Danıştay12. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 12. Daire E.2021/5969 K.2022/2355
Özet: 1) İcra edilen Sosyal Denge Sözleşmesi’nin 5. ve 7. maddelerindeki belirli aidat ve tazminat talimatlarının, aynı kadro veya pozisyonlardaki kamu görevlileri arasında eşitsizlik yaratacağı gerekçesiyle hukuka uygunsuz bulunduğu iddiası. 2) Mahkeme, sözleşmenin bu maddelerini iptal ederek, kesintilerin iptalini ve borç süresi boyunca yasal faiziyle birlikte tazminat ödenmesini onayladı.
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2021/5969
Karar No: 2022/2355
TEMYİZ EDENLER:
1-
DAVALI: ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
2- MÜDAHİL (DAVALI
YANINDA): ... Sendikası
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...'ı temsilen,
... Sendikası
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığı ile ... İdare Çalışanları Birliği Sendikası (...) arasında imzalanan ... tarihli ... Tazminatı Sözleşmesinin 5. maddesinin (b) ve (c) bendi ile 7. maddesinin (b), (c), (d) ve (e) bentlerinin iptali ile davacıdan yapılan kesintilerin işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu Sosyal Denge Sözleşmesinin 5. maddesinin (b) ve (c) bentlerinde, sözleşmeye taraf olan sendikanın dışında kalan sendikaların üyesi olan veyahut hiçbir sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden farklı oranlar üzerinden ödenti (aidat) alınmasına ilişkin hükümlerin, aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında eşitsizlik yaratacağı açık olduğundan, anılan düzenlemelerde hukuka uygunluk bulunmadığı; anılan Sözleşmenin 7. maddesinin (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde ise, çalışanların ekonomik durumlarının iyileştirilmesi, ekonomik ve sosyal seviyelerinin yükseltilmesi amacıyla verilmesi öngörülen sosyal denge tazminatının, idarece ayrıma gidilmeksizin, tüm çalışanlara belirli koşullarda ödenmesinin gerektiği, dayanağı olan mevzuatta yer verilmeyen kısıtlamaların sözleşme hükümlerine konularak personelin bu parasal haktan yoksun bırakılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu Sosyal Denge Sözleşmesinin 5. maddesinin (b) ve (c) bentleri ile 7. maddesinin (b), (c), (d) ve (e) bentlerinin iptaline, yapılan kesintilerin dava tarihinden başlayarak her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı ve müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
1- Davalı ... Belediye Başkanlığının iddiası: 17/07/2019 tarihinde imzalanarak yürürlüğe giren Sosyal Denge Sözleşmesinden 15/07/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde faydalanmak amacıyla ilgili personelin serbest iradeleriyle taahhüt dilekçesi imzalayarak idarelerine verdiği, bu nedenle maaşlarından dayanışma aidatı kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; sosyal denge tazminatı memurlara ödenen aylıklar gibi statüden kaynaklanan bir ödeme değil, sözleşmede belirlenen şartlar çerçevesinde belirli süreyle ödenen yardım niteliğinde olduğundan, iptal istemine konu sözleşme maddeleri ile yapılan kesintilerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
2- Müdahil ... Sendikasının iddiası: Tek yanlı idari işlem niteliğinde olmayan sözleşmelere karşı iptal davası açılamayacağı, davacı sendikanın ihlal edilen güncel bir hak ve menfaatinin bulunmadığı, davanın öncelikle süreaşımı yönünden reddinin gerektiği, sözleşmenin ilgili maddelerinin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararında Anayasal ilkelerden olan eşitlik ilkesinin gözetilmediği; ödenmesi yolunda yasal zorunluluk bulunmayan sosyal denge tazminatının, hangi koşullar altında ve ne miktarda ödenebileceği konusunda tarafların takdir yetkisinin bulunduğu; bu itibarla, toplu sözleşmeye ilişkin hükümlerin sosyal denge sözleşmelerine uygulanamayacağı; sözleşmeden faydalanan personelden dayanışma aidatı alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Dava konusu sözleşmenin ilgili maddelerinin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırı bir yön bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu Sosyal Denge Sözleşmesinin 5. maddesinin (b) ve (c) bentleri ile 7. maddesinin (b), (c), (d) ve (e) bentlerinin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile yapılan kesintilerin dava tarihinden başlayarak, her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2021/5969
Karar No: 2022/2355
TEMYİZ EDENLER:
1-
DAVALI: ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
2- MÜDAHİL (DAVALI
YANINDA): ... Sendikası
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...'ı temsilen,
... Sendikası
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığı ile ... İdare Çalışanları Birliği Sendikası (...) arasında imzalanan ... tarihli ... Tazminatı Sözleşmesinin 5. maddesinin (b) ve (c) bendi ile 7. maddesinin (b), (c), (d) ve (e) bentlerinin iptali ile davacıdan yapılan kesintilerin işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu Sosyal Denge Sözleşmesinin 5. maddesinin (b) ve (c) bentlerinde, sözleşmeye taraf olan sendikanın dışında kalan sendikaların üyesi olan veyahut hiçbir sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden farklı oranlar üzerinden ödenti (aidat) alınmasına ilişkin hükümlerin, aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında eşitsizlik yaratacağı açık olduğundan, anılan düzenlemelerde hukuka uygunluk bulunmadığı; anılan Sözleşmenin 7. maddesinin (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde ise, çalışanların ekonomik durumlarının iyileştirilmesi, ekonomik ve sosyal seviyelerinin yükseltilmesi amacıyla verilmesi öngörülen sosyal denge tazminatının, idarece ayrıma gidilmeksizin, tüm çalışanlara belirli koşullarda ödenmesinin gerektiği, dayanağı olan mevzuatta yer verilmeyen kısıtlamaların sözleşme hükümlerine konularak personelin bu parasal haktan yoksun bırakılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu Sosyal Denge Sözleşmesinin 5. maddesinin (b) ve (c) bentleri ile 7. maddesinin (b), (c), (d) ve (e) bentlerinin iptaline, yapılan kesintilerin dava tarihinden başlayarak her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı ve müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
1- Davalı ... Belediye Başkanlığının iddiası: 17/07/2019 tarihinde imzalanarak yürürlüğe giren Sosyal Denge Sözleşmesinden 15/07/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde faydalanmak amacıyla ilgili personelin serbest iradeleriyle taahhüt dilekçesi imzalayarak idarelerine verdiği, bu nedenle maaşlarından dayanışma aidatı kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; sosyal denge tazminatı memurlara ödenen aylıklar gibi statüden kaynaklanan bir ödeme değil, sözleşmede belirlenen şartlar çerçevesinde belirli süreyle ödenen yardım niteliğinde olduğundan, iptal istemine konu sözleşme maddeleri ile yapılan kesintilerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
2- Müdahil ... Sendikasının iddiası: Tek yanlı idari işlem niteliğinde olmayan sözleşmelere karşı iptal davası açılamayacağı, davacı sendikanın ihlal edilen güncel bir hak ve menfaatinin bulunmadığı, davanın öncelikle süreaşımı yönünden reddinin gerektiği, sözleşmenin ilgili maddelerinin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararında Anayasal ilkelerden olan eşitlik ilkesinin gözetilmediği; ödenmesi yolunda yasal zorunluluk bulunmayan sosyal denge tazminatının, hangi koşullar altında ve ne miktarda ödenebileceği konusunda tarafların takdir yetkisinin bulunduğu; bu itibarla, toplu sözleşmeye ilişkin hükümlerin sosyal denge sözleşmelerine uygulanamayacağı; sözleşmeden faydalanan personelden dayanışma aidatı alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Dava konusu sözleşmenin ilgili maddelerinin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırı bir yön bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu Sosyal Denge Sözleşmesinin 5. maddesinin (b) ve (c) bentleri ile 7. maddesinin (b), (c), (d) ve (e) bentlerinin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile yapılan kesintilerin dava tarihinden başlayarak, her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.