‹ Ana sayfa
Danıştay12. Daireİdare Hukuku

Danıştay 12. Daire E.2021/284 K.2024/3254

Esas No: 2021/284 · Karar No: 2024/3254 · Karar Tarihi: 03.07.2024
Özet: (1) Davacı, İdare Mahkemesi’nin kararının yargılamasının yenilenmesine ve ayrılma işleminin iptali karşılığında hak ve tazminat ödemesinin yapılmasına karar hatasından şikayetçi; (2) Danıştay, Bölge İdare Mahkemesi’nin usul kuralları açısından hatalı kararını bozalak, meslektir.
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2021/284
Karar No: 2024/3254

TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı

VEKİLİ: Av. Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI): ...

VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yargılama giderlerine (harçlara) ilişkin kısmı yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, ayırma işleminin iptali istemiyle açtığı davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesinin ... Dairesince verilen ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararın yargılamasının yenilenmesine ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılmasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... İdare Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin kararın düzeltilmesi isteminin aynı dairenin 01/12/2015 tarihli kararıyla reddedilmesi üzerine Anayasa Mahkemesi'ne yapılan ... numaralı bireysel başvurunun Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü'nün 12/06/2019 tarihli kararıyla, "Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizli tutulması talebinin kabulüne, özel hayatın gizliliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna, Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayatın gizliliği hakkının ihlal edildiğine, kararın bir örneğinin adil yargılanma hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Anayasa'nın 6771 sayılı Kanun ile getirilen 21. maddesinin 1. fıkrasının (E) bendiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmış olduğundan anılan bendin (b) alt bendi gereğince- yetkili idari yargı merciine gönderilmesine..." karar verilmesi sonrasında, ... İdare Mahkemesi ... Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılarak, bu davaya konu ayırma işlemin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla iptali ile yürütmesinin durdurulmasına ve statü dışında kaldığı döneme ilişkin tüm özlük haklarının 09/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; davacının özel hayatın gizliliği hakkı ihlal edilmek suretiyle tesis edildiği anlaşılan dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan, davacı tarafından, parasal hak kayıplarına 09/04/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi isteminde bulunulmuşsa da; idari işlem veya eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak, idareye başvuru tarihinin, başvurunun bulunmaması durumunda dava tarihinin esas alınması Danıştay İçtihatlarında genel kabul görmüş ve istikrar kazanmış olduğundan, davacının yoksun kaldığı parasal haklara, davacı tarafça, dava konusu işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi ... Dairesi'nin E:... sayılı dosyası nezdinde açılan dava tarihi olan 30/05/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının uğradığı parasal hak kayıplarının tazmini isteminin kabulü ile yoksun kalınan parasal hakların 30/05/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin faiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare aleyhine harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, mahkeme kararının harca ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile davacının uğradığı parasal hak kayıplarının tazmini isteminin kabulü ile yoksun kalınan parasal hakların 30/05/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin faiz talebinin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyize konu yargılama giderlerine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 03/07/2024 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY:
11/02/2017 tarih ve 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı T.C. Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendinde, askeri yargının kaldırıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde gönderileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. Maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi ile 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu yürürlükten kaldırılmış, 36. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen geçici 45. maddesinde ise, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dosyaların Danıştaya, diğerlerinin ... İdare Mahkemelerine herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderileceği hükme bağlanmıştır.

Bu Anayasal ve yasal düzenlemelerle, askeri yargının kaldırılması ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dava dosyalarının Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine gönderilecek olması karşısında, dava dosyalarının devrini müteakip "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince idari yargıya devredilen uyuşmazlıkların çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen geçici 8. maddesinde ise, bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un Geçici 8. maddesinde belirtilen bölge idare mahkemeleri, Adalet Bakanlığı tarafından 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bölge Adliye Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemeleri'nin Tüm Yurtta Göreve Başlayacakları Tarihe İlişkin Kararı" uyarınca 20/07/2016 tarihinde göreve başlamışlardır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan, 2577 sayılı Kanun'un 6352 sayılı Kanun ile değişik “İtiraz” başlıklı 45. maddesinde, bu maddede sayılan uyuşmazlıklarla ilgili olarak, idare ve vergi mahkemelerince verilen nihai kararlar ile tek hakimle verilen nihai kararlara, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine itiraz edilebileceği; 3622 sayılı Kanun ile değişik 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da temyiz edilebileceği; 4577 sayılı Kanun ile değişik 47. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemelerinin itiraz yolu açık olan kararlarının temyiz edilemeyeceği hüküm altına alınarak, itiraz yolu öngörülmeyen idare mahkemelerinin nihai kararlarının Danıştayda temyiz edileceği belirtilmiştir.

Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde ise, "görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması" bozma sebepleri arasında sayılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Kayseri 2. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığında ... olarak görev yapmakta iken, Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde ahlak dışı hareketlerde bulunduğu gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı işlem ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilen davacı tarafından; ayırma işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, anılan karara yapılan karar düzeltme başvurusunun aynı Dairenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilerek davanın reddi yolundaki kararın kesinleştiği; davacı tarafından, Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru neticesinde, Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve Başvuru No:... sayılı kararıyla özel hayatın gizliliği hakkının ihlal edildiğine ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmış olduğundan, dosyanın yetkili idari yargı merciine gönderilmesine karar verilmesi üzerine, ... İdare Mahkemesince yapılan yeniden yargılama sonucunda dava konusu işlemin iptali ile davacının uğradığı parasal hak kayıplarının tazmini isteminin kabulü ile yoksun kalınan parasal hakların 30/05/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verildiği, davalı idare tarafından, anılan kararın temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, ... İdare Mahkemesince, Anayasa Mahkemesi'nin hak ihlali kararı üzerine verilmiş olan kararın, "yeni" bir karar olarak değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.

Çünkü, davacı tarafından en son aşamada Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunulmasına ve hak ihlali kararı verilmesine neden olan sürecin, ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararı üzerine başladığı açıktır. Bir başka anlatımla, bu ret kararına karşı yapılan karar düzeltme başvurusunun, aynı dairenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmesi sonucu kesinleşmesi nedeniyle, davacı, bireysel başvuru yolunu işletmek zorunda kalmıştır.

Belirtilen yargısal süreç göz önünde bulundurulduğunda, süreci başlatan ... İdare Mahkemesi ... Dairesi kararının verildiği 09/07/2015 tarihinin, istinaf kanun yolunun uygulamaya girdiği 20/07/2016 tarihinden önce olduğu ve bu nedenle, işbu temyiz istemine konu edilen ve ... İdare Mahkemesince verilen kararın da, 2577 sayılı Kanun hükümlerine göre temyize tabi bir karar olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay nezdinde temyiz incelemesine tabi olduğu hususu göz önüne alındığında, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince görevsizlik kararı verilerek, dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerekirken, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan incelenerek reddine karar verilmesinde usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, "usul kurallarına aykırı olarak verilen" Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, Dairemiz kararına katılmıyoruz.

Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?