Danıştay12. Daireİdare Hukuku
Danıştay 12. Daire E.2022/64 K.2022/3117
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/64
Karar No : 2022/3117
TEMYİZ EDENLER :
1-
**DAVALI:** ... Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
2-MÜDAHİL( DAVALI YANINDA) : ... Sendikası
**VEKİLİ:** Av.
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sendikası
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Davacı Sendika tarafından, davalı idare ile Belediye ve Özel İdare Çalışanları ... Sendikası (...) arasında 29/11/2019 tarihinde akdedilen 01/01/2020 - 31/12/2021 tarihleri arasında yürürlükte olacak olan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin ''Sözleşmenin Kapsamı ve Sözleşmeden Yararlanma Koşulları'' başlıklı 5. maddesindeki ''üyesi olmayan kamu görevlilerinden aynı unvanlı üyesinden aldığı aidatın iki katı oranında sosyal denge sözleşmesi aidatı alır. Bu aidatı ödeyen kamu görevlileri, söz konusu sözleşmeden aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanır'' ibaresinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; sosyal denge tazminatından yararlanmaya matuf şekilde akdedilen sözleşmelerin konusunun, toplu sözleşmelerde belirlenen tavanı aşmamak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlarda çalışan kamu görevlilerine ödenecek tazminatın tutarını belirlemek olduğu, bu sözleşmelerin 4688 sayılı Kanun'un uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmayacağı ve bu sözleşmelerde hiçbir şekilde sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, aksine bir yorumun ise sosyal denge tazminatının amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceği hususlarında şüphe bulunmadığının görüldüğü, bu itibarla; davalı ... Belediye Başkanlığı ile ...Sen arasında 01/01/2020 - 31/12/2021 dönemi için geçerli olmak üzere imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin; sosyal denge tazminatının ödenmesinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım ve eşitsizlik yaratacağı, üstelik sendikaya üye olma ya da olmama ve üye olacağı sendikayı seçme özgürlüğünü kısıtlayıcı sonuçlar meydana getireceği açık olan " üyesi olmayan kamu görevlilerinden aynı unvanlı üyesinden aldığı aidatın iki katı oranında sosyal denge sözleşmesi aidatı alır. Bu aidatı ödeyen kamu görevlileri, söz konusu sözleşmeden aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanır" şeklindeki "Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları" başlıklı 5. maddesi'nin hukuka ve mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare ve davalı idare yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu iptali istenilen sosyal denge sözleşmesi hükmünün, yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde düzenlendiği, 4688 sayılı Kanun'da dayanışma aidatı ile ilgili olarak bir düzenleme bulunmamakla birlikte, atıfta bulunulan 2821 sayılı Sendikalar Kanun'unda yer alan hükümlere göre işlem tesis edilebileceği, sonuç olarak toplu iş sözleşmesinin tarafı olan sendikadan başka bir sendikaya üye olan ya da hiçbir sendikaya üye olmayan personelin toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalanmak istemesi durumunda sosyal denge sözleşmesi aidatının kesildiği, idarelerin sosyal denge sözleşmelerinde sözleşme serbestisi kapsamında hükümler koyma hakkına sahip olduğu, yürürlükteki kanunların emrettiği düzenlemeler çerçevesinde işlemler tesis edildiği, idareleri tarafından tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ,
Davalı yanında müdahil.... Sendikası tarafından; davacı Sendikanın dava açmada hukuki menfaatinin bulunmadığı, toplu sözleşmenin kanunen yapılmak zorunda olduğu, sosyal denge sözleşmesi yapılmasının ise zorunlu olmadığı, idarenin, sözleşme yapmakta serbest olduğu, idarenin sözleşme yapmak bakımından serbest olduğu bir konuda kendine özgü yararlanma şartı getirmesi ya da uygulamasının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Sosyal denge tazminatı ödenebileceğini düzenleyen gerek 375 sayılı KHK'da, gerekse 4688 sayılı Kanunda bir düzenleme bulunmadığı gibi dayanışma aidatı uygulamasının ve dayanışma aidatı kesilmesinin de herhangi bir yasal dayanağı bulunmadığı halde, sendika üyelerinden üyelik aidatına ilave olarak dayanışma aidatı kesintisi yapılması Anayasa'nın 51. maddesine aykırı olarak çalışanlarını sendika üyesi olmaya hatta belirli bir sendikanın üyesi olmaya zorlama anlamını taşıyacağı belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin ve davalı idare yanında müdahilin temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu düzenlemenin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/05/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/64
Karar No : 2022/3117
TEMYİZ EDENLER :
1-
**DAVALI:** ... Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
2-MÜDAHİL( DAVALI YANINDA) : ... Sendikası
**VEKİLİ:** Av.
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sendikası
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Davacı Sendika tarafından, davalı idare ile Belediye ve Özel İdare Çalışanları ... Sendikası (...) arasında 29/11/2019 tarihinde akdedilen 01/01/2020 - 31/12/2021 tarihleri arasında yürürlükte olacak olan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin ''Sözleşmenin Kapsamı ve Sözleşmeden Yararlanma Koşulları'' başlıklı 5. maddesindeki ''üyesi olmayan kamu görevlilerinden aynı unvanlı üyesinden aldığı aidatın iki katı oranında sosyal denge sözleşmesi aidatı alır. Bu aidatı ödeyen kamu görevlileri, söz konusu sözleşmeden aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanır'' ibaresinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; sosyal denge tazminatından yararlanmaya matuf şekilde akdedilen sözleşmelerin konusunun, toplu sözleşmelerde belirlenen tavanı aşmamak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlarda çalışan kamu görevlilerine ödenecek tazminatın tutarını belirlemek olduğu, bu sözleşmelerin 4688 sayılı Kanun'un uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmayacağı ve bu sözleşmelerde hiçbir şekilde sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, aksine bir yorumun ise sosyal denge tazminatının amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceği hususlarında şüphe bulunmadığının görüldüğü, bu itibarla; davalı ... Belediye Başkanlığı ile ...Sen arasında 01/01/2020 - 31/12/2021 dönemi için geçerli olmak üzere imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin; sosyal denge tazminatının ödenmesinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım ve eşitsizlik yaratacağı, üstelik sendikaya üye olma ya da olmama ve üye olacağı sendikayı seçme özgürlüğünü kısıtlayıcı sonuçlar meydana getireceği açık olan " üyesi olmayan kamu görevlilerinden aynı unvanlı üyesinden aldığı aidatın iki katı oranında sosyal denge sözleşmesi aidatı alır. Bu aidatı ödeyen kamu görevlileri, söz konusu sözleşmeden aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanır" şeklindeki "Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları" başlıklı 5. maddesi'nin hukuka ve mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare ve davalı idare yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu iptali istenilen sosyal denge sözleşmesi hükmünün, yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde düzenlendiği, 4688 sayılı Kanun'da dayanışma aidatı ile ilgili olarak bir düzenleme bulunmamakla birlikte, atıfta bulunulan 2821 sayılı Sendikalar Kanun'unda yer alan hükümlere göre işlem tesis edilebileceği, sonuç olarak toplu iş sözleşmesinin tarafı olan sendikadan başka bir sendikaya üye olan ya da hiçbir sendikaya üye olmayan personelin toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalanmak istemesi durumunda sosyal denge sözleşmesi aidatının kesildiği, idarelerin sosyal denge sözleşmelerinde sözleşme serbestisi kapsamında hükümler koyma hakkına sahip olduğu, yürürlükteki kanunların emrettiği düzenlemeler çerçevesinde işlemler tesis edildiği, idareleri tarafından tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ,
Davalı yanında müdahil.... Sendikası tarafından; davacı Sendikanın dava açmada hukuki menfaatinin bulunmadığı, toplu sözleşmenin kanunen yapılmak zorunda olduğu, sosyal denge sözleşmesi yapılmasının ise zorunlu olmadığı, idarenin, sözleşme yapmakta serbest olduğu, idarenin sözleşme yapmak bakımından serbest olduğu bir konuda kendine özgü yararlanma şartı getirmesi ya da uygulamasının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Sosyal denge tazminatı ödenebileceğini düzenleyen gerek 375 sayılı KHK'da, gerekse 4688 sayılı Kanunda bir düzenleme bulunmadığı gibi dayanışma aidatı uygulamasının ve dayanışma aidatı kesilmesinin de herhangi bir yasal dayanağı bulunmadığı halde, sendika üyelerinden üyelik aidatına ilave olarak dayanışma aidatı kesintisi yapılması Anayasa'nın 51. maddesine aykırı olarak çalışanlarını sendika üyesi olmaya hatta belirli bir sendikanın üyesi olmaya zorlama anlamını taşıyacağı belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin ve davalı idare yanında müdahilin temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu düzenlemenin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/05/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.