Danıştay 3. Daire Vergi Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 3. Daire E.2022/1120 K.2024/5370
Özet: 1. Uyuşmazlık konusu, İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin kiti ve belgelerinin yasal defterde ibraz edilmemesi nedeniyle Vergi Mahkemesi tarafından 2014–2016 dönemleri için uygulanan katma değer vergisi cezalarına ve özel usulsüzlük cezasına yönelik istinaf başvurusudur. 2. Danıştay, arıza bulunmadığını ve yasal prosedürlerin yerine getirilip getirilmediğini mahkeme kararının bozulması gerekçesiyle yeniden incelenmesini talep etti.
T.C. DANIŞTAY ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2022/1120
Karar No: 2024/5370
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, yasal defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2014 yılının Şubat ilâ Aralık, 2015 yılının Ağustos ve 2016 yılının Ocak dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin 2014 yılına ait yasal defter ve belgelerinin ibrazı istemiyle düzenlenen yazının şirket yetkilisine tebliğe çıkarıldığı ve adreste bulunmama nedeniyle ikinci kez çıkılan tebliğ evrakının kapıya yapıştırma usulüyle tebliğ edilmesine rağmen süresi içinde ibrazı istenen defter ve belgeler incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiği olayda, şirketin 06/04/2016 tarihinde iflasına karar verildiği ve iflas işlemlerinin halen devam ettiği, iflas işlemlerinin ... İcra Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü ve bu durumun 26/04/2016 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan ilan ile duyurulduğu, iflasın açıldığı tarihten itibaren vergiye ilişkin ödevlerin artık iflas idaresine geçtiği dolayısıyla davacı şirketin ibraz ödevini yerine getirmemesinden bahsedilmesinin mümkün olmadığı gibi iflasın açılmasından kapanmasına kadarki süreçte İcra ve İflas Kanunu'na göre sorumluluğu bulunan iflas idaresinden ilgili yıl defter ve belgelerin ibrazının istenmesi gerekirken kanuni temsilcilik görevi sonra eren şahsa defter ve belge isteme yazısının tebliğ edilmesine rağmen ibraz edilmediğinden bahisle yapılan dava konusu tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirketin yasal defter ve belgelerinin iflas idaresinde olmadığı hususunun tutanak altına alındığı, bu durumda defter ve belgelerin şirketin son kanuni temsilcisinden istenmesinin usulüne uygun olduğundan dava konusu tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 16/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 253. maddesinde, bu Kanun'a göre defter tutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle üçüncü kısımda yazılı vesikaları ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl süre ile muhafaza etmek; 256. maddesinde ise mükelleflerin muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve kayıtları muhafaza süresi içinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunda oldukları hükmüne yer verilmiştir.
Davacı adına, yasal defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle dava konusu tarhiyat yapılmış ve özel usulsüzlük cezası kesilmiştir.
Davacı şirketin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında, 06/04/2016 tarihi itibariyle iflasına karar verildiği, 04/10/2019 tarihli inceleme raporunda iflas işlemlerinin halen devam ettiğinin belirtildiği, iflas işlemlerinin ... İcra Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü, tarhiyatı dayanağı vergi inceleme raporunda şirketin defter ve belgelerinin iflas idaresinde olmadığı şirket tarafından kendilerine herhangi bir defter ve belge teslim edilmediği hususunun iflas idaresinin yetkilisi ile birlikte tutanak altına alındığı dikkate alındığında, Mahkemece defter ve belgelerin iflas idaresinden istenmesi gerekirken bu usule uyulmadan yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu tarhiyat kaldırılmış ise de, vergi inceleme elemanı tarafından davacı şirketin yasal defter ve belgelerin usulüne uygun olarak istenip istenmediği dosyada ki bilgi ve belgelerden tam olarak anlaşılamadığından Mahkeme tarafından bu durum davalı idareye sorularak dosyaya sunulacak bilgi ve belgeler değerlendirilerek yeniden bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
Esas No: 2022/1120
Karar No: 2024/5370
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, yasal defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2014 yılının Şubat ilâ Aralık, 2015 yılının Ağustos ve 2016 yılının Ocak dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin 2014 yılına ait yasal defter ve belgelerinin ibrazı istemiyle düzenlenen yazının şirket yetkilisine tebliğe çıkarıldığı ve adreste bulunmama nedeniyle ikinci kez çıkılan tebliğ evrakının kapıya yapıştırma usulüyle tebliğ edilmesine rağmen süresi içinde ibrazı istenen defter ve belgeler incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiği olayda, şirketin 06/04/2016 tarihinde iflasına karar verildiği ve iflas işlemlerinin halen devam ettiği, iflas işlemlerinin ... İcra Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü ve bu durumun 26/04/2016 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan ilan ile duyurulduğu, iflasın açıldığı tarihten itibaren vergiye ilişkin ödevlerin artık iflas idaresine geçtiği dolayısıyla davacı şirketin ibraz ödevini yerine getirmemesinden bahsedilmesinin mümkün olmadığı gibi iflasın açılmasından kapanmasına kadarki süreçte İcra ve İflas Kanunu'na göre sorumluluğu bulunan iflas idaresinden ilgili yıl defter ve belgelerin ibrazının istenmesi gerekirken kanuni temsilcilik görevi sonra eren şahsa defter ve belge isteme yazısının tebliğ edilmesine rağmen ibraz edilmediğinden bahisle yapılan dava konusu tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirketin yasal defter ve belgelerinin iflas idaresinde olmadığı hususunun tutanak altına alındığı, bu durumda defter ve belgelerin şirketin son kanuni temsilcisinden istenmesinin usulüne uygun olduğundan dava konusu tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 16/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 253. maddesinde, bu Kanun'a göre defter tutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle üçüncü kısımda yazılı vesikaları ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl süre ile muhafaza etmek; 256. maddesinde ise mükelleflerin muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve kayıtları muhafaza süresi içinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunda oldukları hükmüne yer verilmiştir.
Davacı adına, yasal defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle dava konusu tarhiyat yapılmış ve özel usulsüzlük cezası kesilmiştir.
Davacı şirketin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında, 06/04/2016 tarihi itibariyle iflasına karar verildiği, 04/10/2019 tarihli inceleme raporunda iflas işlemlerinin halen devam ettiğinin belirtildiği, iflas işlemlerinin ... İcra Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü, tarhiyatı dayanağı vergi inceleme raporunda şirketin defter ve belgelerinin iflas idaresinde olmadığı şirket tarafından kendilerine herhangi bir defter ve belge teslim edilmediği hususunun iflas idaresinin yetkilisi ile birlikte tutanak altına alındığı dikkate alındığında, Mahkemece defter ve belgelerin iflas idaresinden istenmesi gerekirken bu usule uyulmadan yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu tarhiyat kaldırılmış ise de, vergi inceleme elemanı tarafından davacı şirketin yasal defter ve belgelerin usulüne uygun olarak istenip istenmediği dosyada ki bilgi ve belgelerden tam olarak anlaşılamadığından Mahkeme tarafından bu durum davalı idareye sorularak dosyaya sunulacak bilgi ve belgeler değerlendirilerek yeniden bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.