Danıştay 12. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 12. Daire E.2022/5045 K.2024/4990
Özet: Uyuşmazlık, bir güvenlik soruşturmasından dolayı görevden alınan uzman çavuşun feshedilen sözleşmesini iptal etme isteğiyle ilgili olarak, farklı mahkemeler ve Danıştay arasında yürütülen yargılamalardır. Mahkeme, istinaf ve temyiz başvurularında, yargılamanın yenilenmesi talebini reddederek, önceki kararlara dayanarak davanın reddine karar vermiştir.
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2022/5045
Karar No: 2024/4990
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İzmir İli, Yeni Foça 7. Jandarma Komando Eğitim Alay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Jandarma Komando Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığının 10/07/2017 tarihli işleminin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği, yapılan istinaf incelemesi sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Mahkemenin iptal kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun Danıştay Onikinci Dairesinin 22/05/2019 tarih ve E:2019/763, K:2019/3893 sayılı kararıyla reddedilerek kararın kesinleştiği, verilen kesin karardan sonra Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun değiştirildiği ve davacı aleyhine hüküm kurulurken dayanak gösterilen maddenin iptal edildiğinden bahisle yargılamanın yenilenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak ileri sürülen hususların 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinde yer verilen sebeplerin hiçbirisine uymadığı gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar, verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hakkında verilen ilgili kesin karardan sonra Güvenlik Soruşturması ve Adli Araştırma Kanunu'nun 17 Nisan 2021 tarihinde değiştiği, eski kanunda aleyhine hüküm kurulurken dayanak olarak gösterilen maddenin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, yeni kanun uyarınca yapılacak olan güvenlik soruşturması ve adli araştırmaların yalnızca kişi hakkında yapılabilecek hale geldiği, bu doğrultuda verilen mahkeme kararlarında hakkında araştırma yapılan kişinin ailesinden kaynaklanan nedenler gösterilerek tesis edilen fesih işlemlerinin iptal edildiği, emsal Danıştay kararlarının da bu yönde olduğu, aleyhine verilen kararın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesini ihlal ettiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi Kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin (h) bendine göre, taraflarca yargılamanın yenilenmesinin talep edilebilmesi için, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, önceki ilam hükmüne aykırı kararın verilmiş ve kesinleşmiş bulunmasının yeterli olduğu, davacının dilekçesinde Güvenlik Soruşturması ve Adli Araştırma Kanunu'nun 17 Nisan 2021 tarihinde değiştiğinden ve Danıştayın başka bir davacı hakkında 2021 yılında vermiş olduğu kararından bahisle bu hususları yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak göstermesinin kanuna aykırı düştüğü, Kanun'da tahdidi olarak sayılan yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin genişletilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 19/11/2024 tarihinde esas yönünden oybirliği, vekalet ücretine hükmedilmesi yönünden oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlara Karşı Başvuru Yolları" başlıklı Üçüncü Bölümünde yer alan "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddenin birinci fıkrasında; "Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir." kuralına yer verilmiş, "Yargılamanın yenilenmesi usulü" başlıklı 55. maddenin ikinci fıkrasında, "Karşı tarafın savunması alındıktan sonra istekler incelenir ve kanunda yazılı sebepler varsa davaya yeniden bakılarak karar verilir." kuralı, üçüncü fıkrasında da," Yargılamanın yenilenmesi (…) istemleri, kanunda yazılı sebeplere dayanmıyor ise, istemin reddine karar verilir." kuralı yer almaktadır.
Yargılamanın yenilenmesi müessesesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlara Karşı Başvuru Yolları" başlıklı Üçüncü Bölümünde düzenlenmiş olan ve kesinleşmiş hükmün, yine hükmü veren Mahkeme tarafından ortadan kaldırılmasına ve uyuşmazlığın esasının tekrar incelenmesine imkân tanıyan bir kanun yoludur.
Anılan Kanun'da bu kurum, bir dava olarak nitelendirilmemiş, bahsedildiği gibi, kesinleşmiş olan mahkeme kararlarının, Kanun'da sayılan şartlar gerçekleştiği zaman yeniden incelenmesine imkan tanıyan bir "olağanüstü kanun yolu" olarak düzenlenmiştir. Yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine Mahkemece öncelikle yeni bir yargılamaya gidilip gidilemeyeceğine dair bir inceleme/değerlendirme yapılarak ilgili uyuşmazlığın yeniden dava konusu edilebilmesine ilişkin koşulların varlığı veya yokluğu tespit edilmektedir.
Dolayısıyla, kesinleşmiş kararlara karşı bir başvuru yolu olan yargılamanın yenilenmesi başvurusu yeni bir dava olmayıp, başvuruya konu edilen kararın verildiği yargılamanın devamı niteliğindedir. Yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi halinde başvuruya konu edilen kararın kesin hüküm niteliği devam etmektedir. Kesin hüküm niteliğindeki kararın değişmesi, bu istemin kabulü ile dava dosyasının yeniden ele alınıp uyuşmazlık hakkında eski karar kaldırılarak yeni bir karar verilmesi halinde mümkündür.
Bu kapsamda, Mahkemece, yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunan tarafça ileri sürülen sebepler yerinde bulunmayarak istemin reddedilmesi nedeniyle yeni bir yargılama sürecinin başlamasına gerek görülmediğinden, bir başka deyişle, bu aşamaya kadar olan süreç eski yargılamanın devamı niteliğinde olduğundan, karşı taraf lehine vekalet ücreti takdirine gerek bulunmamaktadır. Kanun hükmü gereği süresinde savunma sunulmuş olması da bu durumu değiştirmemektedir.
Bu duruma göre, idarî yargı yerince, koşulları oluşmadığı gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmesi halinde, vekil ile temsil edilen ve dosyaya süresinde savunma sunan taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, temyize konu kararının hüküm fıkrasında yer alan "... kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesi" yolundaki ibarenin, "davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, İdare Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmının düzeltilerek onanması gerektiği görüşüyle, bu kısım yönünden karara katılmıyorum.
Esas No: 2022/5045
Karar No: 2024/4990
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İzmir İli, Yeni Foça 7. Jandarma Komando Eğitim Alay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Jandarma Komando Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığının 10/07/2017 tarihli işleminin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği, yapılan istinaf incelemesi sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Mahkemenin iptal kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun Danıştay Onikinci Dairesinin 22/05/2019 tarih ve E:2019/763, K:2019/3893 sayılı kararıyla reddedilerek kararın kesinleştiği, verilen kesin karardan sonra Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun değiştirildiği ve davacı aleyhine hüküm kurulurken dayanak gösterilen maddenin iptal edildiğinden bahisle yargılamanın yenilenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak ileri sürülen hususların 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinde yer verilen sebeplerin hiçbirisine uymadığı gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar, verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hakkında verilen ilgili kesin karardan sonra Güvenlik Soruşturması ve Adli Araştırma Kanunu'nun 17 Nisan 2021 tarihinde değiştiği, eski kanunda aleyhine hüküm kurulurken dayanak olarak gösterilen maddenin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, yeni kanun uyarınca yapılacak olan güvenlik soruşturması ve adli araştırmaların yalnızca kişi hakkında yapılabilecek hale geldiği, bu doğrultuda verilen mahkeme kararlarında hakkında araştırma yapılan kişinin ailesinden kaynaklanan nedenler gösterilerek tesis edilen fesih işlemlerinin iptal edildiği, emsal Danıştay kararlarının da bu yönde olduğu, aleyhine verilen kararın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesini ihlal ettiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi Kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin (h) bendine göre, taraflarca yargılamanın yenilenmesinin talep edilebilmesi için, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, önceki ilam hükmüne aykırı kararın verilmiş ve kesinleşmiş bulunmasının yeterli olduğu, davacının dilekçesinde Güvenlik Soruşturması ve Adli Araştırma Kanunu'nun 17 Nisan 2021 tarihinde değiştiğinden ve Danıştayın başka bir davacı hakkında 2021 yılında vermiş olduğu kararından bahisle bu hususları yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak göstermesinin kanuna aykırı düştüğü, Kanun'da tahdidi olarak sayılan yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin genişletilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 19/11/2024 tarihinde esas yönünden oybirliği, vekalet ücretine hükmedilmesi yönünden oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlara Karşı Başvuru Yolları" başlıklı Üçüncü Bölümünde yer alan "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddenin birinci fıkrasında; "Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir." kuralına yer verilmiş, "Yargılamanın yenilenmesi usulü" başlıklı 55. maddenin ikinci fıkrasında, "Karşı tarafın savunması alındıktan sonra istekler incelenir ve kanunda yazılı sebepler varsa davaya yeniden bakılarak karar verilir." kuralı, üçüncü fıkrasında da," Yargılamanın yenilenmesi (…) istemleri, kanunda yazılı sebeplere dayanmıyor ise, istemin reddine karar verilir." kuralı yer almaktadır.
Yargılamanın yenilenmesi müessesesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlara Karşı Başvuru Yolları" başlıklı Üçüncü Bölümünde düzenlenmiş olan ve kesinleşmiş hükmün, yine hükmü veren Mahkeme tarafından ortadan kaldırılmasına ve uyuşmazlığın esasının tekrar incelenmesine imkân tanıyan bir kanun yoludur.
Anılan Kanun'da bu kurum, bir dava olarak nitelendirilmemiş, bahsedildiği gibi, kesinleşmiş olan mahkeme kararlarının, Kanun'da sayılan şartlar gerçekleştiği zaman yeniden incelenmesine imkan tanıyan bir "olağanüstü kanun yolu" olarak düzenlenmiştir. Yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine Mahkemece öncelikle yeni bir yargılamaya gidilip gidilemeyeceğine dair bir inceleme/değerlendirme yapılarak ilgili uyuşmazlığın yeniden dava konusu edilebilmesine ilişkin koşulların varlığı veya yokluğu tespit edilmektedir.
Dolayısıyla, kesinleşmiş kararlara karşı bir başvuru yolu olan yargılamanın yenilenmesi başvurusu yeni bir dava olmayıp, başvuruya konu edilen kararın verildiği yargılamanın devamı niteliğindedir. Yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi halinde başvuruya konu edilen kararın kesin hüküm niteliği devam etmektedir. Kesin hüküm niteliğindeki kararın değişmesi, bu istemin kabulü ile dava dosyasının yeniden ele alınıp uyuşmazlık hakkında eski karar kaldırılarak yeni bir karar verilmesi halinde mümkündür.
Bu kapsamda, Mahkemece, yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunan tarafça ileri sürülen sebepler yerinde bulunmayarak istemin reddedilmesi nedeniyle yeni bir yargılama sürecinin başlamasına gerek görülmediğinden, bir başka deyişle, bu aşamaya kadar olan süreç eski yargılamanın devamı niteliğinde olduğundan, karşı taraf lehine vekalet ücreti takdirine gerek bulunmamaktadır. Kanun hükmü gereği süresinde savunma sunulmuş olması da bu durumu değiştirmemektedir.
Bu duruma göre, idarî yargı yerince, koşulları oluşmadığı gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmesi halinde, vekil ile temsil edilen ve dosyaya süresinde savunma sunan taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, temyize konu kararının hüküm fıkrasında yer alan "... kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesi" yolundaki ibarenin, "davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, İdare Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmının düzeltilerek onanması gerektiği görüşüyle, bu kısım yönünden karara katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.