Danıştay 2. Daire E.2021/18258 K.2025/5133

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/18258
Karar No : 2025/5133

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı

**VEKİLİ:** Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

**VEKİLİ:** Av. ...

DİĞER

**DAVALI:** ... Müdürlüğü

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Dava, davacının Hatay İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, "Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı satmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah ve mühimmatı başkalarının kullanımına vermek." disiplin suçunu işlediğinden bahisle, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-(ğ) maddesi uyarınca "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Kanun'un 7/2 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılması yönündeki Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının, Bakan onayı ile "meslekten çıkarma cezasına" çevirilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:... K:... sayılı kararıyla; İl Polis Disiplin Kurulunun kararına uygun görüş bildirmeyen Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararı sonrasında dosyanın kesin olarak karar verilmek üzere İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edilmesi gerekirken, İçişleri Bakanı tarafından meslekten çıkarma cezasının onaylanması şeklinde tesis edilen dava konusu işlem hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptali ile işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu edilen Mahkeme kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunarak, 2577 sayılı Kanun'un 45/3 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; İl Polis Disiplin Kurulunca davacının meslekten çıkarılması kanaatine varıldığı, Valinin de aynı yöndeki önerisi ile dosyanın Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruluna intikal ettiği; Yüksek Disiplin Kurulunun, İl Polis Disiplin Kurulu ile aynı görüşe vardığı ancak davacının geçmiş hizmetleri nedeniyle bir alt ceza ile cezalandırılması yönünde onay için dosyayı Bakanlık Makamına sunduğu; Bakanlık Makamınca, 657 sayılı Kanun'un 126. maddesi uyarınca Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza tatbikine yetkisi bulunmadığından meslekten çıkarma cezası verilmesinin 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre onaylanmasına karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE

**GEREKÇE:**
MADDİ

**OLAY:**
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Hatay İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, "Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı satmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah ve mühimmatı başkalarının kullanımına vermek." disiplin suçunu işlediğinden bahisle, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-(ğ) uyarınca "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Kanun'un 7/2 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılması yönündeki Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararının, 05/03/2020 tarihli Bakan onayı ile 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

**İLGİLİ MEVZUAT:**
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-(ğ) maddesinde; "Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı satmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah ve mühimmatı başkalarının kullanımına vermek." fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun'un "Takdir hakkının kullanımı" başlıklı 6. maddesinde; "(1) Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye yetkilendirilen disiplin amirleri veya kurulları, disiplin cezası uygulanması ile ilgili takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde kullanırlar.
(2) Takdir hakkı mutlaka gerekçeli olarak kullanılır.
(3) Takdir hakkı kullanılırken;
a) Disiplinsizliğin işleniş biçimi,
b) Disiplinsizliğin işlendiği zaman ve yer,
c) Disiplinsizliğin hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı,
ç) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı,
d) Disiplinsizlik yapan personelin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı,
e) Disiplinsizlik yapan personelin daha önceki disiplin durumu,
f) Disiplinsizlik yapan personelin samimi ikrarı ve gösterdiği pişmanlık,
gözönüne alınır.
(4) İtiraz üzerine yetkili makamlar tarafından verilen kararlar hariç olmak üzere, hiçbir
idari makam tarafından, disiplin cezası ile ilgili takdir hakkının kaldırılması sonucunu
doğuran bir karar verilemez veya uygulama yapılamaz.
" hükmü, "Disiplin cezaları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir." hükmü düzenlenmiştir.
Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.
a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki;
1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile emniyet hizmetleri sınıfı dışındaki memurlara bütün disiplin cezalarını,
...
verebilir." hükmüne, "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18'inci maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;
a) İl polis disiplin kurulunun verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,
b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,
c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları, Bakanın onayıyla, kesinleşir.
(2) Birinci fıkra kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.
(3) İl polis disiplin kurulunca verilen ve vali tarafından uygun görülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında; il polis disiplin kurulunun, polis memurları hakkındaki bütün disiplin cezalarını vermeye yetkili olduğu, il polis disiplin kurulu kararıyla meslekten çıkarma cezası dışında bir ceza verilmesi durumunda kararın valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararların ise valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyaların Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanacağı, alt ceza uygulamasının ise, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde, takdir hakkının kullanılması kapsamında yapılacak bir uygulama olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliğini taşımadığı açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Diyarbakır Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun 28/10/2019 günlü, 2019/414 sayılı kararı ile davacının 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ğ) maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verilerek dosyanın karara bağlanması için Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği, devamında Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacı hakkında iddia olunan fiillerin sübuta erdiği, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ğ) maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, performans değerlendirme puanları iyi ve çok iyi olduğundan aynı Kanun'un 7/2 maddesinin uygulanması ile alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verildiği (görüş bildirildiği), bu kararın Bakan onayına sunulması üzerine, Bakan tarafından; Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulama yetkisi bulunmadığından bahisle davacı hakkındaki meslekten çıkarma cezasının onaylandığı belirtilmek suretiyle 05/03/2020 tarihli olurun verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince, İl Polis Disiplin Kurulunda davacı hakkında tesis edilen ve Vali tarafından da uygun görülen meslekten çıkarma cezasının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca netice itibarıyla uygun görülmeyerek alt ceza uygulaması cihetine gidildiği, bu tip durumlarda da 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." düzenlemesi uyarınca dosyanın kesin karara bağlanmak üzere Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesi gerekirken söz konusu süreç işletilmeksizin doğrudan Bakan tarafından meslekten çıkarma cezasının onaylanması şeklinde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde bir alt cezanın uygulanmasının takdir hakkı kapsamında olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliği taşımadığı, bu özelliği gereğince alt ceza uygulamasının "uygun görüş" kavramının dışında değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda, dava konusu meslekten çıkarma cezasının tesis edilmesi sürecinde Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulanması yönündeki görüşünün, davacının meslekten çıkarılmasına karar veren ve takdir hakkını alt ceza uygulanmaması yönünde kullanan İl Polis Disiplin Kurulunun kararını uygun görmediği anlamına gelmeyeceği anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, alt ceza uygulamasının yukarıda açıklanan niteliği gereğince, İl Polis Disiplin Kurulunun meslekten çıkarma cezası ile cezalandırma kararının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulanarak neticeten 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırma yolundaki görüşüyle birlikte Bakanın onayına sunulması üzerine, Bakanın, bu görüşü ve İl Polis Disiplin Kurulu kararını değerlendirebileceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca verilen görüşü dikkate almayarak İl Polis Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasını onaylaması durumunda, başka bir ifade ile Bakanın alt ceza uygulanması hususunda sahip olduğu takdir hakkını, alt ceza uygulanmaması yönünde kullanması suretiyle tesis edilen işlemde yetki yönünden herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden, aksi gerekçeyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen... günlü; E:... K:... sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/11/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü; E:..., K:... sayılı karar, usul ve yasaya uygun bulunduğundan, kararın onanması gerektiği oyuyla bozulması yolundaki çoğunluk kararına katılmıyoruz.