Danıştay12. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 12. Daire E.2022/4103 K.2023/5171
Özet: (1) Davacı, Jandarma Eğitim Alay Komutanlığı'ndaki sözleşmesinin feshedilmesinden dolayı verilen 08/08/2019 işlemin iptalini ve yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesini talep etti. (2) Mahkeme, davacının delillerini ve ilgili soruşturma raporlarını inceleyerek, sözleşme feshiyle ilgili kararın iptalini onaylayıp, yoklu kaldığı parasal haklarının 1.000,00 TL ve yasal faizle birlikte ödenmesini ve özlük haklarının iadesini yöneltti.
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2022/4103
Karar No: 2023/5171
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Genel Komutanlığı
VEKİLLERİ: Av. ..., Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Jandarma Eğitim Alay Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 08/08/2019 tarihli işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin) ödenmesine ve tüm özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; uyuşmazlıkta, ara kararlara gönderilen bilgi ve belgelerden; davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürütmüş olduğu ... sayılı FETÖ/PDY soruşturma dosyası kapsamında hakkında adli işlem yapıldığı, İstanbul KOM Şube Müdürlüğü'nde 23/02/2017 tarihinde ifadesi alınan bir şahsın ifadesinde özetle; "2013 ve 2014 yıllarında dershaneye gittiğim süreçte Kahramanmaraş'ta ... yurduna ve Kahramanmaraş merkezde adresini hatırlamadığım cemaate ait evde ders çalışmak için gittiğim zamanlarda ders bitiminde sohbet edip Fetullah Gülen'e ait kitaplar okuyorlardı, bu toplantılarda şu an Polis olan Z.O., T.F. bulunmaktaydı. Bunlar benden önceki 13. dönemde 2015 yılında polis olmuşlar ve Bayrampaşa Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü'nde çalışmaktaydı. Bunlar dışında H.A. isimli şahıs Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Coğrafya 4. sınıfta okuduğunu biliyorum, H.K. isimli şahsın Erciyes Üniversitesi 3. sınıf da Sosyal Bilgiler Öğretmenliği okuduğunu biliyorum. H. P. isimli şahıs da Bingöl Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 3. sınıf Tarih bölümünde okumaktadır. Bu toplantılara bizi gittiğimiz dershanede Edebiyat Hocası olan S.Ş. isimli şahıs yönlendiriyordu, bu şahısların fotoğraflarını görsem tanırım. Başka diyeceğim yoktur." şeklinde ifadede isminin geçtiği, şahsın kendi ifadesinde, "FETÖ/PDY iltisaklı FEM dershanesine 2012/2013 eğitim döneminde gittiğini, örgüte ait öğrenci evinde iki hafta kaldığını, üniversiteyi kazandığı ilk zamanlarda da 3 ay kadar bu evlerde kaldığını, FETÖ/PDY iltisaklı ... pansiyonunda kaldığını" beyan ettiği, bu durumda, uzman erbaşlığa kabul edilmenin koşullarından birisinin de, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Personelde aranacak nitelikler" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde aranan güvenlik soruşturmasının uygun olması gerektiği koşulu olduğu, davacıyla ilgili elde edilen bilgilerin mahiyeti dikkate alındığında, davacı tarafından icra edilecek olan görevin Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde milli güvenliğin tesisi amacına yönelik askerlikle ilgili bir görev olduğu, yapılacak görevin hassasiyeti, vasfı ve niteliği de göz önünde bulundurulduğunda, anılan Yönetmeliğin 6/1-(g) maddesinde aranan "Güvenlik soruşturması uygun olmak" koşulunu taşımayan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, hukuka uygun olduğu tespit edilen işlemden kaynaklı parasal haklara ilişkin talebinin de reddi gerektiğinin açık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 16/12/2021 tarih ve E:2021/2734, K:2021/6878 sayılı bozma kararına uyularak; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair yapılan kanuni düzenlemenin (4045 sayılı Kanun'un 1. maddesine eklenen ikinci fıkrası) Anayasa Mahkemesi'nin 19/02/2020 tarih ve E:2018/163, K:2020/13 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın da Resmi Gazete'de yayımlanarak 28/04/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşıldığından, Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştay'ın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk Devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararı üzerine, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe konulduğu; bu duruma göre, 17/04/2021 tarihinde 7315 sayılı Kanun'un Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulduğu, Kanun'un 13. maddesinin sekizinci fıkrası ile 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı ve 14. maddesiyle, 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı düzenlemesine yer verilmiş olduğu hususları gözetildiğinde; davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceği; uyuşmazlıkta, davacı hakkında verilecek iptal kararının uygulanması aşamasında ya da göreve başlatıldıktan sonra, davalı idarece davacının durumu yeniden değerlendirileceğinden, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, parasal ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı hakkında ilgili yasal düzenlemeler doğrultusunda işlem tesis edildiği, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürütülemeyeceği gibi anılan kararda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırılması yapılamayacağı yolunda bir hüküm bulunmadığı, son derece önemli görevlerde çalıştırılacak kişiler hakkındaki her türlü bilginin onun içinde bulunduğu ortam da dahil olmak üzere bilinmesinin toplumun ve Devletin güvenliği açısından yaşamsal öneme sahip olduğu, idarenin takdir yetkisi kapsamında hakkında olumsuz not bulunan personel ile çalışmayabileceği, ilişik kesme işlemi yapılırken hakkında olumsuz not bulunan personelin yürüteceği kamu hizmetinin önemi bakımından taşıdığı risklerin göz önünde bulundurulduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, temyize konu dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyize konu dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/10/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2022/4103
Karar No: 2023/5171
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Genel Komutanlığı
VEKİLLERİ: Av. ..., Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Jandarma Eğitim Alay Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 08/08/2019 tarihli işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin) ödenmesine ve tüm özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; uyuşmazlıkta, ara kararlara gönderilen bilgi ve belgelerden; davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürütmüş olduğu ... sayılı FETÖ/PDY soruşturma dosyası kapsamında hakkında adli işlem yapıldığı, İstanbul KOM Şube Müdürlüğü'nde 23/02/2017 tarihinde ifadesi alınan bir şahsın ifadesinde özetle; "2013 ve 2014 yıllarında dershaneye gittiğim süreçte Kahramanmaraş'ta ... yurduna ve Kahramanmaraş merkezde adresini hatırlamadığım cemaate ait evde ders çalışmak için gittiğim zamanlarda ders bitiminde sohbet edip Fetullah Gülen'e ait kitaplar okuyorlardı, bu toplantılarda şu an Polis olan Z.O., T.F. bulunmaktaydı. Bunlar benden önceki 13. dönemde 2015 yılında polis olmuşlar ve Bayrampaşa Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü'nde çalışmaktaydı. Bunlar dışında H.A. isimli şahıs Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Coğrafya 4. sınıfta okuduğunu biliyorum, H.K. isimli şahsın Erciyes Üniversitesi 3. sınıf da Sosyal Bilgiler Öğretmenliği okuduğunu biliyorum. H. P. isimli şahıs da Bingöl Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 3. sınıf Tarih bölümünde okumaktadır. Bu toplantılara bizi gittiğimiz dershanede Edebiyat Hocası olan S.Ş. isimli şahıs yönlendiriyordu, bu şahısların fotoğraflarını görsem tanırım. Başka diyeceğim yoktur." şeklinde ifadede isminin geçtiği, şahsın kendi ifadesinde, "FETÖ/PDY iltisaklı FEM dershanesine 2012/2013 eğitim döneminde gittiğini, örgüte ait öğrenci evinde iki hafta kaldığını, üniversiteyi kazandığı ilk zamanlarda da 3 ay kadar bu evlerde kaldığını, FETÖ/PDY iltisaklı ... pansiyonunda kaldığını" beyan ettiği, bu durumda, uzman erbaşlığa kabul edilmenin koşullarından birisinin de, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Personelde aranacak nitelikler" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde aranan güvenlik soruşturmasının uygun olması gerektiği koşulu olduğu, davacıyla ilgili elde edilen bilgilerin mahiyeti dikkate alındığında, davacı tarafından icra edilecek olan görevin Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde milli güvenliğin tesisi amacına yönelik askerlikle ilgili bir görev olduğu, yapılacak görevin hassasiyeti, vasfı ve niteliği de göz önünde bulundurulduğunda, anılan Yönetmeliğin 6/1-(g) maddesinde aranan "Güvenlik soruşturması uygun olmak" koşulunu taşımayan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, hukuka uygun olduğu tespit edilen işlemden kaynaklı parasal haklara ilişkin talebinin de reddi gerektiğinin açık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 16/12/2021 tarih ve E:2021/2734, K:2021/6878 sayılı bozma kararına uyularak; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair yapılan kanuni düzenlemenin (4045 sayılı Kanun'un 1. maddesine eklenen ikinci fıkrası) Anayasa Mahkemesi'nin 19/02/2020 tarih ve E:2018/163, K:2020/13 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın da Resmi Gazete'de yayımlanarak 28/04/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşıldığından, Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştay'ın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk Devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararı üzerine, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe konulduğu; bu duruma göre, 17/04/2021 tarihinde 7315 sayılı Kanun'un Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulduğu, Kanun'un 13. maddesinin sekizinci fıkrası ile 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı ve 14. maddesiyle, 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı düzenlemesine yer verilmiş olduğu hususları gözetildiğinde; davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceği; uyuşmazlıkta, davacı hakkında verilecek iptal kararının uygulanması aşamasında ya da göreve başlatıldıktan sonra, davalı idarece davacının durumu yeniden değerlendirileceğinden, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, parasal ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı hakkında ilgili yasal düzenlemeler doğrultusunda işlem tesis edildiği, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürütülemeyeceği gibi anılan kararda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırılması yapılamayacağı yolunda bir hüküm bulunmadığı, son derece önemli görevlerde çalıştırılacak kişiler hakkındaki her türlü bilginin onun içinde bulunduğu ortam da dahil olmak üzere bilinmesinin toplumun ve Devletin güvenliği açısından yaşamsal öneme sahip olduğu, idarenin takdir yetkisi kapsamında hakkında olumsuz not bulunan personel ile çalışmayabileceği, ilişik kesme işlemi yapılırken hakkında olumsuz not bulunan personelin yürüteceği kamu hizmetinin önemi bakımından taşıdığı risklerin göz önünde bulundurulduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, temyize konu dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyize konu dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/10/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.