Danıştay 12. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 12. Daire E.2022/851 K.2023/6813
Özet: Uyuşmazlık, Ankara Etimesgut 11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığında görev yapan bir askerin, sözleşmesinin yenilenmemesiyle ilgili olarak başlattığı idari davadan kaynaklanmaktadır; mahkeme, sözleşmenin yenilenmemesinin, ceza mahiyetinde bir suç isnadıyla ilgili olmadığını ve idarenin takdir yetkisinin geniş olduğunu belirterek, davacının sözleşmesini yenilemeye bizzat zorlanamayacağını kabul etmiştir. Danıştay, Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmamış, idarenin takdir yetkisini koruyarak davacının talebini reddetmiştir.
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2022/851
Karar No: 2023/6813
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut 11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığında Hv. Mu. Asb. Çvş. olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinde yapılan sorgulamada; davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında "Silahlı terör örgütüne üye olma suçu"ndan yargılandığının görüldüğü, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin, gerek ceza hukuku gerekse idare hukuku anlamında suç isnadına bağlı bir ceza mahiyetinde olmadığı, bu nedenle masumiyet karinesinin zedelendiğinden bahsedilemeyeceği, bu işlemin milli güvenliğin sağlanması görevini yerine getirmeyi amaçlayan Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev alacak personelde bir takım özel koşulların aranmasının gerekmesiyle ortaya çıktığı, dava konusu olayda sözleşme feshi değil kendiliğinden sona ermiş süreli bir sözleşmenin yenilenmemesi durumunun bulunduğu, davalı idarenin takdir yetkisini davacının sözleşmesini yenilememe yönünde kullandığı ve bu hâlde idarenin takdir yetkisinin daha geniş olduğu, bu yetkisini kullanmasına engel olacak şekilde yargı kararıyla davacıyla olan sözleşmesini yenilemeye zorlanamayacağı, bağın yapıya, oluşuma veya gruba “üyelik” veya “mensubiyet” şeklinde olması zorunlu olmayıp, “iltisak” ya da “irtibat” şeklinde değerlendirilmesinin de yeterli olduğu dikkate alındığında, sözleşmeyi yenileme konusunda nihai takdir yetkisi bulunan davalı idare tarafından, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmek suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği; öte yandan, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen 21/07/2020 tarihli dilekçe ile rütbesinin geri alınması işleminin de iptali istenilmiş ise de, anılan talebin bu davanın konusu olmadığı, eldeki davada bu hususun talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Sözleşmesinin uzatılması yönündeki talebine rağmen gerekçesiz olarak yenilenmediği, takdir hakkının geniş yorumlanamayacağı, bu konuda emsal yargı kararlarının bulunduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Kamu hizmetinin iyi şekilde yürütülmesi için bir vasıta olan idarenin bu hizmetin iyi yürümesi için gerekli tedbirleri alma yetkisi ile donatılmasının zorunlu olduğu, bu nedenle idarenin kamu hizmetini yürütecek ajanlarını seçerken bir takım özelliklere sahip olmasını aramasının tabii olduğu gibi, statüye alındıktan sonra da bunları verimli biçimde kullanarak hizmeti aksatacak, kendisinden artık verim alma imkanı kalmamış, aksine idare mekanizmasına ve kamu hizmetinin yürütülmesine zararlı olacak ajanlarını sözleşme süresi içinde veya süre sonunda bünyesi dışına çıkarmasının doğal olduğu, sonuçta; davacının sözleşmesini yenilememek suretiyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/12/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2022/851
Karar No: 2023/6813
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut 11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığında Hv. Mu. Asb. Çvş. olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinde yapılan sorgulamada; davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında "Silahlı terör örgütüne üye olma suçu"ndan yargılandığının görüldüğü, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin, gerek ceza hukuku gerekse idare hukuku anlamında suç isnadına bağlı bir ceza mahiyetinde olmadığı, bu nedenle masumiyet karinesinin zedelendiğinden bahsedilemeyeceği, bu işlemin milli güvenliğin sağlanması görevini yerine getirmeyi amaçlayan Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev alacak personelde bir takım özel koşulların aranmasının gerekmesiyle ortaya çıktığı, dava konusu olayda sözleşme feshi değil kendiliğinden sona ermiş süreli bir sözleşmenin yenilenmemesi durumunun bulunduğu, davalı idarenin takdir yetkisini davacının sözleşmesini yenilememe yönünde kullandığı ve bu hâlde idarenin takdir yetkisinin daha geniş olduğu, bu yetkisini kullanmasına engel olacak şekilde yargı kararıyla davacıyla olan sözleşmesini yenilemeye zorlanamayacağı, bağın yapıya, oluşuma veya gruba “üyelik” veya “mensubiyet” şeklinde olması zorunlu olmayıp, “iltisak” ya da “irtibat” şeklinde değerlendirilmesinin de yeterli olduğu dikkate alındığında, sözleşmeyi yenileme konusunda nihai takdir yetkisi bulunan davalı idare tarafından, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmek suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği; öte yandan, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen 21/07/2020 tarihli dilekçe ile rütbesinin geri alınması işleminin de iptali istenilmiş ise de, anılan talebin bu davanın konusu olmadığı, eldeki davada bu hususun talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Sözleşmesinin uzatılması yönündeki talebine rağmen gerekçesiz olarak yenilenmediği, takdir hakkının geniş yorumlanamayacağı, bu konuda emsal yargı kararlarının bulunduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Kamu hizmetinin iyi şekilde yürütülmesi için bir vasıta olan idarenin bu hizmetin iyi yürümesi için gerekli tedbirleri alma yetkisi ile donatılmasının zorunlu olduğu, bu nedenle idarenin kamu hizmetini yürütecek ajanlarını seçerken bir takım özelliklere sahip olmasını aramasının tabii olduğu gibi, statüye alındıktan sonra da bunları verimli biçimde kullanarak hizmeti aksatacak, kendisinden artık verim alma imkanı kalmamış, aksine idare mekanizmasına ve kamu hizmetinin yürütülmesine zararlı olacak ajanlarını sözleşme süresi içinde veya süre sonunda bünyesi dışına çıkarmasının doğal olduğu, sonuçta; davacının sözleşmesini yenilememek suretiyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/12/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.