Danıştay 2. Daire E.2025/4182 K.2025/6216

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/4182
Karar No : 2025/6216

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı

**VEKİLİ:** Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLERİ : Av. ..., Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Fakültesinde muvazzaf subay adayı olarak eğitim gören davacının, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle, 22/08/2023 tarihli olurla ilişiğinin kesilmesine ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının resmi enflasyon faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; sözlü sınavın, mesleki bilgi ve uygulama düzeyinin ölçüldüğü kısmının hukuki denetiminin yapılabilmesi için, önceden hazırlanarak tutanağa bağlanan sorulara adayın verdiği cevapların, hangi komisyon üyesince ne şekilde değerlendirildiğinin, her bir komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin, düşük not verilmesi durumunda da gerekçelerinin ayrı ayrı ortaya konulması gerektiği; uyuşmazlık konusu olayda, davacıya "Milli teknoloji hamlesinin yerlilik ve millilik kavramlarını ulusal güvenlik perspektifinden analiz ediniz ?", "Örtülü faaliyet nedir açıklayınız?" sorularının sorulduğu, davacının eksik cevap verdiği, uygun her hangi bir cevap cümlesi kuramadığı hususlarının sözlü sınav komisyon üyelerince tutanak altına alındığı görülmüş ise de, söz konusu Senato kararının tebliğine ilişkin 07/07/2023 günlü, 20308231 sayılı yazının sözlü sınav uygulamasına ilişkin kısmının (h) bendinde belirtilen ve sorulara verilen cevabın ne olduğunu gösteren hukuken denetlenebilir cevap formu ya da tutanakların dava dosyasına sunulmadığının anlaşıldığı; bu itibarla, dava konusu sözlü sınavın mesleki bilgi ve uygulama düzeyinin ölçüldüğü kısmının, ölçme ve değerlendirme ilkeleri uyarınca objektif bir değerlendirme yapılmaması, bilgiyi ölçmeye dönük kısmının hukuki denetiminin yapılabilmesine imkan verecek şekilde düzenlenmemesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük hakların en erken dava tarihi olmak üzere her bir aya ilişkin tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlıkta, sınav komisyonunun usulüne uygun oluşturulup oluşturulmadığı hususunda tereddüte düşüldüğünden bahisle Dairelerince yapılan ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının mülakat sınavına 2 numaralı sınav komisyonunda 18/07/2023 tarihinde girdiğinin ve sınav komisyonlarında yapılan değişiklikle 2. numaralı sınav komisyonu başkanı ...'ın 19/07/2023 tarihinde (önceki görevlendirmede ...'in görevli olduğu) görevlendirildiğinin anlaşıldığı; davacının mülakat sınavının yapıldığı 18/07/2025 tarihinde 2. sınav komisyonu başkanı ...'ın görevlendirilmesi yapılmadığı halde davacının sınavına katıldığı, dolayısıyla henüz yetkilendirilmemiş iken davacının mülakat sınavına katılmasının usuli yönden mülakat sınavını sakatladığı, bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava önceden hazırlanan ve tutanak altına alınan soruların sınav salonunda komisyon huzurunda açıldığı, sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanların ayrı ayrı Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formunun akademik konular bölümüne yazıldığı, komisyon başkanı tarafından komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu notların aritmetik ortalaması alınarak davacının sınav notunun tespit edildiği, komisyon üyelerince davacının aldığı puan ve gerekçesinin değerlendirme formuna yazılarak sınavdan başarısız olma gerekçelerine ilişkin ayrıntılı tutanakların tanzim edildiği; müfredat çalıştayının ertelenmesi ile aynı dönemde yeterlilik sözlü sınav komisyonunda görev alacak bir kısım personelin görevlendirmesinin değiştirilmesinin zorunluluk haline geldiği belirtilerek, bu kapsamda sözlü mülakat komisyonları asil listesindeki diğer iki personel yanında ...' in yerine ...'ın görevlendirilmesinin, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının 17/07/2023 günlü, 20476446 sayılı ve "2022-2023 Eğitim ve Öğretim Yılı Güvenlik Bilimleri Fakültesi Yeterlilik Sınavı Personel Görevlendirmesi" konulu yazısıyla yapıldığı, dolayısıyla sınav komisyonun usulüne göre oluşturulduğu, mevzuatla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE

**GEREKÇE:**
MADDİ

**OLAY:**
Dava dosyasının incelenmesinden; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA) Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Fakültesinde muvazzaf subay adayı olarak eğitim gören davacının, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğunun, JSGA Başkanlığının 21/08/2023 günlü Kolluk Uygulamaları Yüksekokulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Yönetim Kurulu Toplantı Tutanağı ile bildirilmesi ve 22/08/2023 günlü Olur ile ilişiğinin kesilmesi üzerine, temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.



**İLGİLİ MEVZUAT:**
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir...
... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir.
18/10/2017 günlü, 30214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Ön Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde Fakülte ve Meslek Yüksekokullarında yürütülen lisans ve ön lisans düzeyindeki eğitim-öğretim, sınav ve değerlendirmelerde uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir." hükmü, "Sınavlar" başlıklı 19. maddesinde, "(1) Eğitimin ölçme ve değerlendirilmesi için yapılacak sınavlar; ara sınav, yarıyıl/yıl sonusınavı, bütünleme sınavı, tek ders sınavı, ek sınav, mazeret sınavı, muafiyet sınavı ve yeterlilik sınavlarından oluşur. Bu sınavlar yazılı, sözlü veya hem yazılı hem sözlü ve/veya uygulamalı olarak yapılabilir. Sınavların türleri, hazırlanış ve uygulanış biçimleri ilgili kurulun önerisi ve Senato onayı ile belirlenir. (2) Sınavlara ilişkin esaslar şunlardır: ...
g) Yeterlilik sınavı: Akademik programın (kredili dersler, bitirme projesi, staj, iç güvenlik uygulamaları) yanı sıra, katsayılı dersleri (temel beden eğitimi, kolluk müdahale teknikleri, atış nazariyatı ve atış gibi dersler), uygulamalı meslek derslerini, atış ve tatbikat eğitimlerini başarıyla tamamlayan öğrencilere subay/astsubay diploması verilebilmesi için uygulanan mezuniyet sınavıdır. ..." hükmü, "Mezuniyet" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Bir öğrenci mezun olabilmek için, izlemekte olduğu programda belirtilen bütün kredili dersleri, katsayılı dersleri, uygulamaları, proje, seminer, bitirme projesi çalışmaları ile staj, uygulamalı meslek dersleri, atış ve tatbikat eğitimlerini, yeterlilik sınavını başarmalı ve AGNO’su en az 2.00 olmalıdır. ..." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 28. maddesinde, "(1) Fakülte veya Meslek Yüksekokul öğrencilerinin subay veya astsubay naspedilmeleri için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olmaları şarttır. (2) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları ile sınavın içeriği, yeri ve zamanı Senato tarafından belirlenir. (3) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığınca, 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında akademik eğitimini başarı ile tamamlayan Güvenlik Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin 17-21/07/2023 tarihleri arasında icra edilen yeterlilik sınavına ilişkin uygulamanın, sözlü sınav konularının yüzde yetmiş (%70), atış konusunun yüzde onbeş (%15) ve spor konusunun da yüzde onbeş (%15) not ağırlıklarının olması karara bağlanmış; sınav hizmetlerinin yürütülmesi maksadıyla da, (1) adet Merkezi Sınav Komisyonu, (1) adet Sözlü Sınav Soru Hazırlama Komisyonu, (2) adet Sözlü Sınav Komisyonu, (1) adet Atış Komisyonu ve (1) adet de Spor Komisyonu teşkil ettirilmiştir.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacının, atış ve spor sınavının 17/07/2023 tarihinde yapıldığı, atış sınavında üç isabetli atış yaparak 100 tam puan, spor sınavında da 3000 metre koşuyu 11:39 dakikada tamamlayarak 100 tam puan aldığı; 2. Sözlü Sınav Komisyonunca 18/07/2023 tarihinde yapılan sözlü sınavda davacıya, öğrenci yeterlilik sorularının bulunduğu kura torbasından davacı tarafından ilk olarak çekilen 103 numaralı "Milli Teknoloji Hamlesi kasamında yerlilik ve millilik kavramlarını ulusal güvenlik perspektifi üzerinden analiz ediniz?", ikinci olarak da 100 numaralı "Örtülü faaliyet nedir? Açıklayınız." sorularının yöneltildiği, anılan sorulara karşı verilen cevapların "Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi (100 puan)", "Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (100 puan)", "Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (100 puan)", "Liyakatı, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu (100 puan)" yönlerinden ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutulduğu, komisyon başkanı tarafından (40), (40), (45), (40) [ortalama 41,25]; birinci üye tarafından (40), (41), (41), (40) [ortalama 40,5]; ikinci üye tarafından (40), (41), (43), (40) [ortalama 41] puan takdir edilmek suretiyle sözlü sınav genel not ortalamasının 40,91 olarak tespit edildiği; netice itibarıyla davacının katıldığı spor, atış ve sözlü sınav puanlarının yüzdeleri toplamı esas alınarak yeterlilik sınavının 58,64 puan olarak belirlendiği görülmektedir.
Öte yandan; her ne kadar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde, davacının mülakat sınavının yapıldığı 18/07/2025 tarihinde 2. Sınav Komisyonu Başkanı ...'ın görevlendirilmesi yapılmadığı halde davacının sınavına katıldığı, dolayısıyla henüz yetkilendirilmemiş iken davacının mülakat sınavına katılmasının usuli yönden mülakat sınavını sakatladığı, bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de, davalı idare tarafından dosyaya sunulan ve temyiz dilekçesi ekinde yer alan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının 17/07/2023 günlü, 20476446 sayılı, "2022-2023 Eğitim ve Öğretim Yılı Güvenlik Bilimleri Fakültesi Yeterlilik Sınavı Personel Görevlendirilmesi" konulu yazısında; müfredat çalıştayının ertelenmesi ile aynı dönemde yeterlilik sözlü sınav komisyonunda görev alacak bir kısım personelin görevlendirmesinin değiştirilmesinin zorunluluk haline geldiği, bu kapsamda sözlü sınav komisyonları asil listesindeki SG Yb. ...'in yerine J.Bnb.Doç.Dr. ...'ın görevlendirilmesinin yapıldığının anlaşılması karşısında, davacının sözlü sınavının yapıldığı sınav komisyonunun oluşumunda hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan; davacının 18/07/2025 tarihinde girdiği sözlü sınava ilişkin Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formlarının, komisyon başkanı ... ve komisyon birici üyesi ... tarafından 19/07/2023 tarihinde, komisyon ikinci üyesi ... tarafından ise 18/07/2023 tarihinde doldurulduğu ve imzalandığı görülmektedir.
Ayrıca, komisyon başkanı ve üyelerince verilen puanlar ile bu puanların genel not ortalamasını gösteren formun da yine komisyon ikinci üyesi ... tarafından 18/07/2023 tarihinde düzenlendiği ve imzalandığı; davacının sınavda aldığı puan ile başarısız olma gerekçelerine ilişkin her bir komisyon üyesi tarafından kayıt altına alınan ayrıntılı tutakların da 19/07/2023 tarihinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Sözlü sınavın görsel, işitsel ve anlık gözlemlere yönelik değerlendirmeler içermesi nedeniyle, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanıp bastırılan sorular arasından sınav komisyonu tarafından adaylara soru kartı çektirilerek sorulan sorulara verilen cevapların, önceden belirlenen kriterler doğrultusunda değerlendirilerek sınav esnasında puanlamasının yapılması, başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesinin de yine sınav anında tutanağa bağlanması, yapılan sınavın nesnelliği ve denetlenebilirliği için zorunludur.
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının tabii tutulduğu sözlü sınavın 18/07/2023 tarihinde yapılmasına karşın, sınav komisyonunun bazı üyelerince puanlamanın 19/07/2023 tarihinde yapıldığı ve aynı tarihte Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formunun doldurulduğu, genel not ortalamasının tespitine yönelik formun ise 18/07/2023 tarihinde düzenlendiği, aynı zamanda davacının başarısız bulunduğu sınav sonucuna yönelik gerekçeleri içeren tutanakların da 19/07/2023 tarihinde düzenlediği görülmektedir.
Bu durumda; davacının sözlü sınavına ilişkin komisyon üyelerinin puanlamalarının eşzamanlı, objektif ve toplu bir değerlendirme sürecine tabi tutulmaksızın yapıldığı anlaşıldığından, davacının yeterlilik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.