddi vaka konusundaki kabulü akla, mantığa, ilme ve fenne aykırı ise bu durumda istisnaen maddi vaka yani sübut konusuna girilebilir.
Vergi Dava Dairesinin atıf yaptığı kararında, ihtilaflı dönemde gerçek bir ticari faaliyeti olan, işçi çalıştıran, vergi beyannamelerini süresinde ve düzenli olarak veren, tahakkuk eden tüm vergi ve prim borçlarını süresinde ve düzenli olarak ödeyen, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz eden, tahsilat ve ödemelerini banka yoluyla gerçekleştiren davacı şirketin aksine yapılmış somut bir tespite dayanılmadan sadece bir kısım alış faturalarını düzenleyen mükellefler hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu bulunduğundan bahisle gerçek bir ticari faaliyetinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmasının hukuken yeterli olmadığı yargısına varılarak tarhiyatların kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, Vergi Dava Dairesince, vergi tekniği raporunda davacının sahte belge düzenlediği saptaması sadece fatura alınan mükellefler hakkında vergi tekniği raporu bulunmasına dayandırılmış ise de, yukarıda ayrıntısına yer verildiği üzere davacı şirket hakkında birçok olumsuz tespit bulunduğu ve hakkındaki saptamaların birlikte değerlendirilmesi neticesinde beyan edilen matraha ulaşılmasının ticari, teknik ve ekonomik icaplara uygun düşmediğinden hareketle düzenlediği belgelerin gerçeği yansıtmadığı sonucuna varılarak vergi tekniği raporu tanzim edildiği, öte yandan vergi borçlarının tamamının ödendiğine dair dava dosyasında bilgi ve belge bulunmadığı dolayısıyla istinaf mahkemesinin maddi vaka konusundaki kabulü hukuka uygun düşmediğinden işbu dosyada atıf yapılmak suretiyle verilen karara yöneltilen temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vaka incelemesi yapamayacağı kurala bağlanmıştır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 11/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY:
Danıştay Üçüncü Dairenin UYAP'ta yer alan 11/12/2024 tarih ve E:2024/3530, K:2024/6731 sayılı kararının (X)-KARŞI OY'unda açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca karara katılmıyorum.
(XX)-KARŞI OY:
Danıştay Üçüncü Dairenin UYAP'ta yer alan 11/12/2024 tarih ve E:2024/3530, K:2024/6731 sayılı kararının (XX)-KARŞI OY'unda açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca karara katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.