Danıştay 2. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 2. Daire E.2021/6217 K.2024/1886
Özet: (1) Uyuşmazlık, polis memurunun Tunceli Valiliği'nden alınan disiplin kararının, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D‑4 maddesinin yürürlükten kaldırılmasından dolayı iptal edilmesi ihtimaliyle ilgiliydi. (2) Danıştay 2. Daire Başkanı, kararın bozulması yerine, ön mahkemeden verilen kararı sürdürerek, disiplin suçunun artık geçerli olmadığı gerekçesiyle kararın iptalini reddetti.
T.C. DANIŞTAY İKİNCİ DAİRE
Esas No: 2021/6217
Karar No: 2024/1886
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Dava; polis memuru olan davacının, Tunceli ili, Nazimiye İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde; "astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını dövmek" disiplin suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin Tunceli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; lehe olan kanun hükmünün uygulanması ilkesinin, niteliğine uygun düştüğü ölçüde memur disiplin hukukunda da uygulanabileceği, 26/06/2015 tarihinde Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesinin yürürlükten kaldırıldığı, davacı lehine bir düzenleme yapılarak ortaya çıkan yeni hukuki durum karşısında; artık davacının disiplin hukuku anlamında konusu suç olan bir fiilinin varlığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI: Davacı tarafından istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Polis memuru olan davacının, Tunceli ili, Nazımiye İlçe Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde, 02/03/2014 tarihinde Şehit Süleyman Avşar Polis Merkezi Mobese odasına sinirli bir şekilde girerek polis memuru S.A.'ya “Sen kimsin lan” dediği ve yumruk attığı iddiasıyla başlatılan disiplin soruşturması sonucunda Tunceli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararıyla "astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını dövmek" disiplin suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmıştır.
Bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mülga Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzük'ün 1. maddesiyle bu Tüzük'ün adı "Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 7/D-4 maddesinde yer alan, "Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını dövmek" fiili, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; aynı Tüzük'ün 9. maddesinde de memurluktan çıkarma cezası için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
08/07/2015 günlü, 29410 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair Tüzük'ün 3. maddesiyle mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 7/D-4 maddesinde yer alan düzenleme yürürlükten kaldırılmış ise de, anılan Değişiklik Tüzüğü'nün gerekçesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 13/02/2011 günlü, 6111 sayılı Kanun'la değiştirilen 125. maddesinin (E) bendinin (f) alt bendinde yer alan "amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak" düzenlemesi ile uyumlu olacak şekilde astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını ve iş sahiplerini ya da herhangi bir nedenle emniyet binalarına gelen ya da getirilenleri dövme fiiline mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 9. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi hususunda düzenleme yapıldığı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
Bu nedenle disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.
Her ne kadar İdare Mahkemesince, lehe olan kanun hükmünün uygulanması ilkesinin, niteliğine uygun düştüğü ölçüde memur disiplin hukukunda da uygulanabileceği, 26/06/2015 tarihinde Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesinin yürürlükten kaldırıldığı, davacı lehine bir düzenleme yapılarak ortaya çıkan yeni hukuki durum karşısında; artık davacının disiplin hukuku anlamında konusu suç olan bir fiilinin varlığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair Tüzük gerekçesiyle birlikte değerlendirildiğinde, Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılan "Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını dövmek" fiilinin disiplin cezasını gerektiren fiil olmaktan çıkarılmadığı, tam tersine aynı fiile yönelik olarak daha ağır nitelikteki Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinin öngörüldüğü görülmektedir.
Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 9. maddesinde yer alan düzenlemeden hareketle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (E) bendinin (f) alt bendinde, dava konusu 24 ay uzun süreli durdurma cezasından daha ağır nitelikte olan Devlet memurluğundan çıkarma cezasının öngörülmesi karşısında, halihazırda mülga Tüzük uyarınca verilen cezanın davacının lehine olması sebebiyle olayda lehe düzenleme bulunmamaktadır.
Bu itibarla; somut uyuşmazlıkta davacıya isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi gerekmekte olup, Mahkemece, fiilin sübuta erip ermediğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, 26/06/2015 tarihinde Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesinin yürürlükten kaldırıldığı gerekçesiyle karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen... günlü; E:..., K:... sayılı temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2021/6217
Karar No: 2024/1886
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Dava; polis memuru olan davacının, Tunceli ili, Nazimiye İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde; "astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını dövmek" disiplin suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin Tunceli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; lehe olan kanun hükmünün uygulanması ilkesinin, niteliğine uygun düştüğü ölçüde memur disiplin hukukunda da uygulanabileceği, 26/06/2015 tarihinde Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesinin yürürlükten kaldırıldığı, davacı lehine bir düzenleme yapılarak ortaya çıkan yeni hukuki durum karşısında; artık davacının disiplin hukuku anlamında konusu suç olan bir fiilinin varlığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI: Davacı tarafından istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Polis memuru olan davacının, Tunceli ili, Nazımiye İlçe Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde, 02/03/2014 tarihinde Şehit Süleyman Avşar Polis Merkezi Mobese odasına sinirli bir şekilde girerek polis memuru S.A.'ya “Sen kimsin lan” dediği ve yumruk attığı iddiasıyla başlatılan disiplin soruşturması sonucunda Tunceli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararıyla "astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını dövmek" disiplin suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmıştır.
Bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mülga Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzük'ün 1. maddesiyle bu Tüzük'ün adı "Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 7/D-4 maddesinde yer alan, "Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını dövmek" fiili, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; aynı Tüzük'ün 9. maddesinde de memurluktan çıkarma cezası için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
08/07/2015 günlü, 29410 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair Tüzük'ün 3. maddesiyle mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 7/D-4 maddesinde yer alan düzenleme yürürlükten kaldırılmış ise de, anılan Değişiklik Tüzüğü'nün gerekçesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 13/02/2011 günlü, 6111 sayılı Kanun'la değiştirilen 125. maddesinin (E) bendinin (f) alt bendinde yer alan "amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak" düzenlemesi ile uyumlu olacak şekilde astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını ve iş sahiplerini ya da herhangi bir nedenle emniyet binalarına gelen ya da getirilenleri dövme fiiline mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 9. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi hususunda düzenleme yapıldığı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
Bu nedenle disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.
Her ne kadar İdare Mahkemesince, lehe olan kanun hükmünün uygulanması ilkesinin, niteliğine uygun düştüğü ölçüde memur disiplin hukukunda da uygulanabileceği, 26/06/2015 tarihinde Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesinin yürürlükten kaldırıldığı, davacı lehine bir düzenleme yapılarak ortaya çıkan yeni hukuki durum karşısında; artık davacının disiplin hukuku anlamında konusu suç olan bir fiilinin varlığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair Tüzük gerekçesiyle birlikte değerlendirildiğinde, Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılan "Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını dövmek" fiilinin disiplin cezasını gerektiren fiil olmaktan çıkarılmadığı, tam tersine aynı fiile yönelik olarak daha ağır nitelikteki Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinin öngörüldüğü görülmektedir.
Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 9. maddesinde yer alan düzenlemeden hareketle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (E) bendinin (f) alt bendinde, dava konusu 24 ay uzun süreli durdurma cezasından daha ağır nitelikte olan Devlet memurluğundan çıkarma cezasının öngörülmesi karşısında, halihazırda mülga Tüzük uyarınca verilen cezanın davacının lehine olması sebebiyle olayda lehe düzenleme bulunmamaktadır.
Bu itibarla; somut uyuşmazlıkta davacıya isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi gerekmekte olup, Mahkemece, fiilin sübuta erip ermediğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, 26/06/2015 tarihinde Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-4 maddesinin yürürlükten kaldırıldığı gerekçesiyle karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen... günlü; E:..., K:... sayılı temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.