Danıştay 12. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 12. Daire E.2023/2897 K.2025/5120
Özet: 1. Manisa 1. Komando Eğitim Tugay Komutanlığı’nda görevli davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda sözleşmesinin feshi için yapılan ön sözleşme feshi işlemi; 2. İdari mahkeme, hareketin şekil açısından hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece kararını bozalak; 3. Temyiz sürecinde de aynı mape niteliğinde, işlemde gerekçeye yer verilmesi gerektiği hususunda yer alır.
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2023/2897
Karar No: 2025/5120
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Manisa 1. Komando Eğitim Tugay Komutanlığında, piyade sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu uyarınca ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K... sayılı kararıyla; Danıştayın istikrar bulmuş içtihatlarında, işlemde gerekçeye yer verilmemesinin tali şekil eksikliği olduğu, işin esasına girilmesini engellemeyeceği belirtilmekte ise de; davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen verilerin kişisel veri niteliğinde olduğu, bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararlarında ve Anayasa'nın anılan ilkelerinde belirtildiği üzere bu verilerin kullanımına ilişkin temel ve keyfiliği önlemeye yönelik düzenlemelerin kanunla belirlendiği, bu temel kanuni ilkelerin tali olarak nitelendirilemeyeceği, kaldı ki anılan Değerlendirme Komisyonunun oluşumunda yer alan kişiler dikkate alındığında, sert hiyerarşik yapısı bulunan davalı idarede, anılan Komisyonun değerlendirmesinin davacının eğitim aldığı Komuktanlıkça emir telakki edileceği, bu nedenle dava konusu uyuşmazlıkta ise, kanuni olarak zorunlu olmasına rağmen dava konusu işlemin dayanağı olan Değerlendirme Komisyonu kararında davacı hakkında elde edilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirme bulunmadığından şekil yönünden hukuka aykırı olduğu, bu nedenle hukuka aykırı bulunan Komisyon kararı esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı, ayrıca Mahkemenin 20/01/2022 tarihli ara kararı ile ''16/09/2021 tarihli komisyon kararındaki değerlendirme komisyonu üyelerinin kimlerden oluştuğu ve hangi birimde görev yaptıklarının sorulmasına, anılan komisyonun oluşumuna ve dava konusu işleme dayanak komisyon kararını veren kişilerin isimlerinin bulunduğu komisyon kararının'' bir suretinin istenilmesine rağmen, komisyon üyelerinin isimlerinin ve imzalarının yer aldığı bir suretinin gönderilmemesi nedeniyle, gönderilen bu haliyle de Komisyon kararının şekil yönünde hukuka aykırı olduğu, bu nedenle hukuka aykırı bulunan Komisyon kararı esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; 6191 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (h) bendinde yer alan; "Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanmak" ibaresinin 01/06/2022 tarih ve E:2022/33, K:2022/67 sayılı Anayasa Mahkemesi kararıyla, “mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması” yönünden iptal edildiği dikkate alındığında, karar gerekçesinde de belirtildiği üzere, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesinden sonraki süreçte güvenlik soruşturmasının yapılmasına, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmiş olması nedeniyle 7315 sayılı Kanun kapsamında yapılan güvenlik soruşturmasının 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu uyarınca tesis edilecek işlemlere dayanak alınmasının hukuka aykırılık oluşturmayacağı, öte yandan; istinafa konu kararda, "... Komisyon kararının şekil yönünde hukuka aykırı olduğu, bu nedenle hukuka aykırı bulunan Komisyon kararı esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemde de bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı..." gerekçesine yer verilmiş ise de; Milli Savunma Bakanının 15/07/2021 tarih ve 462251 sayılı oluru ile 7315 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca bakan yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, personel genel müdürü, hukuk hizmetleri genel müdürü ve yönetim hizmetleri genel müdür yardımcısının asil, personel genel müdür yardımcısı, askeri fabrikalar genel müdür yardımcısı ile bütçe ve mali hizmetler genel müdür yardımcısının yedek olarak belirlenmesi suretiyle, Değerlendirme Komisyonunun oluşturulduğu dikkate alındığında, dava dosyasına sunulan Komisyon kararında, başkanının adı ve soyadı, görevi ile imzasının yer aldığı aslının olmaması, söz konusu Komisyon kararını geçersiz hale getirmeyeceğinden, söz konusu halin şekil eksikliği olarak değerlendirilerek dava konusu işlemin iptaline gerekçe olarak alınmasının yerinde görülmediği, uyuşmazlık konusu olayda, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak düzenlenmesine, "Resmi Belgede Sahtecilik" suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığının... ve... sayılı soruşturma dosyalarının birleştirildiği, soruşturmanın halen devam ettiği bilgisinin dayanak alındığı, Dairelerinin 14/02/2023 sayılı ara kararı ile anılan savcılık dosyasının bir örneğinin gönderilmesinin istenildiği, gelen evraklar üzerinde yapılan incelemede dosyanın derdest olduğu, davacının henüz ifadesinin alınmadığı gibi, ifadesi alınan kişilerin de davacı ile ilgili bir bilgi vermediğinin görüldüğü, bu durumda, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucu elde edilen bilgilerin ve olguların değerlendirilmesi konusunda, idarelerin takdir hakkı bulunduğu açık ise de; ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasında devam eden soruşturma sırasında elde edilen bilgi ve olguların henüz davacıya temas eder bir yönünün tespitine imkan tanımadığı, sırf davacı hakkında devam eden bir soruşturmanın varlığından hareketle güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu aşamada sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İdarelerinin, güvenlik soruşturması / arşiv araştırmasında ilgili kurumlardan gelen bilgiler ışığında takdir hakkını en uygun adaydan yana kullanma hak ve yetkisine sahip olduğu, davacının, üstleneceği görevin sıradan bir kamu görevi olmadığı dikkate alınarak, hakkında elde edilen bilgilerin, başka bir kamu görevinde istihdamına engel görülmeyecek olsa bile, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapmasını riskli hale getireceği, kamu yararı gözetilerek tesis edilen dava konusu işlemde yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan; dava konusu işleme dayanak alınan ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... ve ... sayılı soruşturma dosyalarının birleştirildiği... tarih ve Soruşturma No:..., K:... sayılı dosyada davacı hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2023/2897
Karar No: 2025/5120
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Manisa 1. Komando Eğitim Tugay Komutanlığında, piyade sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu uyarınca ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K... sayılı kararıyla; Danıştayın istikrar bulmuş içtihatlarında, işlemde gerekçeye yer verilmemesinin tali şekil eksikliği olduğu, işin esasına girilmesini engellemeyeceği belirtilmekte ise de; davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen verilerin kişisel veri niteliğinde olduğu, bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararlarında ve Anayasa'nın anılan ilkelerinde belirtildiği üzere bu verilerin kullanımına ilişkin temel ve keyfiliği önlemeye yönelik düzenlemelerin kanunla belirlendiği, bu temel kanuni ilkelerin tali olarak nitelendirilemeyeceği, kaldı ki anılan Değerlendirme Komisyonunun oluşumunda yer alan kişiler dikkate alındığında, sert hiyerarşik yapısı bulunan davalı idarede, anılan Komisyonun değerlendirmesinin davacının eğitim aldığı Komuktanlıkça emir telakki edileceği, bu nedenle dava konusu uyuşmazlıkta ise, kanuni olarak zorunlu olmasına rağmen dava konusu işlemin dayanağı olan Değerlendirme Komisyonu kararında davacı hakkında elde edilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirme bulunmadığından şekil yönünden hukuka aykırı olduğu, bu nedenle hukuka aykırı bulunan Komisyon kararı esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı, ayrıca Mahkemenin 20/01/2022 tarihli ara kararı ile ''16/09/2021 tarihli komisyon kararındaki değerlendirme komisyonu üyelerinin kimlerden oluştuğu ve hangi birimde görev yaptıklarının sorulmasına, anılan komisyonun oluşumuna ve dava konusu işleme dayanak komisyon kararını veren kişilerin isimlerinin bulunduğu komisyon kararının'' bir suretinin istenilmesine rağmen, komisyon üyelerinin isimlerinin ve imzalarının yer aldığı bir suretinin gönderilmemesi nedeniyle, gönderilen bu haliyle de Komisyon kararının şekil yönünde hukuka aykırı olduğu, bu nedenle hukuka aykırı bulunan Komisyon kararı esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; 6191 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (h) bendinde yer alan; "Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanmak" ibaresinin 01/06/2022 tarih ve E:2022/33, K:2022/67 sayılı Anayasa Mahkemesi kararıyla, “mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması” yönünden iptal edildiği dikkate alındığında, karar gerekçesinde de belirtildiği üzere, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesinden sonraki süreçte güvenlik soruşturmasının yapılmasına, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmiş olması nedeniyle 7315 sayılı Kanun kapsamında yapılan güvenlik soruşturmasının 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu uyarınca tesis edilecek işlemlere dayanak alınmasının hukuka aykırılık oluşturmayacağı, öte yandan; istinafa konu kararda, "... Komisyon kararının şekil yönünde hukuka aykırı olduğu, bu nedenle hukuka aykırı bulunan Komisyon kararı esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemde de bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı..." gerekçesine yer verilmiş ise de; Milli Savunma Bakanının 15/07/2021 tarih ve 462251 sayılı oluru ile 7315 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca bakan yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, personel genel müdürü, hukuk hizmetleri genel müdürü ve yönetim hizmetleri genel müdür yardımcısının asil, personel genel müdür yardımcısı, askeri fabrikalar genel müdür yardımcısı ile bütçe ve mali hizmetler genel müdür yardımcısının yedek olarak belirlenmesi suretiyle, Değerlendirme Komisyonunun oluşturulduğu dikkate alındığında, dava dosyasına sunulan Komisyon kararında, başkanının adı ve soyadı, görevi ile imzasının yer aldığı aslının olmaması, söz konusu Komisyon kararını geçersiz hale getirmeyeceğinden, söz konusu halin şekil eksikliği olarak değerlendirilerek dava konusu işlemin iptaline gerekçe olarak alınmasının yerinde görülmediği, uyuşmazlık konusu olayda, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak düzenlenmesine, "Resmi Belgede Sahtecilik" suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığının... ve... sayılı soruşturma dosyalarının birleştirildiği, soruşturmanın halen devam ettiği bilgisinin dayanak alındığı, Dairelerinin 14/02/2023 sayılı ara kararı ile anılan savcılık dosyasının bir örneğinin gönderilmesinin istenildiği, gelen evraklar üzerinde yapılan incelemede dosyanın derdest olduğu, davacının henüz ifadesinin alınmadığı gibi, ifadesi alınan kişilerin de davacı ile ilgili bir bilgi vermediğinin görüldüğü, bu durumda, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucu elde edilen bilgilerin ve olguların değerlendirilmesi konusunda, idarelerin takdir hakkı bulunduğu açık ise de; ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasında devam eden soruşturma sırasında elde edilen bilgi ve olguların henüz davacıya temas eder bir yönünün tespitine imkan tanımadığı, sırf davacı hakkında devam eden bir soruşturmanın varlığından hareketle güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu aşamada sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İdarelerinin, güvenlik soruşturması / arşiv araştırmasında ilgili kurumlardan gelen bilgiler ışığında takdir hakkını en uygun adaydan yana kullanma hak ve yetkisine sahip olduğu, davacının, üstleneceği görevin sıradan bir kamu görevi olmadığı dikkate alınarak, hakkında elde edilen bilgilerin, başka bir kamu görevinde istihdamına engel görülmeyecek olsa bile, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapmasını riskli hale getireceği, kamu yararı gözetilerek tesis edilen dava konusu işlemde yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan; dava konusu işleme dayanak alınan ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... ve ... sayılı soruşturma dosyalarının birleştirildiği... tarih ve Soruşturma No:..., K:... sayılı dosyada davacı hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.