Danıştay 13. Daire İhale Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 13. Daire E.2023/2758 K.2023/5395
Özet: Ihalede, Gençlik ve Spor Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’nın 2023 Temizlik Malzemesi Alımı için 6. kısmı teklif eden ... Group Kurumsal Hizmetler A.Ş. talep edilen belgelerin eksikliği nedeniyle geçici teminatın gelir kaydedilmesi kararının hukuka uygun olmadığını savundu. Temyiz Mahkeme, Kurul kararının hukuka uygun olmadığını kabul ederek İdare Mahkemesi kararını bozdu ve ilgili işlemi iptal etti.
T.C. DANIŞTAY ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2758
Karar No:2023/5395
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ... Group Kurumsal Hizmetler A.Ş.
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI):... Kurumu
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Gençlik ve Spor Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca 21/12/2022 tarihinde açık ihale usûlüyle elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen "Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri İçin 2023 Yılı Temizlik Malzemesi Alımı" ihalesinin 6. kısmına (kâğıt havlu (ev tipi), kâğıt havlu (fotoselli makine için), tuvalet kâğıdı (ev tipi), tuvalet kâğıdı (içten çekmeli), z katlamalı dispanser havlu) yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirketin, uyuşmazlığa konu ihalenin 6. kısmına teklif verdiği, 16/01/2023 tarihli ihale komisyonu kararıyla davacının teklifinin, İdari Şartname'nin 7.9. maddesi uyarınca beyan edilen yetkili satıcı belgesi ve ihaleye konu ürünlerin %100 selülozdan üretildiğine dair üretici firma taahhüt belgesinin asıllarının ibraz edilmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,... tarih ve ... sayılı işlemle, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesinin dokuzuncu fıkrası ve Kurul'un... tarih ve... sayılı düzenleyici kararı uyarınca geçici teminatının gelir kaydedilmesine karar verildiği, davacı şirket tarafından, "... ihalenin gerçekleştirilmesine müteakip ... tarih ve ... sayılı yazı ile taahhüt edilen belgelerin ve teklif edilen numunelerin ... tarihine kadar sunulmasının istendiği, talep edilen tüm belge ve numunelerin tam ve eksiksiz olarak ... evrak kayıt barkod no ile ... tarihinde idareye sunulduğu, nitekim idarece evrak teslimine ilişkin tutanağın da bu yönde tutulduğu ve belgelerin eksik yahut hatalı olduğuna dair herhangi bir şerh de düşülmediği, diğer yandan talep edilen belgeleri ve numuneleri sunduklarından dolayı ihale komisyon kararında, geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerektiği yönünde hiçbir karar ya da ifade de yer almadığı" iddialarıyla yapılan şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının reddi üzerine işbu davanın açıldığı;
İlgili mevzuata göre, idareler tarafından, ihalelerde isteklilerce sunulacak belgelerin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin isteneceği, adaylar veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine idarece "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabileceği, ... tarih ve... sayılı Kurul kararı uyarınca idarenin talebi üzerine, ihaleye katılım aşamasında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiği;
Davacı tarafından, ... tarih ve ... sayılı yazı gereğince taahhüt edilen belgeler ve teklif edilen numunelerin... tarihinde idareye sunulduğu, ancak İdari Şartname'nin 7.5.2. maddesinde yer alan düzenlemeler doğrultusunda ... Tüketim Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yetkili Satıcı Belgesi ile ihaleye konu ürünlerin %100 selülozdan üretildiğine dair üretici firmaya ait %100 Selüloz Taahhütnamesi'nin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış ya da idarece "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şerh düşülen sureti değil fotokopisinin ibraz edildiği, dolayısıyla ihaleye katılım aşamasında beyan ettiği ancak EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgeleri "Belgelerin sunuluş şekli"ne uygun olarak sunmadığı sabit olan davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesinde ve bu kapsamda yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, idare tarafından talep edilen tüm belge ve numunelerin süresi içerisinde idareye teslim edildiği, idarece de tutanak tutularak teslim alındığı ve tutanakta belgelerin eksik yahut hatalı olduğuna dair herhangi bir şerh düşülmediği, ihale komisyonu kararında teminatının gelir kaydedilmesi gerektiğine ilişkin bir ifade kullanılmadığı, bu yönde herhangi bir karar alınmadığı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 58/A maddesi uyarınca ancak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilebileceği, geçici teminatının gelir kaydedilemeyeceği, geçici teminatının gelir kaydedilemeyeceği iddiasının bir başka itirazen şikâyet başvurusunda daha ileri sürüldüğü, her iki başvuruda da söz konusu iddianın Kurul tarafından esastan incelendiği, ancak söz konusu iddianın ya diğer başvuruda esastan incelenmemesi ya da uyuşmazlığa konu başvuruda esastan incelenmeyerek başvuru bedelinin iadesine karar verilmesi gerektiği, İdare Mahkemesi'nce söz konusu iddianın incelenmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Kurul kararında belirtilen gerekçelerle istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dava, Gençlik ve Spor Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca 21/12/2022 tarihinde açık ihale usûlüyle elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen "Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri İçin 2023 Yılı Temizlik Malzemesi Alımı" ihalesinin 6. kısmına (kâğıt havlu (ev tipi), kâğıt havlu (fotoselli makine için), tuvalet kâğıdı (ev tipi), tuvalet kâğıdı (içten çekmeli), z katlamalı dispanser havlu) yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı şirket, söz konusu ihalenin 6. kısmına teklif vermiş olup, söz konusu teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmiş ve bu kapsamda davacı şirketten Yeterlik Bilgileri Tablosu'nda beyan edilen bilgileri tevsik eden belge ve numuneleri sunması talep edilmiştir.
17/01/2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile, davacı şirket tarafından beyan edilen bilgilerin tevsik edilmesi amacıyla teslim edilen ... Tüketim Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. yetkili satıcı belgesi ile %100 selülozdan üretildiğine taahhüt belgesinin İdari Şartname'nin belgelerin sunuluş şeklini düzenleyen kuralına aykırı biçimde sunulduğu, söz konusu belgelerin aslını veya aslına uygun şeklini sunmadığından bahisle davacı şirketin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.
İhaleyi gerçekleştiren idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunduğundan teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirketin işbu ihale için verdiği 750.000,00-TL ve 490.000,00-TL tutarındaki geçici teminatının Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesi ve Kamu İhale Kurulu'nca alınan ... tarih ve ... sayılı düzenleyici karar uyarınca gelir kaydedilmesine karar verilmiştir.
Davacı şirket tarafından, idare tarafından talep edilen tüm belge ve numunelerin süresi içerisinde idareye teslim edildiği, idarece de tutanak tutularak teslim alındığı ve tutanakta belgelerin eksik yahut hatalı olduğuna dair herhangi bir şerh düşülmediği, ihale komisyonu kararında da teminatının gelir kaydedilmesine dair bir karar alınmadığı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 58/A maddesi uyarınca teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilebileceği, geçici teminatının gelir kaydedilmesinin mümkün olmadığı iddialarıyla ihalenin 6. kısmına yönelik yapılan şikâyet başvurusuna idarece cevap verilmemesi üzerine, aynı iddialarla davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Kurul tarafından yapılan inceleme neticesinde,...3 tarih ve ... sayılı karar ile, "... Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin yukarıda aktarılan hükümlerinden, ihalelerde isteklilerce sunulacak belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin isteneceği, adaylar veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından 'aslı idarece görülmüştür' veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabileceği, ...
... tarihli ve... sayılı Kamu İhale Kurulu kararı uyarınca idarenin talebi üzerine, ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi kapsamında beyan edilen ... Tüketim Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yetkili Satıcı Belgesi ile %100 Selülöz Taahhütnamesinin fotokopi olarak sunulduğu, isteklinin ihaleye katılım aşamasında beyan ettiği ancak EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelerini 'Belgelerin sunuluş şekli' ne uygun olarak sunmadığı belirlendiğinden, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesinde aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bunun üzerine anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 29. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur."; "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesinin dokuzuncu fıkrasında, "Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
a) Diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük tekliflerin bulunmadığı ihalelerde, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları, ayrıca ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları için makul bir süre verilir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. ... c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen işlemlere, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar devam edilir." kurallarına yer verilmiştir.
... tarih ve... sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, “… Dolayısıyla, e-ihale ile yapılan ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgilere ilişkin tevsik edici belgelerin aslını, aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini ya da idare tarafından 'aslı idarece görülmüştür' veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini sunmaları gerekmektedir.
...
Ayrıca, e-ihalelerde elektronik ortamda yapılmayan ihalelerden farklı olarak, belgeler yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlarının açıklandığı ihale tarih ve saatinden sonra sunulduğundan, bu noktada yapılacak değerlendirmenin de suistimalleri engelleyecek nitelikte olması; bu bakımdan, isteklilerin e-ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgileri tevsik eden belgeleri mevzuatta aranan şartların tamamını sağlayacak şekilde sunmalarına ilişkin kuralların tereddüde mahal vermeyecek şekilde uygulanması gerekmektedir.
…
Yukarıdaki hususlar çerçevesinde, e-ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahipleri tarafından sunulması gereken belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olması gerektiği, bu duruma aykırı olarak (fotokopi vb.) sunulan belgelerin ise hiç sunulmamış kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
…
Açıklanan nedenlerle, elektronik ihale yöntemiyle yapılan ihalelerde;
1- İdarenin talebi üzerine, ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiğine …” karar verilmiştir.
İhaleye ait İdari Şartname'nin 7.5.2. maddesinde, "İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olana belge veya belgeleri sunabilir: ... b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler, ..."; 7.5.4. maddesinde, "İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7'nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: ... 6. kısımdaki kâğıt havlu ev tipi, kâğıt havlu (fotoselli makine için), tuvalet kâğıdı (ev tipi), tuvalet kâğıdı (içten çekmeli) ve z katlamalı dispanser havlu için; Ürün %100 selülozden üretilmeli ve %100 selülozden imal edildiğine dair üreci firmanın taahhüt belgesi bulunmalı, ..."; 7.9.2. maddesinde, "İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. ..."; 7.9.4. maddesinde, "İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından 'aslı idarece görülmüştür' veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler." düzenlemeleri yer almıştır.
Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, ihalelerde isteklilerce sunulacak belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin isteneceği, adaylar veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabileceği; elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri sunmamaları hâlinde teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği, sunulan belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartların sağlanamaması hâlinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar tespit işlemlerine devam edileceği anlaşılmıştır. Söz konusu belgelerin, belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunulmaması durumunun ise açıkça düzenlenmediği görülmüştür.
... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile ise, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunmaları durumunda, idarelerce ne şekilde hareket edilmesi gerektiği hususunda tereddüt bulunduğundan, söz konusu ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri ve eklerini, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunmaları durumunda belgelerin hiç sunulmamış kabul edileceği ve isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceğine karar verilmiştir.
Mevzuatta, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunmamaları durumuna ilişkin açık bir kanuni düzenleme bulunmamakla birlikte kamu ihale mevzuatı uyarınca tevsik edici belgelerin, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunulması hâlinde ilgili teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği açık olup bu hususta herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Ayrıca elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar tespit işlemlerine devam edilecektir. Geçici teminat ise kamu hizmetinin görülebilmesinin temini için işin ifasının güvence altına alınması amacıyla alınmaktadır.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerince tevsik edici belgelerin, belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunulmaması durumunun, söz konusu belgelerin hiç sunulmaması hâli olarak kabul edilmesi ve geçici teminatın gelir kaydedilmesinin ölçülü olmayacağı ve hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmıştır.
Zira ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği hâlde talep edilen belgelerin hiçbirini sunmayan isteklilerin ihale konusu işi üstlenmek istemediği tartışmasızdır. Bu şekilde davranan isteklinin iradesinin sözleşme imzalamamak yönünde olduğunda kuşku bulunmamaktadır. Ancak talep edilen belgeleri sunmakla birlikte usul kurallarına uygun olarak sunmadığı anlaşılan isteklinin iradesinin kesin olarak ihale konusu işi üstlenmek istemediği şeklinde değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu isteklinin dikkatsizlik sonucu talep edilen belgelerden bir ya da birkaçını belgelerin sunuluş usulüne uygun sunmamış olması ihtimali vardır. Ayrıca bu isteklinin ihale kararını etkileyecek davranış içinde olduğuna dair herhangi bir somut bilgi ve belgede mevcut değildir. Böyle bir durumda bu isteklinin ihale konusu işi üstlenmek istemediği şeklinde kesin bir iradesi olduğundan söz edilemeyeceğinden, ihale konusu işi üstlenmek istemediği tartışmasız olan bir istekli ile böyle bir iradeye sahip olup olmadığı anlaşılmayan isteklinin aynı durumda kabul edilmesi ve aynı yaptırıma tâbi tutularak geçici teminatının irat kaydedilmesi adil olmayan, orantısız bir yaptırım uygulanması sonucunu doğuracaktır.
Olayda, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen uyuşmazlığa konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olması öngörülen davacı şirket tarafından beyan edilen bilgilerin tevsik edilmesi amacıyla yetkili satıcı belgesi ve ihaleye konu ürünlerin %100 selülozden üretildiğine dair üretici firma taahhüt belgesinin sunulduğu, ancak söz konusu belgelerden teklif edilen ürünlerden birine ilişkin belgelerin fotokopi olduğu ve belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunulduğu açıktır.
Bu durumda, tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunan davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı açık ise de geçici teminatının gelir kaydedilemeyeceği sonucuna varıldığından itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.
Esas No:2023/2758
Karar No:2023/5395
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ... Group Kurumsal Hizmetler A.Ş.
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI):... Kurumu
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Gençlik ve Spor Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca 21/12/2022 tarihinde açık ihale usûlüyle elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen "Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri İçin 2023 Yılı Temizlik Malzemesi Alımı" ihalesinin 6. kısmına (kâğıt havlu (ev tipi), kâğıt havlu (fotoselli makine için), tuvalet kâğıdı (ev tipi), tuvalet kâğıdı (içten çekmeli), z katlamalı dispanser havlu) yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirketin, uyuşmazlığa konu ihalenin 6. kısmına teklif verdiği, 16/01/2023 tarihli ihale komisyonu kararıyla davacının teklifinin, İdari Şartname'nin 7.9. maddesi uyarınca beyan edilen yetkili satıcı belgesi ve ihaleye konu ürünlerin %100 selülozdan üretildiğine dair üretici firma taahhüt belgesinin asıllarının ibraz edilmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,... tarih ve ... sayılı işlemle, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesinin dokuzuncu fıkrası ve Kurul'un... tarih ve... sayılı düzenleyici kararı uyarınca geçici teminatının gelir kaydedilmesine karar verildiği, davacı şirket tarafından, "... ihalenin gerçekleştirilmesine müteakip ... tarih ve ... sayılı yazı ile taahhüt edilen belgelerin ve teklif edilen numunelerin ... tarihine kadar sunulmasının istendiği, talep edilen tüm belge ve numunelerin tam ve eksiksiz olarak ... evrak kayıt barkod no ile ... tarihinde idareye sunulduğu, nitekim idarece evrak teslimine ilişkin tutanağın da bu yönde tutulduğu ve belgelerin eksik yahut hatalı olduğuna dair herhangi bir şerh de düşülmediği, diğer yandan talep edilen belgeleri ve numuneleri sunduklarından dolayı ihale komisyon kararında, geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerektiği yönünde hiçbir karar ya da ifade de yer almadığı" iddialarıyla yapılan şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının reddi üzerine işbu davanın açıldığı;
İlgili mevzuata göre, idareler tarafından, ihalelerde isteklilerce sunulacak belgelerin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin isteneceği, adaylar veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine idarece "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabileceği, ... tarih ve... sayılı Kurul kararı uyarınca idarenin talebi üzerine, ihaleye katılım aşamasında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiği;
Davacı tarafından, ... tarih ve ... sayılı yazı gereğince taahhüt edilen belgeler ve teklif edilen numunelerin... tarihinde idareye sunulduğu, ancak İdari Şartname'nin 7.5.2. maddesinde yer alan düzenlemeler doğrultusunda ... Tüketim Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yetkili Satıcı Belgesi ile ihaleye konu ürünlerin %100 selülozdan üretildiğine dair üretici firmaya ait %100 Selüloz Taahhütnamesi'nin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış ya da idarece "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şerh düşülen sureti değil fotokopisinin ibraz edildiği, dolayısıyla ihaleye katılım aşamasında beyan ettiği ancak EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgeleri "Belgelerin sunuluş şekli"ne uygun olarak sunmadığı sabit olan davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesinde ve bu kapsamda yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, idare tarafından talep edilen tüm belge ve numunelerin süresi içerisinde idareye teslim edildiği, idarece de tutanak tutularak teslim alındığı ve tutanakta belgelerin eksik yahut hatalı olduğuna dair herhangi bir şerh düşülmediği, ihale komisyonu kararında teminatının gelir kaydedilmesi gerektiğine ilişkin bir ifade kullanılmadığı, bu yönde herhangi bir karar alınmadığı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 58/A maddesi uyarınca ancak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilebileceği, geçici teminatının gelir kaydedilemeyeceği, geçici teminatının gelir kaydedilemeyeceği iddiasının bir başka itirazen şikâyet başvurusunda daha ileri sürüldüğü, her iki başvuruda da söz konusu iddianın Kurul tarafından esastan incelendiği, ancak söz konusu iddianın ya diğer başvuruda esastan incelenmemesi ya da uyuşmazlığa konu başvuruda esastan incelenmeyerek başvuru bedelinin iadesine karar verilmesi gerektiği, İdare Mahkemesi'nce söz konusu iddianın incelenmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Kurul kararında belirtilen gerekçelerle istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dava, Gençlik ve Spor Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca 21/12/2022 tarihinde açık ihale usûlüyle elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen "Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri İçin 2023 Yılı Temizlik Malzemesi Alımı" ihalesinin 6. kısmına (kâğıt havlu (ev tipi), kâğıt havlu (fotoselli makine için), tuvalet kâğıdı (ev tipi), tuvalet kâğıdı (içten çekmeli), z katlamalı dispanser havlu) yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı şirket, söz konusu ihalenin 6. kısmına teklif vermiş olup, söz konusu teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmiş ve bu kapsamda davacı şirketten Yeterlik Bilgileri Tablosu'nda beyan edilen bilgileri tevsik eden belge ve numuneleri sunması talep edilmiştir.
17/01/2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile, davacı şirket tarafından beyan edilen bilgilerin tevsik edilmesi amacıyla teslim edilen ... Tüketim Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. yetkili satıcı belgesi ile %100 selülozdan üretildiğine taahhüt belgesinin İdari Şartname'nin belgelerin sunuluş şeklini düzenleyen kuralına aykırı biçimde sunulduğu, söz konusu belgelerin aslını veya aslına uygun şeklini sunmadığından bahisle davacı şirketin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.
İhaleyi gerçekleştiren idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunduğundan teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirketin işbu ihale için verdiği 750.000,00-TL ve 490.000,00-TL tutarındaki geçici teminatının Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesi ve Kamu İhale Kurulu'nca alınan ... tarih ve ... sayılı düzenleyici karar uyarınca gelir kaydedilmesine karar verilmiştir.
Davacı şirket tarafından, idare tarafından talep edilen tüm belge ve numunelerin süresi içerisinde idareye teslim edildiği, idarece de tutanak tutularak teslim alındığı ve tutanakta belgelerin eksik yahut hatalı olduğuna dair herhangi bir şerh düşülmediği, ihale komisyonu kararında da teminatının gelir kaydedilmesine dair bir karar alınmadığı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 58/A maddesi uyarınca teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilebileceği, geçici teminatının gelir kaydedilmesinin mümkün olmadığı iddialarıyla ihalenin 6. kısmına yönelik yapılan şikâyet başvurusuna idarece cevap verilmemesi üzerine, aynı iddialarla davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Kurul tarafından yapılan inceleme neticesinde,...3 tarih ve ... sayılı karar ile, "... Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin yukarıda aktarılan hükümlerinden, ihalelerde isteklilerce sunulacak belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin isteneceği, adaylar veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından 'aslı idarece görülmüştür' veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabileceği, ...
... tarihli ve... sayılı Kamu İhale Kurulu kararı uyarınca idarenin talebi üzerine, ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi kapsamında beyan edilen ... Tüketim Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yetkili Satıcı Belgesi ile %100 Selülöz Taahhütnamesinin fotokopi olarak sunulduğu, isteklinin ihaleye katılım aşamasında beyan ettiği ancak EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelerini 'Belgelerin sunuluş şekli' ne uygun olarak sunmadığı belirlendiğinden, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesinde aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bunun üzerine anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 29. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur."; "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesinin dokuzuncu fıkrasında, "Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
a) Diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük tekliflerin bulunmadığı ihalelerde, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları, ayrıca ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları için makul bir süre verilir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. ... c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen işlemlere, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar devam edilir." kurallarına yer verilmiştir.
... tarih ve... sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, “… Dolayısıyla, e-ihale ile yapılan ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgilere ilişkin tevsik edici belgelerin aslını, aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini ya da idare tarafından 'aslı idarece görülmüştür' veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini sunmaları gerekmektedir.
...
Ayrıca, e-ihalelerde elektronik ortamda yapılmayan ihalelerden farklı olarak, belgeler yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlarının açıklandığı ihale tarih ve saatinden sonra sunulduğundan, bu noktada yapılacak değerlendirmenin de suistimalleri engelleyecek nitelikte olması; bu bakımdan, isteklilerin e-ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgileri tevsik eden belgeleri mevzuatta aranan şartların tamamını sağlayacak şekilde sunmalarına ilişkin kuralların tereddüde mahal vermeyecek şekilde uygulanması gerekmektedir.
…
Yukarıdaki hususlar çerçevesinde, e-ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahipleri tarafından sunulması gereken belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olması gerektiği, bu duruma aykırı olarak (fotokopi vb.) sunulan belgelerin ise hiç sunulmamış kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
…
Açıklanan nedenlerle, elektronik ihale yöntemiyle yapılan ihalelerde;
1- İdarenin talebi üzerine, ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiğine …” karar verilmiştir.
İhaleye ait İdari Şartname'nin 7.5.2. maddesinde, "İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olana belge veya belgeleri sunabilir: ... b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler, ..."; 7.5.4. maddesinde, "İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7'nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: ... 6. kısımdaki kâğıt havlu ev tipi, kâğıt havlu (fotoselli makine için), tuvalet kâğıdı (ev tipi), tuvalet kâğıdı (içten çekmeli) ve z katlamalı dispanser havlu için; Ürün %100 selülozden üretilmeli ve %100 selülozden imal edildiğine dair üreci firmanın taahhüt belgesi bulunmalı, ..."; 7.9.2. maddesinde, "İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. ..."; 7.9.4. maddesinde, "İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından 'aslı idarece görülmüştür' veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler." düzenlemeleri yer almıştır.
Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, ihalelerde isteklilerce sunulacak belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin isteneceği, adaylar veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabileceği; elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri sunmamaları hâlinde teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği, sunulan belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartların sağlanamaması hâlinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar tespit işlemlerine devam edileceği anlaşılmıştır. Söz konusu belgelerin, belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunulmaması durumunun ise açıkça düzenlenmediği görülmüştür.
... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile ise, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunmaları durumunda, idarelerce ne şekilde hareket edilmesi gerektiği hususunda tereddüt bulunduğundan, söz konusu ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri ve eklerini, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunmaları durumunda belgelerin hiç sunulmamış kabul edileceği ve isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceğine karar verilmiştir.
Mevzuatta, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunmamaları durumuna ilişkin açık bir kanuni düzenleme bulunmamakla birlikte kamu ihale mevzuatı uyarınca tevsik edici belgelerin, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunulması hâlinde ilgili teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği açık olup bu hususta herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Ayrıca elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar tespit işlemlerine devam edilecektir. Geçici teminat ise kamu hizmetinin görülebilmesinin temini için işin ifasının güvence altına alınması amacıyla alınmaktadır.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerince tevsik edici belgelerin, belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunulmaması durumunun, söz konusu belgelerin hiç sunulmaması hâli olarak kabul edilmesi ve geçici teminatın gelir kaydedilmesinin ölçülü olmayacağı ve hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmıştır.
Zira ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği hâlde talep edilen belgelerin hiçbirini sunmayan isteklilerin ihale konusu işi üstlenmek istemediği tartışmasızdır. Bu şekilde davranan isteklinin iradesinin sözleşme imzalamamak yönünde olduğunda kuşku bulunmamaktadır. Ancak talep edilen belgeleri sunmakla birlikte usul kurallarına uygun olarak sunmadığı anlaşılan isteklinin iradesinin kesin olarak ihale konusu işi üstlenmek istemediği şeklinde değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu isteklinin dikkatsizlik sonucu talep edilen belgelerden bir ya da birkaçını belgelerin sunuluş usulüne uygun sunmamış olması ihtimali vardır. Ayrıca bu isteklinin ihale kararını etkileyecek davranış içinde olduğuna dair herhangi bir somut bilgi ve belgede mevcut değildir. Böyle bir durumda bu isteklinin ihale konusu işi üstlenmek istemediği şeklinde kesin bir iradesi olduğundan söz edilemeyeceğinden, ihale konusu işi üstlenmek istemediği tartışmasız olan bir istekli ile böyle bir iradeye sahip olup olmadığı anlaşılmayan isteklinin aynı durumda kabul edilmesi ve aynı yaptırıma tâbi tutularak geçici teminatının irat kaydedilmesi adil olmayan, orantısız bir yaptırım uygulanması sonucunu doğuracaktır.
Olayda, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen uyuşmazlığa konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olması öngörülen davacı şirket tarafından beyan edilen bilgilerin tevsik edilmesi amacıyla yetkili satıcı belgesi ve ihaleye konu ürünlerin %100 selülozden üretildiğine dair üretici firma taahhüt belgesinin sunulduğu, ancak söz konusu belgelerden teklif edilen ürünlerden birine ilişkin belgelerin fotokopi olduğu ve belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunulduğu açıktır.
Bu durumda, tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunan davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı açık ise de geçici teminatının gelir kaydedilemeyeceği sonucuna varıldığından itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.