Danıştay 12. Daire İdare Hukuku
Danıştay 12. Daire E.2020/3525 K.2023/6417
Özet: Uyuşmazlık, Kara Kuvvetleri Komutanlığı 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 21/07/2018’de görev defterini ve talimatları imzalamadan, terfi etmiş bir amirle tartışarak silahıyla havaya ateş açtığı iddiasıyla sözleşmesinin feshi ve özlük haklarının ödenmesi talebi üzerine hukuki süreçtir; mahkeme, davacının disiplin kurallarını açıkça çiğnedikten sonra sözleşmeyi feshettiğini ve yoksunluk ödemesi talebini reddetti. Mahkeme kararına göre, davacının itibarını sarsan ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne zarar veren eylemleri nedeniyle sözleşme feshi ve ilgil…
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2020/3525
Karar No: 2023/6417
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ....
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Kara Kuvvetleri Komutanlığı 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, hizmete engel davranışta bulunarak Türk Silahlı Kuvvetlerinin disiplin anlayışını temelden sarsacak ve itibarını zedeleyecek nitelikte tutum ve davranışlarda bulunduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 14/08/2018 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...., K:... sayılı kararıyla; Kara Kuvvetleri Komutanlığı 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 21/07/2018 tarihinde verilen emre rağmen görev defterini ve görev talimatlarını imzalamayarak amiri ile tartışmaya başladığı ve silahıyla havaya ateş açtığı hususunun gerek olay sonrası tutulan tutanak gerekse davacının ve tanıkların beyanları ile sabit olduğu; bahse konu olaydan dolayı davacı hakkında sıralı amirleri tarafından "disiplinsizlik, görevde başarısız olma ve kendinden istifade edilemeyeceği değerlendirilen uzman erbaş hakkında kanaat formu" düzenlendiği; anılan kanaat formunda, davacının işlediği fiilin niteliği itibarıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinin disiplin anlayışını temelden sarsacak, itibarını zedeleyecek vahamette olduğu, personelin kendisinden istifade edilemeyeceği ve askerlik mesleki değerlerini sergilemede istenen düzeye erişemediği kanaatinde bulunulduğu dikkate alındığında; askerlik mesleğinin değerlerini sergilemede istenen düzeye ulaşamayan ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; somut olayda, davacının amiri ile tartışarak havaya ateş ettiği husususun sübuta erdiği anlaşılmakla birlikte; işleme konu fiilleriyle ilgili olarak emre itaatsizlikte ısrar, amirini silahla tehdit ve amirine saygısızlık suçlarıyla ilgili olarak yapılan suç duyurusu üzerine Kırıkhan Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen ... tarih ve Sor. No:..., K:... sayılı karar ile davacının amirine yönelik bizzat bir fiilinin veya tecavüzünün olduğu yönünde yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verilmiş olması, 18 yıllık hizmet süresi içinde 2001 yılında imtihana çalışmamak fiili sebebiyle verilen tevbih cezası dışında davacının disiplin cezasının bulunmaması, görev süresi boyunca 55 kez takdirle ödüllendirilmiş olması, son üç yıllık sicillerinin olumlu olması ve işleme dayanak alınan uzman erbaş kanaat formunda 1. sicil amirince "davacının vermiş olduğu emirleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaya gayret gösterdiği, şahsına karşı saygısızlığı olmadığı, ahlak ve terbiye durumunun normal olduğu, işleme esas olayın gerçekleştiği güne kadar kadar herhangi bir disiplin cezası bulunmadığı" yolundaki tespitleri birlikte değerlendirildiğinde, görevinde yetersizliğine ya da başarısızlığına yönelik başkaca herhangi bir tespit bulunmayan davacının tek bir olay sebebiyle sözleşmesinin feshedilmesinin ölçülülük ilkesine aykırılık oluşturacağı sonuç ve kanaatine varıldığından, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının görev defterini ve talimatlarını imzalamayarak görev yerine gitmediği, daha sonra karakol komutanı ile tartışmaya başladığı ve silahıyla havaya ateş açtığı, bu olayla düzenlenen idari tahkikat raporuda, davacının bir takım disiplinsizlik teşkil eden fiilleri işlediğinin tespit edildiği, sıralı amirleri tarafından düzenlenen kanaat formunda; personelin kendisinden istifade edilemeyeceği ve askerlik mesleki değerlerini sergilemede istenen düzeye erişemediği kanaatinde bulunulduğu; bunun üzerine davacının sözleşmesinin feshedildiği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Söz konusu olay nedeniyle yapılan suç duyurusu üzerine yapılan Kırıkhan Cumhuriyet Başsavcılığında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği,; 18 yıllık hizmet süresi içinde 2001 yılında aldığı bir ceza dışında, başka bir disiplin cezasının olmadığı, sicillerinin olumlu olduğu, üstlendiği görev sebebiyle 55 kez takdirname ve üstün başarı belgesiyle ödüllendirildiği; mesleğinde yetersiz veya başarısız olduğuna ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığı; olay günü 12 saat nöbet görevini icra ettiği halde, karakol astsubayı tarafından nöbet defteri değiştirilerek istirahat ettirilmeksizin nöbete dahil edildiği; bu görevlendirmenin nedenini öğrenmek istemesi üzerine, söz konusu olayın meydana geldiği; karakol astsubayın hakaretlerine maruz kaldığı, olay sonrası tutulan tutanakların gerçekleri yansıtmadığı, olayın oluş şeklini anlatan gerçek tanık ifadelerinin dosyaya sunulduğu, dava konusu işlemin ölçülülük ilkesine ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Sözleşme feshine esas alınan olaydan bir gün önce (20/07/2018), oğlunun kalp spazmı geçirmesi nedeniyle, davacının görev yeri olan Hatay'dan Osmaniye'ye gittiği ve 21/07/2018 tarihinde de görev yerine döndüğü, aynı gün saat 19.00 civarında nöbete dahil edildiğini öğrenmesi üzerine, söz konusu olayın meydana geldiği; ayrıca olaydan sonra davacının nöbet görevine dahil olduğu yönünde tanık beyanlarının bulunduğu anlaşılmış olup; davacının geçmiş olumlu ve başarılı hizmetleri ile olayın oluş şekli bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava konusu işlemde ölçülülük ilkesine uygunluk bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 06/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2020/3525
Karar No: 2023/6417
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ....
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Kara Kuvvetleri Komutanlığı 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, hizmete engel davranışta bulunarak Türk Silahlı Kuvvetlerinin disiplin anlayışını temelden sarsacak ve itibarını zedeleyecek nitelikte tutum ve davranışlarda bulunduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 14/08/2018 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...., K:... sayılı kararıyla; Kara Kuvvetleri Komutanlığı 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 21/07/2018 tarihinde verilen emre rağmen görev defterini ve görev talimatlarını imzalamayarak amiri ile tartışmaya başladığı ve silahıyla havaya ateş açtığı hususunun gerek olay sonrası tutulan tutanak gerekse davacının ve tanıkların beyanları ile sabit olduğu; bahse konu olaydan dolayı davacı hakkında sıralı amirleri tarafından "disiplinsizlik, görevde başarısız olma ve kendinden istifade edilemeyeceği değerlendirilen uzman erbaş hakkında kanaat formu" düzenlendiği; anılan kanaat formunda, davacının işlediği fiilin niteliği itibarıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinin disiplin anlayışını temelden sarsacak, itibarını zedeleyecek vahamette olduğu, personelin kendisinden istifade edilemeyeceği ve askerlik mesleki değerlerini sergilemede istenen düzeye erişemediği kanaatinde bulunulduğu dikkate alındığında; askerlik mesleğinin değerlerini sergilemede istenen düzeye ulaşamayan ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; somut olayda, davacının amiri ile tartışarak havaya ateş ettiği husususun sübuta erdiği anlaşılmakla birlikte; işleme konu fiilleriyle ilgili olarak emre itaatsizlikte ısrar, amirini silahla tehdit ve amirine saygısızlık suçlarıyla ilgili olarak yapılan suç duyurusu üzerine Kırıkhan Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen ... tarih ve Sor. No:..., K:... sayılı karar ile davacının amirine yönelik bizzat bir fiilinin veya tecavüzünün olduğu yönünde yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verilmiş olması, 18 yıllık hizmet süresi içinde 2001 yılında imtihana çalışmamak fiili sebebiyle verilen tevbih cezası dışında davacının disiplin cezasının bulunmaması, görev süresi boyunca 55 kez takdirle ödüllendirilmiş olması, son üç yıllık sicillerinin olumlu olması ve işleme dayanak alınan uzman erbaş kanaat formunda 1. sicil amirince "davacının vermiş olduğu emirleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaya gayret gösterdiği, şahsına karşı saygısızlığı olmadığı, ahlak ve terbiye durumunun normal olduğu, işleme esas olayın gerçekleştiği güne kadar kadar herhangi bir disiplin cezası bulunmadığı" yolundaki tespitleri birlikte değerlendirildiğinde, görevinde yetersizliğine ya da başarısızlığına yönelik başkaca herhangi bir tespit bulunmayan davacının tek bir olay sebebiyle sözleşmesinin feshedilmesinin ölçülülük ilkesine aykırılık oluşturacağı sonuç ve kanaatine varıldığından, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının görev defterini ve talimatlarını imzalamayarak görev yerine gitmediği, daha sonra karakol komutanı ile tartışmaya başladığı ve silahıyla havaya ateş açtığı, bu olayla düzenlenen idari tahkikat raporuda, davacının bir takım disiplinsizlik teşkil eden fiilleri işlediğinin tespit edildiği, sıralı amirleri tarafından düzenlenen kanaat formunda; personelin kendisinden istifade edilemeyeceği ve askerlik mesleki değerlerini sergilemede istenen düzeye erişemediği kanaatinde bulunulduğu; bunun üzerine davacının sözleşmesinin feshedildiği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Söz konusu olay nedeniyle yapılan suç duyurusu üzerine yapılan Kırıkhan Cumhuriyet Başsavcılığında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği,; 18 yıllık hizmet süresi içinde 2001 yılında aldığı bir ceza dışında, başka bir disiplin cezasının olmadığı, sicillerinin olumlu olduğu, üstlendiği görev sebebiyle 55 kez takdirname ve üstün başarı belgesiyle ödüllendirildiği; mesleğinde yetersiz veya başarısız olduğuna ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığı; olay günü 12 saat nöbet görevini icra ettiği halde, karakol astsubayı tarafından nöbet defteri değiştirilerek istirahat ettirilmeksizin nöbete dahil edildiği; bu görevlendirmenin nedenini öğrenmek istemesi üzerine, söz konusu olayın meydana geldiği; karakol astsubayın hakaretlerine maruz kaldığı, olay sonrası tutulan tutanakların gerçekleri yansıtmadığı, olayın oluş şeklini anlatan gerçek tanık ifadelerinin dosyaya sunulduğu, dava konusu işlemin ölçülülük ilkesine ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Sözleşme feshine esas alınan olaydan bir gün önce (20/07/2018), oğlunun kalp spazmı geçirmesi nedeniyle, davacının görev yeri olan Hatay'dan Osmaniye'ye gittiği ve 21/07/2018 tarihinde de görev yerine döndüğü, aynı gün saat 19.00 civarında nöbete dahil edildiğini öğrenmesi üzerine, söz konusu olayın meydana geldiği; ayrıca olaydan sonra davacının nöbet görevine dahil olduğu yönünde tanık beyanlarının bulunduğu anlaşılmış olup; davacının geçmiş olumlu ve başarılı hizmetleri ile olayın oluş şekli bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava konusu işlemde ölçülülük ilkesine uygunluk bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 06/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.