Danıştay2. Daireİdare HukukuCeza Hukuku
Danıştay 2. Daire E.2021/8719 K.2025/5188
T.C. DANIŞTAY
İKİNCİ DAİRE
Esas No: 2021/8719
Karar No: 2025/5188
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLLERİ: Av. ..., Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Dava; Jandarma Uzman Çavuş rütbesiyle Antalya İl Jandarma Komutanlığı emrinde Mayın Arama Köpek Sorumlusu olarak vazifeliyken, Suriye Çobanbey (El Rai) Görev Gücü Jandarma Danışman Birlik Komutanlığı emrine görevlendirilen davacının, "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalancağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına, aracı olmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(m) maddesi uyarınca "Meslekten Çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin ... günlü, ... karar sayılı Antalya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:... İdare Mahkemesinin... günlü, E:... K... sayılı kararıyla; soruşturma raporu, tanık anlatımları, kamera kayıtları, tutanaklar ile dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda; davacının cezalandırılmasına esas teşkil eden fiili gerçekleştirdiğinin sabit olduğu, bu fiilinin 7068 sayılı Kanun'un 8/6-m maddesinde belirtilen "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına, aracı olmak" disiplin suçuna karşılık geldiği, davacının eylemine uyan meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; cezalandırılmasına esas teşkil eden bir eylemi bulunmadığı, davalı idarenin disiplin cezasına dayanak gösterdiği ceza dosyasında üstü, emir-komuta yetkisinin kendisinde olduğu, araç komutanı Y.E.'nin de yargılandığı, ancak davalı idarenin sebep ve konuları aynı olayda Y.E. hakkında aynı ağırlıkta bir disiplin cezası uygulamadığı, bu durumun Anayasada belirtilen kanunilik ve eşitlik ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, dava konusu işlemde idarenin keyfi davrandığı ve verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI: Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Jandarma Uzman Çavuş rütbesiyle Antalya İl Jandarma Komutanlığı emrinde Mayın Arama Köpek Sorumlusu olarak vazifeliyken, Suriye Çobanbey (El Rai) Görev Gücü Jandarma Danışman Birlik Komutanlığı emrine görevlendirilen davacının, "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalancağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına, aracı olmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(m) maddesi uyarınca "Meslekten Çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin ... günlü, ... karar sayılı Antalya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14'üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçesinin dava konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği, aynı Kanun'un 15'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, kesin ve yürütülmesi gerekli olmayan işlemlere karşı açılan davaların reddedileceği hüküm altına alınmıştır.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasının (m) bendinde; "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun'un 20'nci maddesinin birinci fıkrasında, il jandarma disiplin kurullarının il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıklarındaki uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını verebileceği, 21'inci maddesinin birinci fıkrasında ise, il jandarma disiplin kurullarının meslekten çıkarma cezası dışındaki kararlarının valinin onayıyla, meslekten çıkarma cezası kararlarının ise valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinde tanımlanan iptal davalarının konusu, idarenin tek yanlı irade beyanıyla, kişilerin hukuki durumlarında değişiklik meydana getiren, etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler olup, kesin ve yürütülmesi zorunlu olan idari davaya konu edilebilecek işlemler; idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı idare beyanıyla tesis ettiği, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.
Yukarıda belirtilen 7068 sayılı Kanun'un 20/1 maddesi hükmü gereği, il jandarma disiplin kurulunun jandarma teşkilatında uzman çavuş olarak görev yapan davacıya meslekten çıkarma cezasını vermeye yetkili olduğu, davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine dair dava konusu işlemin Antalya Valisi tarafından da onaylandığı görülmekle birlikte, aynı Kanun'un 21/1 maddesi hükmü gereği, söz konusu meslekten çıkarma cezasının kesinleşerek uygulanabilir, icrai hale gelebilmesi için il jandarma disiplin kurulunun kararı ve valinin onayı yeterli olmayıp, valinin önerisi üzerine Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından da uygun görülmesi ve devamında İçişleri Bakanı tarafından da onaylanması gerekmektedir.
Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler bu yönden incelendiğinde; dava konusu işlemin tesis edildiği 07/06/2018 tarihinden sonra meslekten çıkarma cezasının Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve devamında İçişleri Bakanının onayı alınmak üzere Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği; bakılan davanın açıldığı 28/08/2018 tarihi itibariyle meslekten çıkarma cezasının henüz onaylanarak kesinleşmediği, zira Yüksek Disiplin Kurulu kararının 16/10/2018 tarihli olduğu ve bakan onayının da 07/03/2019 tarihinde olduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre; bakılan davanın açıldığı 28/08/2018 tarihi itibariyle davacı hakkında kesinleşerek uygulanmış bir meslekten çıkarma cezasının bulunmadığı, davacının kamu görevlisi (jandarma uzman çavuş) sıfatıyla sahip olduğu hukuki durumunu değiştiren, kesin ve uygulanması gerekli bir idari işlemin henüz mevcut olmadığı açıktır.
Bu durumda, dava konusu Antalya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının, (davanın açıldığı tarih itibariyle) henüz Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından uygun görülmüş ve devamında İçişleri Bakanı tarafından da onaylanmış olmaması sebebiyle, kesin ve davacı hakkında yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliği taşımadığı anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan İstinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/11/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
İKİNCİ DAİRE
Esas No: 2021/8719
Karar No: 2025/5188
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLLERİ: Av. ..., Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Dava; Jandarma Uzman Çavuş rütbesiyle Antalya İl Jandarma Komutanlığı emrinde Mayın Arama Köpek Sorumlusu olarak vazifeliyken, Suriye Çobanbey (El Rai) Görev Gücü Jandarma Danışman Birlik Komutanlığı emrine görevlendirilen davacının, "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalancağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına, aracı olmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(m) maddesi uyarınca "Meslekten Çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin ... günlü, ... karar sayılı Antalya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:... İdare Mahkemesinin... günlü, E:... K... sayılı kararıyla; soruşturma raporu, tanık anlatımları, kamera kayıtları, tutanaklar ile dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda; davacının cezalandırılmasına esas teşkil eden fiili gerçekleştirdiğinin sabit olduğu, bu fiilinin 7068 sayılı Kanun'un 8/6-m maddesinde belirtilen "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına, aracı olmak" disiplin suçuna karşılık geldiği, davacının eylemine uyan meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; cezalandırılmasına esas teşkil eden bir eylemi bulunmadığı, davalı idarenin disiplin cezasına dayanak gösterdiği ceza dosyasında üstü, emir-komuta yetkisinin kendisinde olduğu, araç komutanı Y.E.'nin de yargılandığı, ancak davalı idarenin sebep ve konuları aynı olayda Y.E. hakkında aynı ağırlıkta bir disiplin cezası uygulamadığı, bu durumun Anayasada belirtilen kanunilik ve eşitlik ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, dava konusu işlemde idarenin keyfi davrandığı ve verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI: Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Jandarma Uzman Çavuş rütbesiyle Antalya İl Jandarma Komutanlığı emrinde Mayın Arama Köpek Sorumlusu olarak vazifeliyken, Suriye Çobanbey (El Rai) Görev Gücü Jandarma Danışman Birlik Komutanlığı emrine görevlendirilen davacının, "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalancağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına, aracı olmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(m) maddesi uyarınca "Meslekten Çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin ... günlü, ... karar sayılı Antalya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14'üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçesinin dava konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği, aynı Kanun'un 15'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, kesin ve yürütülmesi gerekli olmayan işlemlere karşı açılan davaların reddedileceği hüküm altına alınmıştır.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasının (m) bendinde; "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun'un 20'nci maddesinin birinci fıkrasında, il jandarma disiplin kurullarının il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıklarındaki uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını verebileceği, 21'inci maddesinin birinci fıkrasında ise, il jandarma disiplin kurullarının meslekten çıkarma cezası dışındaki kararlarının valinin onayıyla, meslekten çıkarma cezası kararlarının ise valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinde tanımlanan iptal davalarının konusu, idarenin tek yanlı irade beyanıyla, kişilerin hukuki durumlarında değişiklik meydana getiren, etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler olup, kesin ve yürütülmesi zorunlu olan idari davaya konu edilebilecek işlemler; idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı idare beyanıyla tesis ettiği, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.
Yukarıda belirtilen 7068 sayılı Kanun'un 20/1 maddesi hükmü gereği, il jandarma disiplin kurulunun jandarma teşkilatında uzman çavuş olarak görev yapan davacıya meslekten çıkarma cezasını vermeye yetkili olduğu, davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine dair dava konusu işlemin Antalya Valisi tarafından da onaylandığı görülmekle birlikte, aynı Kanun'un 21/1 maddesi hükmü gereği, söz konusu meslekten çıkarma cezasının kesinleşerek uygulanabilir, icrai hale gelebilmesi için il jandarma disiplin kurulunun kararı ve valinin onayı yeterli olmayıp, valinin önerisi üzerine Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından da uygun görülmesi ve devamında İçişleri Bakanı tarafından da onaylanması gerekmektedir.
Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler bu yönden incelendiğinde; dava konusu işlemin tesis edildiği 07/06/2018 tarihinden sonra meslekten çıkarma cezasının Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve devamında İçişleri Bakanının onayı alınmak üzere Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği; bakılan davanın açıldığı 28/08/2018 tarihi itibariyle meslekten çıkarma cezasının henüz onaylanarak kesinleşmediği, zira Yüksek Disiplin Kurulu kararının 16/10/2018 tarihli olduğu ve bakan onayının da 07/03/2019 tarihinde olduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre; bakılan davanın açıldığı 28/08/2018 tarihi itibariyle davacı hakkında kesinleşerek uygulanmış bir meslekten çıkarma cezasının bulunmadığı, davacının kamu görevlisi (jandarma uzman çavuş) sıfatıyla sahip olduğu hukuki durumunu değiştiren, kesin ve uygulanması gerekli bir idari işlemin henüz mevcut olmadığı açıktır.
Bu durumda, dava konusu Antalya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının, (davanın açıldığı tarih itibariyle) henüz Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından uygun görülmüş ve devamında İçişleri Bakanı tarafından da onaylanmış olmaması sebebiyle, kesin ve davacı hakkında yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliği taşımadığı anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan İstinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/11/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.