Danıştay13. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 13. Daire E.2025/2184 K.2025/4101
Özet: 1) Madeni yağ lisansına sahip davacı şirket, lisansının izin verdiği kapsam dışında kalıp yağ üretimini yaparak 1.056.171,44 TL idari para cezası verilişine sebep olduğuna karar verildi. 2) Mahkeme, bu kararın istinaf başvurusuna dayanarak kabul edilmesini, dosyanın yeniden inceleme için Bölge İdare Mahkemesi’ne gönderilmesini belirterek temyizi bozdu.
T.C. DANIŞTAY ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/2184
Karar No:2025/4101
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ... Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Kurumu
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Madeni yağ lisansıyla faaliyet gösteren davacı şirketin, sahip olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyette bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.056.171,44-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; madeni yağ lisans belgesi ve TÜBİTAK MAM analiz raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının lisanslı faaliyet konusunun madeni yağ imalatı olduğu, bunun dışında ''TS 12153 Yağlama Yağları, Endüstriyel Yağlar ve İlgili Ürünler (Sınıf L) - Kalıp Yağları (Grup B)" belgesi kapsamında olmadığı, davacı şirketin kalıp yağı ürettiğinin soruşturma raporu düzenlenmek ve yazılı savunma alınmak suretiyle, analiz raporlarına dayanılarak usulüne uygun şekilde ortaya konulduğu, böylece dava konusu idari para cezasına konu kabahati oluşturan "sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi" fiilini işlediği, bu durumda, davacının "sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi" fiilini işlediği sabit olduğundan, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; 20/03/2025 tarihli ara kararı ile şirket tesisinde davalı idarece bulunan kalıp yağının yarı mamül ürün olarak kullanıldığı iddia edildiğinden davacının iddiasını kanıtlar ilgili tüm bilgi ve belgelerin (denetim tutanağının düzenlendiği tarihe ilişkin bulunan kapasite raporu da dahil olmak üzere) davacıdan istenildiği, 2017-2018 ve 2018-2019 dönemlerine ilişkin kapasite raporlarının dava dosyasına sunulduğu görülmesine karşın anılan kapasite raporlarının incelenmesi neticesinde davacının iddiasını destekler açık ve net bir bilgi veya belge bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, tesislerinden alınan numunelerin üzerinde yapılan analiz neticesinde numunelerin satışa hazır ürün olmadığının anlaşıldığı, kalıp yağının IBC tank içerinde depolanıp üretimde kullanılmak üzere bulundurulan vasıfsız bir yağ olduğu, tesis içerisinde bulunan hammadde ve madeni yağların sipariş üzerine hazırlanarak ilave katkı maddeleri ile TSE standartlarına uygun ürün haline getirildiği, kalıp yağın kendilerince ham madde olarak kullanıldığı, üretim ve satışının yapılmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Madeni yağ lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirkete ait üretim tesisinde 19/06/2019 tarihinde yapılan denetimde, şirketin (1) no.lu harmanlama tankında ... yarı mamul ürünü, (3) no.lu hammadde stok tankında ise hidrolik yağı yarı mamul ürünü ve IBC tankında kalıp yağı ürünü bulundurduğu tespit edilmiş, davacı şirketin, denetim esnasında üretim sahasında bulunan ve ilgili piyasa faaliyetine konu edilen kalıp yağ ürününe ilişkin olarak 2019 yılı itibarıyla ''TS 12153 Yağlama Yağları, Endüstriyel Yağlar ve İlgili Ürünler (Sınıf L) - Kalıp Yağları (Grup B)" belgesine sahip olmadığının anlaşılması üzerine, madeni yağ dışında ürün imal ederek piyasa faaliyetine konu edilmek suretiyle lisans dışı faaliyette bulunduğundan bahisle dava konusu Kurul kararıyla 1.056.171,44-TL idari para cezası verilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 Petrol Piyasası Kanunu'nun ''Tanımlar ve kısaltmalar'' başlıklı 2. maddesinde, ''Lisans: Bu Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için Kurul tarafından izin verildiğini gösterir belgeyi; Madeni yağ üreticisi: Madeni yağ üretimi yapan gerçek ve tüzel kişileri; Madeni yağ: Baz yağına veya kimyasal sentez yöntemi ile işlenen maddelere, bazı katkıların ilâvesi sonucu, hareketli ve temas halinde olan iki yüzey arasındaki sürtünme ve/veya aşınmayı azaltma veya soğutma özelliğine sahip mamul haline getirilen doğal veya yapay maddeleri'' şeklinde tanımlanmış; aynı Kanun'un "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında, "Lisans, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir."; 2. fıkrasında, "Lisans ile tanınan haklar; bu Kanunun, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır."; "İdari para cezaları" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 3 numaralı alt bendinde, "d) Aşağıdaki hallerde sorumlulara, beş yüz elli bin Türk Lirasından az olmamak ve iki milyon yedi yüz elli bin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu petrol piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde onbiri oranında idari para cezası uygulanır: 3) Bayilik faaliyetinde bulunanlar hariç olmak üzere sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi.
" kuralına yer verilmiştir.
Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Madeni Yağ Lisansı Kapsamında Yürütülebilecek Faaliyetler" başlıklı 23. maddesinde, "Madeni yağ lisansı sahipleri veya madeni yağ alt başlığı bulunan dağıtıcı lisans sahipleri piyasada, lisansı kapsamındaki madeni yağ üretimi tesislerinde madeni yağ üretimi ile lisanslarına alt başlık olarak işletmek kaydıyla atık madeni yağdan baz yağ üretimi faaliyetinde bulunabilir."; "Madeni Yağ Lisansı Sahiplerinin Yükümlülükleri" başlıklı 24. maddesinde, "Madeni yağ lisansı sahipleri, madeni yağ üretim ve ithalatında standartlara ve teknik düzenlemelere uymak ... ile yükümlüdür." kuralı yer almıştır.
12/02/2011 tarihli ve 27844 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Madeni Yağların Ambalajlanması ve Piyasaya Sunumu Hakkında Tebliğ'in 9. maddesinde, "1) Madeni yağ üreticileri, lisansında, TSE Türk Standartlarına Uygunluk Belgesine ve/veya TSEK Uygunluk Belgesine ait ilgili standart numarası kayıtlı olmayan madeni yağların üretimini yapamaz. (2) Madeni yağ üreticileri, temin ettikleri baz yağları madeni yağ üretim faaliyetinin haricinde doğrudan ve/veya bir başka katıkla karıştırarak baz yağ olarak piyasaya sunamaz, ticari faaliyete konu edemez." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 19/06/2019 tarihli denetim tutanağında, davacı şirketin üretim tankları haricinde üretim tesisi içinde bulunan 8 adet IBC tankından birinin boş olduğu, 6 tanesinde katık cinsi yağ, 1 tanesinde ise kalıp yağ bulunduğu, davacı şirkette bulunan stok sayımında, "hammadde yarı mamul" olarak belirtilen 1000 kg kalıp yağ bulunduğu tespitlerine yer verildiği, ... tarih ve B-... sayılı numune alma tutanağında, IBC tanklarından alınan numunenin kalıp yağı olduğu; ... tarih ve ... sayılı numune alma tutağında, üretim tesisi içindeki IBC tankından alınan numunenin kalıp yağı olduğunun belirtildiği; ... tarih ve ... saylı TÜBİTAK MAM analiz raporunda ise, kalıp yağı, SAE30 Ağırlıklı Yarı Mamül, SAE10 Ağırlıklı Yarı Mamül ve Yarı Mamül olduğu beyan edilen ürünlerin tamamı için tek tek mineral yağ esaslı olduğu Sınıf 1 ve 2 için tanımlanan Grup I Baz Yağlarının fiziksel ve kimyasal özelikleri ile uyumlu olduğunun belirtildiği, numune analiz sonuçlarının da benzer olduğu görülmektedir.
Dairemizin 18/01/2024 tarih ve E:2022/3811, K:2024/276 sayılı kararıyla, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, "davacı şirketin tesisinde, üretim tankı haricindeki yerlerde bulunan ve davacı tarafından ham madde olduğu beyan edilen kalıp yağından alınan numunelerin, analiz sonucu yarı mamül olduğu beyan edilen ürünler ile benzer nitelikte olduğu, dava dosyasında davacının kapasite raporunun da bulunmadığı dikkate alındığında, kalıp yağının yarı mamül ürün olarak kullanıp kullanılamayacağına ilişkin olarak davacı şirketin iddialarına yönelik gerek soruşturma raporunda gerekse Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda yeterli inceleme yapılmadığı" gerekçesiyle bozulmuş, bozma kararı üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince 20/03/2025 tarihli ara kararı ile "davacıdan; şirket tesisinde davalı idarece bulunan kalıp yağının yarı mamül ürün olarak kullanıldığı iddia edildiğinden anılan iddiayı kanıtlar ilgili tüm bilgi belgeler (denetim tutanağının düzenlendiği tarih itibariyle 2018 yılının ilk altı aylık dönemine ilişkin bulunan kapasite raporu da dahil olmak üzere), davalı idareden; davacı şirketin tesisinde bulunan kalıp yağının yarı mamül ürün olarak kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin olarak davacı şirketin iddiasına yönelik herhangi bir araştırma ve inceleme yapılıp yapılmadığı sorularak varsa ilgili bilgi belgeler" istenilmiş, ara kararına cevap olarak davalı idare tarafından, dosyaya daha önce sunulan işlem dosyasında yer alan evrakın sunulduğu, davacı tarafından ise, 2017-2018, 2018-2019 yıllarına ait kapasite raporlarının sunulduğu anlaşılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesince, davacının iddiasının açıklığa kavuşturulması için yapılan ara kararı sonucunda, davalı idare tarafından dava dosyasına önceden sunulan işlem dosyasının tekrar gönderildiği, anılan belgelerde, idare tarafından işlem tesis edilmeden önce davacı şirketin tesisinde bulunan kalıp yağının yarı mamül olarak kullanıp kullanılmadığına dair herhangi bir araştırma yapılmadığı ve ... tarih ve ... sayılı TÜBİTAK MAM analiz raporunda, kalıp yağı haricinde tesiste bulunan diğer yarı mamül ürünlerin analiz sonuçlarının kalıp yağı ile benzer olduğunun anlaşıldığı hususları dikkate alındığında, davalı idare tarafından kalıp yağının yarı mamül ürün mü yoksa mamül ürün mü olarak kullanılıp kullanılmadığı netleştirilmeden eksik inceleme ve araştırma neticesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun açıklamalı reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun açıklamalı reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Esas No:2025/2184
Karar No:2025/4101
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ... Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Kurumu
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Madeni yağ lisansıyla faaliyet gösteren davacı şirketin, sahip olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyette bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.056.171,44-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; madeni yağ lisans belgesi ve TÜBİTAK MAM analiz raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının lisanslı faaliyet konusunun madeni yağ imalatı olduğu, bunun dışında ''TS 12153 Yağlama Yağları, Endüstriyel Yağlar ve İlgili Ürünler (Sınıf L) - Kalıp Yağları (Grup B)" belgesi kapsamında olmadığı, davacı şirketin kalıp yağı ürettiğinin soruşturma raporu düzenlenmek ve yazılı savunma alınmak suretiyle, analiz raporlarına dayanılarak usulüne uygun şekilde ortaya konulduğu, böylece dava konusu idari para cezasına konu kabahati oluşturan "sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi" fiilini işlediği, bu durumda, davacının "sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi" fiilini işlediği sabit olduğundan, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; 20/03/2025 tarihli ara kararı ile şirket tesisinde davalı idarece bulunan kalıp yağının yarı mamül ürün olarak kullanıldığı iddia edildiğinden davacının iddiasını kanıtlar ilgili tüm bilgi ve belgelerin (denetim tutanağının düzenlendiği tarihe ilişkin bulunan kapasite raporu da dahil olmak üzere) davacıdan istenildiği, 2017-2018 ve 2018-2019 dönemlerine ilişkin kapasite raporlarının dava dosyasına sunulduğu görülmesine karşın anılan kapasite raporlarının incelenmesi neticesinde davacının iddiasını destekler açık ve net bir bilgi veya belge bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, tesislerinden alınan numunelerin üzerinde yapılan analiz neticesinde numunelerin satışa hazır ürün olmadığının anlaşıldığı, kalıp yağının IBC tank içerinde depolanıp üretimde kullanılmak üzere bulundurulan vasıfsız bir yağ olduğu, tesis içerisinde bulunan hammadde ve madeni yağların sipariş üzerine hazırlanarak ilave katkı maddeleri ile TSE standartlarına uygun ürün haline getirildiği, kalıp yağın kendilerince ham madde olarak kullanıldığı, üretim ve satışının yapılmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Madeni yağ lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirkete ait üretim tesisinde 19/06/2019 tarihinde yapılan denetimde, şirketin (1) no.lu harmanlama tankında ... yarı mamul ürünü, (3) no.lu hammadde stok tankında ise hidrolik yağı yarı mamul ürünü ve IBC tankında kalıp yağı ürünü bulundurduğu tespit edilmiş, davacı şirketin, denetim esnasında üretim sahasında bulunan ve ilgili piyasa faaliyetine konu edilen kalıp yağ ürününe ilişkin olarak 2019 yılı itibarıyla ''TS 12153 Yağlama Yağları, Endüstriyel Yağlar ve İlgili Ürünler (Sınıf L) - Kalıp Yağları (Grup B)" belgesine sahip olmadığının anlaşılması üzerine, madeni yağ dışında ürün imal ederek piyasa faaliyetine konu edilmek suretiyle lisans dışı faaliyette bulunduğundan bahisle dava konusu Kurul kararıyla 1.056.171,44-TL idari para cezası verilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 Petrol Piyasası Kanunu'nun ''Tanımlar ve kısaltmalar'' başlıklı 2. maddesinde, ''Lisans: Bu Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için Kurul tarafından izin verildiğini gösterir belgeyi; Madeni yağ üreticisi: Madeni yağ üretimi yapan gerçek ve tüzel kişileri; Madeni yağ: Baz yağına veya kimyasal sentez yöntemi ile işlenen maddelere, bazı katkıların ilâvesi sonucu, hareketli ve temas halinde olan iki yüzey arasındaki sürtünme ve/veya aşınmayı azaltma veya soğutma özelliğine sahip mamul haline getirilen doğal veya yapay maddeleri'' şeklinde tanımlanmış; aynı Kanun'un "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında, "Lisans, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir."; 2. fıkrasında, "Lisans ile tanınan haklar; bu Kanunun, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır."; "İdari para cezaları" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 3 numaralı alt bendinde, "d) Aşağıdaki hallerde sorumlulara, beş yüz elli bin Türk Lirasından az olmamak ve iki milyon yedi yüz elli bin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu petrol piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde onbiri oranında idari para cezası uygulanır: 3) Bayilik faaliyetinde bulunanlar hariç olmak üzere sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi.
" kuralına yer verilmiştir.
Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Madeni Yağ Lisansı Kapsamında Yürütülebilecek Faaliyetler" başlıklı 23. maddesinde, "Madeni yağ lisansı sahipleri veya madeni yağ alt başlığı bulunan dağıtıcı lisans sahipleri piyasada, lisansı kapsamındaki madeni yağ üretimi tesislerinde madeni yağ üretimi ile lisanslarına alt başlık olarak işletmek kaydıyla atık madeni yağdan baz yağ üretimi faaliyetinde bulunabilir."; "Madeni Yağ Lisansı Sahiplerinin Yükümlülükleri" başlıklı 24. maddesinde, "Madeni yağ lisansı sahipleri, madeni yağ üretim ve ithalatında standartlara ve teknik düzenlemelere uymak ... ile yükümlüdür." kuralı yer almıştır.
12/02/2011 tarihli ve 27844 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Madeni Yağların Ambalajlanması ve Piyasaya Sunumu Hakkında Tebliğ'in 9. maddesinde, "1) Madeni yağ üreticileri, lisansında, TSE Türk Standartlarına Uygunluk Belgesine ve/veya TSEK Uygunluk Belgesine ait ilgili standart numarası kayıtlı olmayan madeni yağların üretimini yapamaz. (2) Madeni yağ üreticileri, temin ettikleri baz yağları madeni yağ üretim faaliyetinin haricinde doğrudan ve/veya bir başka katıkla karıştırarak baz yağ olarak piyasaya sunamaz, ticari faaliyete konu edemez." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 19/06/2019 tarihli denetim tutanağında, davacı şirketin üretim tankları haricinde üretim tesisi içinde bulunan 8 adet IBC tankından birinin boş olduğu, 6 tanesinde katık cinsi yağ, 1 tanesinde ise kalıp yağ bulunduğu, davacı şirkette bulunan stok sayımında, "hammadde yarı mamul" olarak belirtilen 1000 kg kalıp yağ bulunduğu tespitlerine yer verildiği, ... tarih ve B-... sayılı numune alma tutanağında, IBC tanklarından alınan numunenin kalıp yağı olduğu; ... tarih ve ... sayılı numune alma tutağında, üretim tesisi içindeki IBC tankından alınan numunenin kalıp yağı olduğunun belirtildiği; ... tarih ve ... saylı TÜBİTAK MAM analiz raporunda ise, kalıp yağı, SAE30 Ağırlıklı Yarı Mamül, SAE10 Ağırlıklı Yarı Mamül ve Yarı Mamül olduğu beyan edilen ürünlerin tamamı için tek tek mineral yağ esaslı olduğu Sınıf 1 ve 2 için tanımlanan Grup I Baz Yağlarının fiziksel ve kimyasal özelikleri ile uyumlu olduğunun belirtildiği, numune analiz sonuçlarının da benzer olduğu görülmektedir.
Dairemizin 18/01/2024 tarih ve E:2022/3811, K:2024/276 sayılı kararıyla, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, "davacı şirketin tesisinde, üretim tankı haricindeki yerlerde bulunan ve davacı tarafından ham madde olduğu beyan edilen kalıp yağından alınan numunelerin, analiz sonucu yarı mamül olduğu beyan edilen ürünler ile benzer nitelikte olduğu, dava dosyasında davacının kapasite raporunun da bulunmadığı dikkate alındığında, kalıp yağının yarı mamül ürün olarak kullanıp kullanılamayacağına ilişkin olarak davacı şirketin iddialarına yönelik gerek soruşturma raporunda gerekse Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda yeterli inceleme yapılmadığı" gerekçesiyle bozulmuş, bozma kararı üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince 20/03/2025 tarihli ara kararı ile "davacıdan; şirket tesisinde davalı idarece bulunan kalıp yağının yarı mamül ürün olarak kullanıldığı iddia edildiğinden anılan iddiayı kanıtlar ilgili tüm bilgi belgeler (denetim tutanağının düzenlendiği tarih itibariyle 2018 yılının ilk altı aylık dönemine ilişkin bulunan kapasite raporu da dahil olmak üzere), davalı idareden; davacı şirketin tesisinde bulunan kalıp yağının yarı mamül ürün olarak kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin olarak davacı şirketin iddiasına yönelik herhangi bir araştırma ve inceleme yapılıp yapılmadığı sorularak varsa ilgili bilgi belgeler" istenilmiş, ara kararına cevap olarak davalı idare tarafından, dosyaya daha önce sunulan işlem dosyasında yer alan evrakın sunulduğu, davacı tarafından ise, 2017-2018, 2018-2019 yıllarına ait kapasite raporlarının sunulduğu anlaşılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesince, davacının iddiasının açıklığa kavuşturulması için yapılan ara kararı sonucunda, davalı idare tarafından dava dosyasına önceden sunulan işlem dosyasının tekrar gönderildiği, anılan belgelerde, idare tarafından işlem tesis edilmeden önce davacı şirketin tesisinde bulunan kalıp yağının yarı mamül olarak kullanıp kullanılmadığına dair herhangi bir araştırma yapılmadığı ve ... tarih ve ... sayılı TÜBİTAK MAM analiz raporunda, kalıp yağı haricinde tesiste bulunan diğer yarı mamül ürünlerin analiz sonuçlarının kalıp yağı ile benzer olduğunun anlaşıldığı hususları dikkate alındığında, davalı idare tarafından kalıp yağının yarı mamül ürün mü yoksa mamül ürün mü olarak kullanılıp kullanılmadığı netleştirilmeden eksik inceleme ve araştırma neticesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun açıklamalı reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun açıklamalı reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.