Danıştay 3. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 3. Daire E.2024/1426 K.2024/4507
ÖzetHer cümle kararın kendi metninden doğrulandı.
Karar yönü: BozmaKimin lehine: Davacı
Uyuşmazlık
Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edindiği taşınmazların satışından elde ettiği kazancın ticari kazanç olup olmadığı ve bu kapsamda yapılan vergi tarhiyatının hukuka uygunluğu tartışılmaktadır.
Kaynak pasajlar (3)
- Dava konusu istem: Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında teslim aldığı taşınmazların satışından elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına 2014 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
- Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edindiği taşınmazlardan altmış sekiz adedinin uyuşmazlık yılının muhtelif dönemlerinde satıldığı dikkate alındığında, elde edilen gelir yönünden, devamlılık koşulunun gerçekleştiği dolayısıyla kazancın ticari nitelik taşıdığı sonucuna varıldığından yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.
- TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ticari faaliyette bulunma kastından ziyade yıllar önce edinilen arsa niteliğindeki gayrimenkulü değerlendirme amacıyla satış işlemlerinin servetin biçim değiştirmesi niteliğinde olduğu ve bu şekilde elde edilen kazanç ticari kazanç için gerekli şartları taşımadığından yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
Gerekçe
Danıştay Üçüncü Dairesi, Bölge İdare Mahkemesi'nin Danıştay'ın önceki bozma kararındaki esaslara uygun hareket etmediğini tespit etmiştir. Bölge İdare Mahkemesi, bozma kararında belirtilen tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden inceleme yapması gerekirken, herhangi bir değerlendirme yapmaksızın yargılama usulüne uygun düşmeyen bir karar vermiştir.
Kaynak pasajlar (2)
- Temyiz merciince, bölge idare mahkemesi kararlarının bozulması üzerine, istinaf mercilerinin, bozma kararında yazılı esaslara uygun olarak yeniden karar vermeleri ya da ilk kararlarında ısrar etmeleri dışında bir karar vermeleri olanaksızdır.
- Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 09/10/2023 tarih ve E:2023/5725, K:2023/3608 sayılı kararıyla; davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edindiği taşınmazlardan altmış sekiz adedinin uyuşmazlık yılının muhtelif dönemlerinde satıldığı dikkate alındığında, elde edilen gelir yönünden, devamlılık koşulunun gerçekleştiği dolayısıyla kazancın ticari nitelik taşıdığı gerekçesiyle tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden yapılacak inceleme sonucuna göre yeniden karar verilmek üzere bozulmuş olup Vergi Dava Dairesince bozma kararına uyulduğu belirtilmesine karşın tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın verilen ve yargılama usulüne uygun düşmeyen kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç
Davacı, kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle edindiği taşınmaz satışlarından elde ettiği kazancın ticari kazanç sayılmaması gerektiğini ileri sürerek vergi tarhiyatının iptalini istemiştir. Danıştay Üçüncü Dairesi, Bölge İdare Mahkemesi'nin bozma kararına uyduğunu belirtmesine rağmen tarh matrahının hukuka uygunluğunu incelememesi nedeniyle kararını bozmuştur.
Kaynak pasajlar (2)
- Dava konusu istem: Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında teslim aldığı taşınmazların satışından elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına 2014 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
- Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 09/10/2023 tarih ve E:2023/5725, K:2023/3608 sayılı kararıyla; davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edindiği taşınmazlardan altmış sekiz adedinin uyuşmazlık yılının muhtelif dönemlerinde satıldığı dikkate alındığında, elde edilen gelir yönünden, devamlılık koşulunun gerçekleştiği dolayısıyla kazancın ticari nitelik taşıdığı gerekçesiyle tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden yapılacak inceleme sonucuna göre yeniden karar verilmek üzere bozulmuş olup Vergi Dava Dairesince bozma kararına uyulduğu belirtilmesine karşın tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın verilen ve yargılama usulüne uygun düşmeyen kararın bozulması gerekmiştir.
T.C. DANIŞTAY ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2024/1426
Karar No: 2024/4507
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunu Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararı uyarınca yeniden inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında teslim aldığı taşınmazların satışından elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına 2014 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacıya miras ve satış yoluyla intikal eden arsa vasıflı taşınmazların kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca müteahhide verilerek karşılığında bağımsız bölüm edinilmesinin, servetin biçim değiştirmesi niteliğinde olduğu dolayısıyla ortada ticari organizasyon çerçevesinde devamlılık arz edecek şekilde taşınmaz satışı gerçekleşmediğinden yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edindiği taşınmazlardan altmış sekiz adedinin uyuşmazlık yılının muhtelif dönemlerinde satıldığı dikkate alındığında, elde edilen gelir yönünden, devamlılık koşulunun gerçekleştiği dolayısıyla kazancın ticari nitelik taşıdığı sonucuna varıldığından yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ticari faaliyette bulunma kastından ziyade yıllar önce edinilen arsa niteliğindeki gayrimenkulü değerlendirme amacıyla satış işlemlerinin servetin biçim değiştirmesi niteliğinde olduğu ve bu şekilde elde edilen kazanç ticari kazanç için gerekli şartları taşımadığından yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı adına, kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında teslim aldığı taşınmazların satışından elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin 1. fıkrasında; temyiz incelemesi sonucunda verilen kararın, dosyasıyla birlikte kararı veren mercie gönderileceği; 2. fıkrasında temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merciin, dosyayı öncelikle inceleyeceği ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar vereceği, 3. fıkrasında ise, bölge idare mahkemesinin, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebileceği hükümleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz merciince, bölge idare mahkemesi kararlarının bozulması üzerine, istinaf mercilerinin, bozma kararında yazılı esaslara uygun olarak yeniden karar vermeleri ya da ilk kararlarında ısrar etmeleri dışında bir karar vermeleri olanaksızdır.
Dava konusu tarhiyatı kaldıran ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 09/10/2023 tarih ve E:2023/5725, K:2023/3608 sayılı kararıyla; davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edindiği taşınmazlardan altmış sekiz adedinin uyuşmazlık yılının muhtelif dönemlerinde satıldığı dikkate alındığında, elde edilen gelir yönünden, devamlılık koşulunun gerçekleştiği dolayısıyla kazancın ticari nitelik taşıdığı gerekçesiyle tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden yapılacak inceleme sonucuna göre yeniden karar verilmek üzere bozulmuş olup Vergi Dava Dairesince bozma kararına uyulduğu belirtilmesine karşın tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın verilen ve yargılama usulüne uygun düşmeyen kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 02/07/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Esas No: 2024/1426
Karar No: 2024/4507
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunu Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararı uyarınca yeniden inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında teslim aldığı taşınmazların satışından elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına 2014 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacıya miras ve satış yoluyla intikal eden arsa vasıflı taşınmazların kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca müteahhide verilerek karşılığında bağımsız bölüm edinilmesinin, servetin biçim değiştirmesi niteliğinde olduğu dolayısıyla ortada ticari organizasyon çerçevesinde devamlılık arz edecek şekilde taşınmaz satışı gerçekleşmediğinden yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edindiği taşınmazlardan altmış sekiz adedinin uyuşmazlık yılının muhtelif dönemlerinde satıldığı dikkate alındığında, elde edilen gelir yönünden, devamlılık koşulunun gerçekleştiği dolayısıyla kazancın ticari nitelik taşıdığı sonucuna varıldığından yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ticari faaliyette bulunma kastından ziyade yıllar önce edinilen arsa niteliğindeki gayrimenkulü değerlendirme amacıyla satış işlemlerinin servetin biçim değiştirmesi niteliğinde olduğu ve bu şekilde elde edilen kazanç ticari kazanç için gerekli şartları taşımadığından yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı adına, kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında teslim aldığı taşınmazların satışından elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin 1. fıkrasında; temyiz incelemesi sonucunda verilen kararın, dosyasıyla birlikte kararı veren mercie gönderileceği; 2. fıkrasında temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merciin, dosyayı öncelikle inceleyeceği ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar vereceği, 3. fıkrasında ise, bölge idare mahkemesinin, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebileceği hükümleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz merciince, bölge idare mahkemesi kararlarının bozulması üzerine, istinaf mercilerinin, bozma kararında yazılı esaslara uygun olarak yeniden karar vermeleri ya da ilk kararlarında ısrar etmeleri dışında bir karar vermeleri olanaksızdır.
Dava konusu tarhiyatı kaldıran ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 09/10/2023 tarih ve E:2023/5725, K:2023/3608 sayılı kararıyla; davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edindiği taşınmazlardan altmış sekiz adedinin uyuşmazlık yılının muhtelif dönemlerinde satıldığı dikkate alındığında, elde edilen gelir yönünden, devamlılık koşulunun gerçekleştiği dolayısıyla kazancın ticari nitelik taşıdığı gerekçesiyle tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden yapılacak inceleme sonucuna göre yeniden karar verilmek üzere bozulmuş olup Vergi Dava Dairesince bozma kararına uyulduğu belirtilmesine karşın tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın verilen ve yargılama usulüne uygun düşmeyen kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 02/07/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.