Danıştay 12. Daire İdare Hukuku
Danıştay 12. Daire E.2024/110 K.2025/252
ÖzetHer cümle kararın kendi metninden doğrulandı.
Karar yönü: BozmaKimin lehine: Davalı
Uyuşmazlık
Sözleşmeli inşaat mühendisinin hizmet sözleşmesinin yenilenmemesi işleminin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesini yapan Bölge İdare Mahkemesi üyesinin, aynı kararda ilk derece mahkemesinde de üye olarak yer alması nedeniyle tarafsızlık ilkesinin ihlal edilip edilmediği tartışılmaktadır.
Kaynak pasajlar (3)
- Dava konusu istem: ... ili, ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının, hizmet sözleşmesinin 2020 yılı için yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı yazı ile bildirilen... tarih ve E... sayılı Başkanlık onayının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
- Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
- Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında üye olarak imzası bulunan Hakim M.B.'nin, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında da üye olarak imzasının bulunduğu; bu nedenle, temyize konu kararın, 2577 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 45. maddesinin 7. fıkrası ile bağımsız ve tarafsız Mahkemede yargılanma hakkına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Gerekçe
İdare Mahkemesi kararında üye olarak imzası bulunan hakimin, aynı davanın istinaf incelemesini yapan Bölge İdare Mahkemesi kararında da üye olarak imzasının bulunduğu tespit edilmiştir. Danıştay, bu durumun 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 7. fıkrası uyarınca tarafsız ve bağımsız mahkemede yargılanma hakkına aykırı olduğuna karar vermiştir.
Kaynak pasajlar (2)
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 7. fıkrasında; "İstinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla bölge idare mahkemesince incelenmesinde bulunamaz." düzenlenmesine yer verilmiştir.
- Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında üye olarak imzası bulunan Hakim M.B.'nin, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında da üye olarak imzasının bulunduğu; bu nedenle, temyize konu kararın, 2577 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 45. maddesinin 7. fıkrası ile bağımsız ve tarafsız Mahkemede yargılanma hakkına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç
Davacı, sözleşmesinin yenilenmemesi işleminin iptali ve özlük haklarının ödenmesi talebiyle dava açmıştır. Danıştay, ilk derece mahkemesi kararında imzası bulunan hakimin istinaf incelemesini yapan Bölge İdare Mahkemesi kararında da üye olması nedeniyle tarafsızlık ilkesinin ihlal edildiğine hükmederek Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur.
Kaynak pasajlar (5)
- Dava konusu istem: ... ili, ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının, hizmet sözleşmesinin 2020 yılı için yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı yazı ile bildirilen... tarih ve E... sayılı Başkanlık onayının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
- Mahkemelerinin ara kararı üzerine davalı idarece sunulan bilgi ve belgelerde; davacı hakkında açılmış yahut devam eden adli/idari soruşturmanın ve davacıya verilmiş bir disiplin cezasının olmadığı, mühendis kadrosunda 4 adet boş kadronun bulunduğu, halihazırda davalı idare bünyesinde çalışan sözleşmeli inşaat mühendisinin olmadığı ve söz konusu kadronun da iptal edilmediği, idarenin tek yanlı fesih hakkına dayanarak işlemi tesis ettiğinin belirtildiği; bu durumda, davacı hakkında devam eden bir adli/idari soruşturma olmadığı gibi davacıya verilmiş bir disiplin cezasının da bulunmadığı, davacının çalışmış olduğu süre içerisinde verilen görevlerin yürütümünde yetersiz olduğuna, işin niteliğine ilişkin arzu edilen verim ve kaliteyi karşılayamadığına ve hizmetine ihtiyaç kalmadığına dair hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin davalı idarece sunulamadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının, davanın açıldığı 03/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
- Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
- Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında üye olarak imzası bulunan Hakim M.B.'nin, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında da üye olarak imzasının bulunduğu; bu nedenle, temyize konu kararın, 2577 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 45. maddesinin 7. fıkrası ile bağımsız ve tarafsız Mahkemede yargılanma hakkına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının, davanın açıldığı 03/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2024/110
Karar No: 2025/252
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...'yu temsilen ... Sendikası
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının, hizmet sözleşmesinin 2020 yılı için yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı yazı ile bildirilen... tarih ve E... sayılı Başkanlık onayının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemelerinin ara kararı üzerine davalı idarece sunulan bilgi ve belgelerde; davacı hakkında açılmış yahut devam eden adli/idari soruşturmanın ve davacıya verilmiş bir disiplin cezasının olmadığı, mühendis kadrosunda 4 adet boş kadronun bulunduğu, halihazırda davalı idare bünyesinde çalışan sözleşmeli inşaat mühendisinin olmadığı ve söz konusu kadronun da iptal edilmediği, idarenin tek yanlı fesih hakkına dayanarak işlemi tesis ettiğinin belirtildiği; bu durumda, davacı hakkında devam eden bir adli/idari soruşturma olmadığı gibi davacıya verilmiş bir disiplin cezasının da bulunmadığı, davacının çalışmış olduğu süre içerisinde verilen görevlerin yürütümünde yetersiz olduğuna, işin niteliğine ilişkin arzu edilen verim ve kaliteyi karşılayamadığına ve hizmetine ihtiyaç kalmadığına dair hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin davalı idarece sunulamadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının, davanın açıldığı 03/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Kanun hükümleri uyarınca, davacının hizmet sözleşmesinin öngörülen sürenin sonunda kendiliğinden sona erdiği ve sözleşmenin yenilenip yenilenmeyeceği hususunda idarelerinin takdir yetkisini haiz olduğu, bu konuda idarenin, yargı kararı ile davacıyı istihdam etmeye zorlanamayacağı, dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
... ili, ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 7. fıkrasında; "İstinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla bölge idare mahkemesince incelenmesinde bulunamaz." düzenlenmesine yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında ise; ''Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar" hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleriyle, adil yargılanma hakkının bir boyutunu oluşturan tarafsız ve bağımsız mahkemede yargılanma hakkının gereği olarak, Mahkeme üyelerinin aynı olaya ilişkin yargılamada birden çok kere yer almalarının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında üye olarak imzası bulunan Hakim M.B.'nin, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında da üye olarak imzasının bulunduğu; bu nedenle, temyize konu kararın, 2577 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 45. maddesinin 7. fıkrası ile bağımsız ve tarafsız Mahkemede yargılanma hakkına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının, davanın açıldığı 03/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/01/2025 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2024/110
Karar No: 2025/252
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...'yu temsilen ... Sendikası
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının, hizmet sözleşmesinin 2020 yılı için yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı yazı ile bildirilen... tarih ve E... sayılı Başkanlık onayının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemelerinin ara kararı üzerine davalı idarece sunulan bilgi ve belgelerde; davacı hakkında açılmış yahut devam eden adli/idari soruşturmanın ve davacıya verilmiş bir disiplin cezasının olmadığı, mühendis kadrosunda 4 adet boş kadronun bulunduğu, halihazırda davalı idare bünyesinde çalışan sözleşmeli inşaat mühendisinin olmadığı ve söz konusu kadronun da iptal edilmediği, idarenin tek yanlı fesih hakkına dayanarak işlemi tesis ettiğinin belirtildiği; bu durumda, davacı hakkında devam eden bir adli/idari soruşturma olmadığı gibi davacıya verilmiş bir disiplin cezasının da bulunmadığı, davacının çalışmış olduğu süre içerisinde verilen görevlerin yürütümünde yetersiz olduğuna, işin niteliğine ilişkin arzu edilen verim ve kaliteyi karşılayamadığına ve hizmetine ihtiyaç kalmadığına dair hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin davalı idarece sunulamadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının, davanın açıldığı 03/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Kanun hükümleri uyarınca, davacının hizmet sözleşmesinin öngörülen sürenin sonunda kendiliğinden sona erdiği ve sözleşmenin yenilenip yenilenmeyeceği hususunda idarelerinin takdir yetkisini haiz olduğu, bu konuda idarenin, yargı kararı ile davacıyı istihdam etmeye zorlanamayacağı, dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
... ili, ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 7. fıkrasında; "İstinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla bölge idare mahkemesince incelenmesinde bulunamaz." düzenlenmesine yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında ise; ''Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar" hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleriyle, adil yargılanma hakkının bir boyutunu oluşturan tarafsız ve bağımsız mahkemede yargılanma hakkının gereği olarak, Mahkeme üyelerinin aynı olaya ilişkin yargılamada birden çok kere yer almalarının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında üye olarak imzası bulunan Hakim M.B.'nin, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında da üye olarak imzasının bulunduğu; bu nedenle, temyize konu kararın, 2577 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 45. maddesinin 7. fıkrası ile bağımsız ve tarafsız Mahkemede yargılanma hakkına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının, davanın açıldığı 03/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/01/2025 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.