Danıştay13. Daireİdare Hukuku
Danıştay 13. Daire E.2019/3405 K.2023/4971
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/3405
Karar No:2023/4971
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Oil Akaryakıt A.Ş.
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi olan davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemine müdahale edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 850.000,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin 13/04/2016 tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olarak faaliyet gösteren ... Ticaret Turizm Ltd. Şti.'ye ait akaryakıt istasyonunda 12/06/2013 tarihinde yapılan denetimde; pompaların bağlı olduğu 4 adada yapılan kontrol neticesinde 3 adada bulunan yazar kasa ve otomasyon verilerinin aktarılmasını sağlayan ara birim ünitelerinin mühürlerinin açılarak kapaklarının çıkartıldığı ve manuel konuma getirildiği, 1 adada bulunan pompanın ise çalışmadığı, ancak istasyonda akaryakıt satışının olduğunun tespit edildiği, bu tespitler üzerine yapılan soruşturma sonucunda davacı şirkete, bayisinin otomasyon siteminin çalışmaması, sisteme müdahale edilmesi, tespit edilen aykırılıkların idareye bildirilmemesi sebebiyle idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,
Uyuşmazlıkta, bayilik lisansı sahibi dava dışı ... Ticaret Turizm Ltd. Şti.'nin pompalarının bağlı olduğu 4 adada yapılan kontrol neticesinde 3 adada bulunan yazar kasa ve otomasyon verilerinin aktarılmasını sağlayan ara birim ünitelerinin mühürlerinin açılarak kapaklarının çıkartıldığı ve manuel konuma getirildiği, 1 adada bulunan pompanın ise çalışmamasına rağmen istasyonda akaryakıt satışı olduğunun tespit edildiği, bu durumun tutanak ve soruşturma raporuyla sabit olduğu, tespit edilen bu hususların dağıtıcı lisansı sahibi olan davacının sözleşmeli bayileri üzerinde denetim sistemi kurma ve uygulama yükümlülüğünü yerine getirmediği olarak değerlendirildiği, bu yükümlülüğe aykırı hareket etmesi sebebiyle de 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendinde öngörülen idari para cezasının uygulanması yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemde, denetim tarihi olan 12/06/2013 tarihinde yürürlükte olmayan ancak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren 1240 sayılı Kurul Kararının ilgili maddelerinin ihlâl edildiği gerekçesiyle idari para cezası uygulandığı, olay tarihinden sonra yürürlüğe giren bir değişikliğin ancak lehe ise uygulanabileceği, ilk derece mahkemesi ve istinaf aşamasında ileri sürülen bu haklı itirazın dikkate alınmadığı, fiil tarihindeki Kurul kararları uyarınca dağıtıcı olarak üzerine düşen otomasyon sisteminin kurulması yükümlülüğünün yerine getirildiği, işlemde sözü edilen diğer yükümlülüklerin fiil tarihinden sonra yürürlüğe giren Kurul kararı ile getirildiği, bayileri olan akaryakıt istasyonunda, otomasyon sistemine herhangi bir müdahalenin söz konusu olmadığı, yapılan denetimde, dağıtıcı olarak kendilerince sağlanan akaryakıt haricinde herhangi bir satış olduğuna ilişkin bir tespit olmadığı, Vergi Dairesi Başkanlığı Denetim Müdürlüğü'nden gelen görevliler tarafından incelenen satış dökümleri ve Z raporlarında da herhangi bir usulsüzlük tespit edilemediği, ayrıca marker ölçümlerinin de geçerli çıktığı, tespite konu mühürlerin sökülmediği, denetim esnasında sadece 1 no.lu adada bulunan pompanın çalışmadığı, bu pompanın bağlı olduğu tankın başka bir tank ile paralel bağlantısının da bulunmadığı, arızalı pompanın bağlı olduğu tankta yakıt olmadığı, 1 no.lu adada bulunan pompanın arızasının giderilmesi için servis çağrıldığı, bayiye ait pompaların eski olması nedeniyle arızalanan parçaların yenisinin bulunmadığı, arızanın nereden kaynaklı olduğunu tespit etme aşamasında ara birim ünitesi de dahil sök tak yolu ile test edildiği ve test edildikten sonra arızalı ara birim ve pompa beyni (cpu kart) parçacığının siparişinin verildiği, bu sebeple sistemin manuel hâle getirildiği, denetim esnasında bu hususların görevlilere izah edildiği, denetimin yapıldığı tarihte ara birim ünitelerinin mühürleme işlemlerinin pompa servislerince mi, yoksa mevcut yazar kasa markasının servisleri tarafından mı yapılacağı konusunda mevzuatta açıklık olmadığı, söz konusu boşluğun 2014 yılında açıkça düzenlendiği, arızalı pompanın bağlı olduğu tankta akaryakıt olmadığı da göz önüne alındığında dağıtıcı olarak denetim tarihinde yürürlükte olan 1240 sayılı Kurul Kararına muhalefet edilmediği, söz konusu Kurul Kararı ve 5015 sayılı Kanun'daki ilgili düzenlemelerden amacın kaçak akaryakıt temin ve satışının engellenmesi olduğu, bayinin alış ve satışına konu olan akaryakıt miktarında herhangi bir uyumsuzluk olmadığı, vergi denetim görevlilerince de bu hususun ortaya konulduğu, otomasyon sisteminin kurulması ile kaçak akaryakıt satışının önlenmesi amaçlandığından ve bayide de kaçak akaryakıt satıldığına ilişkin herhangi bir tespit yapılmadığından dağıtıcı olarak tespit tarihindeki mevzuata göre üzerine düşen yükümlülüklerinin yerine getirildiği, dolayısıyla bayinin fiilinden dolayı kendilerine idari yaptırım uygulanamayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Her ne kadar davacı tarafından, mülga mevzuata dayanılarak işlem tesis edildiği ileri sürülmüş ise de, dava konusu işlemin dayanakları olan 1240 sayılı Kurul Kararının mülga maddeleri ile yürürlükte olan maddelerinin aynı hususları düzenlediği açık olduğundan, davacının anılan iddiasına itibar edilmemiştir.
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 22/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/3405
Karar No:2023/4971
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Oil Akaryakıt A.Ş.
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi olan davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemine müdahale edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 850.000,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin 13/04/2016 tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olarak faaliyet gösteren ... Ticaret Turizm Ltd. Şti.'ye ait akaryakıt istasyonunda 12/06/2013 tarihinde yapılan denetimde; pompaların bağlı olduğu 4 adada yapılan kontrol neticesinde 3 adada bulunan yazar kasa ve otomasyon verilerinin aktarılmasını sağlayan ara birim ünitelerinin mühürlerinin açılarak kapaklarının çıkartıldığı ve manuel konuma getirildiği, 1 adada bulunan pompanın ise çalışmadığı, ancak istasyonda akaryakıt satışının olduğunun tespit edildiği, bu tespitler üzerine yapılan soruşturma sonucunda davacı şirkete, bayisinin otomasyon siteminin çalışmaması, sisteme müdahale edilmesi, tespit edilen aykırılıkların idareye bildirilmemesi sebebiyle idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,
Uyuşmazlıkta, bayilik lisansı sahibi dava dışı ... Ticaret Turizm Ltd. Şti.'nin pompalarının bağlı olduğu 4 adada yapılan kontrol neticesinde 3 adada bulunan yazar kasa ve otomasyon verilerinin aktarılmasını sağlayan ara birim ünitelerinin mühürlerinin açılarak kapaklarının çıkartıldığı ve manuel konuma getirildiği, 1 adada bulunan pompanın ise çalışmamasına rağmen istasyonda akaryakıt satışı olduğunun tespit edildiği, bu durumun tutanak ve soruşturma raporuyla sabit olduğu, tespit edilen bu hususların dağıtıcı lisansı sahibi olan davacının sözleşmeli bayileri üzerinde denetim sistemi kurma ve uygulama yükümlülüğünü yerine getirmediği olarak değerlendirildiği, bu yükümlülüğe aykırı hareket etmesi sebebiyle de 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendinde öngörülen idari para cezasının uygulanması yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemde, denetim tarihi olan 12/06/2013 tarihinde yürürlükte olmayan ancak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren 1240 sayılı Kurul Kararının ilgili maddelerinin ihlâl edildiği gerekçesiyle idari para cezası uygulandığı, olay tarihinden sonra yürürlüğe giren bir değişikliğin ancak lehe ise uygulanabileceği, ilk derece mahkemesi ve istinaf aşamasında ileri sürülen bu haklı itirazın dikkate alınmadığı, fiil tarihindeki Kurul kararları uyarınca dağıtıcı olarak üzerine düşen otomasyon sisteminin kurulması yükümlülüğünün yerine getirildiği, işlemde sözü edilen diğer yükümlülüklerin fiil tarihinden sonra yürürlüğe giren Kurul kararı ile getirildiği, bayileri olan akaryakıt istasyonunda, otomasyon sistemine herhangi bir müdahalenin söz konusu olmadığı, yapılan denetimde, dağıtıcı olarak kendilerince sağlanan akaryakıt haricinde herhangi bir satış olduğuna ilişkin bir tespit olmadığı, Vergi Dairesi Başkanlığı Denetim Müdürlüğü'nden gelen görevliler tarafından incelenen satış dökümleri ve Z raporlarında da herhangi bir usulsüzlük tespit edilemediği, ayrıca marker ölçümlerinin de geçerli çıktığı, tespite konu mühürlerin sökülmediği, denetim esnasında sadece 1 no.lu adada bulunan pompanın çalışmadığı, bu pompanın bağlı olduğu tankın başka bir tank ile paralel bağlantısının da bulunmadığı, arızalı pompanın bağlı olduğu tankta yakıt olmadığı, 1 no.lu adada bulunan pompanın arızasının giderilmesi için servis çağrıldığı, bayiye ait pompaların eski olması nedeniyle arızalanan parçaların yenisinin bulunmadığı, arızanın nereden kaynaklı olduğunu tespit etme aşamasında ara birim ünitesi de dahil sök tak yolu ile test edildiği ve test edildikten sonra arızalı ara birim ve pompa beyni (cpu kart) parçacığının siparişinin verildiği, bu sebeple sistemin manuel hâle getirildiği, denetim esnasında bu hususların görevlilere izah edildiği, denetimin yapıldığı tarihte ara birim ünitelerinin mühürleme işlemlerinin pompa servislerince mi, yoksa mevcut yazar kasa markasının servisleri tarafından mı yapılacağı konusunda mevzuatta açıklık olmadığı, söz konusu boşluğun 2014 yılında açıkça düzenlendiği, arızalı pompanın bağlı olduğu tankta akaryakıt olmadığı da göz önüne alındığında dağıtıcı olarak denetim tarihinde yürürlükte olan 1240 sayılı Kurul Kararına muhalefet edilmediği, söz konusu Kurul Kararı ve 5015 sayılı Kanun'daki ilgili düzenlemelerden amacın kaçak akaryakıt temin ve satışının engellenmesi olduğu, bayinin alış ve satışına konu olan akaryakıt miktarında herhangi bir uyumsuzluk olmadığı, vergi denetim görevlilerince de bu hususun ortaya konulduğu, otomasyon sisteminin kurulması ile kaçak akaryakıt satışının önlenmesi amaçlandığından ve bayide de kaçak akaryakıt satıldığına ilişkin herhangi bir tespit yapılmadığından dağıtıcı olarak tespit tarihindeki mevzuata göre üzerine düşen yükümlülüklerinin yerine getirildiği, dolayısıyla bayinin fiilinden dolayı kendilerine idari yaptırım uygulanamayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Her ne kadar davacı tarafından, mülga mevzuata dayanılarak işlem tesis edildiği ileri sürülmüş ise de, dava konusu işlemin dayanakları olan 1240 sayılı Kurul Kararının mülga maddeleri ile yürürlükte olan maddelerinin aynı hususları düzenlediği açık olduğundan, davacının anılan iddiasına itibar edilmemiştir.
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 22/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.