Danıştay 10. Daire İdare Hukuku
Danıştay 10. Daire E.2025/2763 K.2025/3357
T.C. DANIŞTAY ONUNCU DAİRE
Esas No: 2025/2763
Karar No: 2025/3357
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin, hakkında verilen sınır dışı kararı uyarınca Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce... tarih ve ... sayılı işlem ile idari gözetim altına alınması neticesinde uğramış olduğu zararlara karşılık olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın idari işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle ... Valiliğine karşı açılan davada, Edirne İdare Mahkemesince verilen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Kırklareli İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 03/09/2024 tarih ve E:2023/2882, K:2024/2747 sayılı karar, Kırklareli İdare Mahkemesince verilen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Aydın İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 17/03/2025 tarih ve E:2024/434, K:2025/351 sayılı karar ile Aydın 1. Mahkemesince verilen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Kırklareli İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 23/05/2025 tarih ve E:2025/481, K:2025/437 sayılı karar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 36. maddesinde, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, İdari mahkemesidir.'' hükmüne yer verilmiştir.
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 57. maddesinde, "...(4) İdari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı, valilik tarafından her ay düzenli olarak değerlendirilir. Gerek görüldüğünde, otuz günlük süre beklenmez. İdari gözetimin devamında zaruret görülmeyen yabancılar için idari gözetim derhâl sonlandırılır. Bu yabancılara, 57/A maddesi uyarınca idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilir.
(5) İdari gözetim kararı, idari gözetim süresinin uzatılması ve her ay düzenli olarak yapılan değerlendirmelerin sonuçları, gerekçesiyle birlikte yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Aynı zamanda, idari gözetim altına alınan kişi bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa, kendisi veya yasal temsilcisi kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir.
(6) İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz. Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde, dilekçe yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır. Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararı kesindir. İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden sulh ceza hâkimine başvurabilir..." hükümlerine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Özbekistan uyruklu davacı hakkında Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün ... tarih ve... sayılı işlemiyle sınır dışı edilmesine yönelik karar alındığı, bu karar kapsamında davacının sınır dışı işlemi sonuçlanıncaya kadar geçecek sürede idari gözetim altında bulunması gerektiği değerlendirilerek ... tarih ve ... sayılı idari gözetim kararının alındığı ve davacının Kırklareli ili, Pehlivanköy Geri Gönderme Merkezine sevk edildiği, bu arada ... tarih ve ... sayılı sınır dışı işlemine karşı Edirne İdare Mahkemesinin E:2023/1278 sayılı esasına kayden dava açıldığı, bu davanın anılan Mahkemenin 31/07/2023 tarih ve K:2023/1966 sayılı iptal kararıyla sonuçlandığı, bu süreçte ise davacının Kırklareli ilinden Aydın iline sevk edildiği ve Aydın Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından 21/07/2023 tarihli işlem ile davacı hakkındaki idari gözetim kararının devamına karar verildiği, bilahare davacı tarafından, davalı idarece hakkında haksız olarak sınır dışı işlemi tesis edildiğinden ve idari gözetim altına alındığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının ilk olarak Kırklareli ilinde idari gözetim altına alındığı anlaşılmakla birlikte; davacının son olarak Aydın ilinde bulunan geri gönderme merkezinde idari gözetim altında kaldığı, yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde ise gözetim altında tutulan süre içerisinde yetkili valiliklerin ilk verilen idari gözetim kararıyla bağlı olmadığı gibi devamında zaruret görülmeyen durumlarda idari gözetimin derhal sonlandırılabileceğinin düzenlendiği dikkate alındığında; olayda davacının idari gözetim altında tutulduğu sürede, bu durumuyla ilgili olarak son kez Aydın Valiliğince değerlendirme yapıldığı görülmektedir.
Bu haliyle; doğduğu ileri sürülen zararların, davacının sınır dışı işlemi sonuçlanıncaya kadar geçecek sürede idari gözetim altında bulunması gerektiği değerlendirmesiyle geri gönderme merkezlerinde tutulması sonucunu doğuran işlemlerden kaynaklandığı, bu süreç Kırklareli Valiliğince tesis edilen işlemle başlamakta ise de, davacının, son olarak Aydın ili geri gönderme merkezinde idari gözetim altında kaldığı göz önünde bulundurulduğunda; somut uyuşmazlıkta idari gözetim sürecinin yapılacak yargılama bakımından birbirinden ayrı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idari işlemden kaynaklanan tam yargı davası niteliğindeki iş bu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, ileri sürülen zararı son olarak doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesi olan, Aydın İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Aydın İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Aydın 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Kırklareli İdare Mahkemesine, Edirne İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 30/06/2025 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY:
Dava; davacı tarafından, hakkında verilen sınır dışı kararı uyarınca Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlem üzerine idari gözetim altına alınması neticesinde uğramış olduğu zararlara karşılık olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın idari işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 36. maddesinde, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, İdari mahkemesidir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Dava dilekçesinde açık bir biçimde belirtildiği üzere, bakılmakta olan maddi ve manevi tazminat istemli davanın hukuksal sebebini ve dayanağını, davacı hakkında tesis edilen sınır dışı etme ve idari gözetim kararları oluşturmaktadır. Bununla birlikte, dava dilekçesinde yer verilen açıklamalardan; asıl hak muhtel edici işlemin davacının 89 gün süreyle idari gözetim altında tutulması nedeniyle yoksun kaldığı kazanç kaybı, 89 gün süreyle geri gönderme merkezinde tutulmasından kaynaklanan harcamalar, idari gözetim kararı kapsamında Kırıklareli ilinden Aydın iline gönderilmesi nedeniyle yaptığı yol masrafı, dava konusu idari işlemlere karşı açtığı davalar nedeniyle ödediği avukatlık giderleri ile manevi tazminat istemi yönünden 89 gün idari gözetim altında kalması nedeniyle kaza geçiren annesinin yanına gidememesinden ve çocuklarından uzak kalmasından dolayı uğradığını ileri sürdüğü manevi yıkım ve psikolojisinin bozulması hususları olduğu anlaşılmaktadır.
Kırıklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı yönünden tehdit oluşturanlar kapsamında olduğu gerekçesiyle sınır dışı edilmesine karar verilmiştir. Bu karara istinaden aynı il müdürlüğünün yine aynı tarih ve ... sayılı kararıyla davacının altı ay süreyle idari gözetim altına alınmasına karar verilmiş ve işlemin gerekçeleri olarak davacının kamu düzeni açısından tehdit oluşturması ve kaçma ve kaybolma riskinin bulunması hususları gösterilmiştir.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen anlatımlardan görüleceği üzere davacı hakkındaki idari işlemler yani hem sınır dışı etme kararı hem de idari gözetim altına alınması kararı Kırklareli Valiliğince tesis edilmiştir. Bu kararlar üzerine davacı 10/05/2023 tarihinde idari gözetim altına alınmış ve dava dilekçesinde yer verilen ve davalı idare savunmasında da aksi ileri sürülmeyen bilgiye göre 89 gün süreyle idari gözetim altında tutulmuştur. Dava dilekçesinde tarih ve sayısı belirtilmek suretiyle tazminat isteminin dayanağı olarak gösterilen işlemler (dilekçede yalnızca sınır dışı etme işleminin tarih ve sayısı belirtilmiş olmakla birlikte tarih ve sayı belirtilmeyen idari gözetim kararının sebebinin sınır dışı etme kararı olduğuna işaret edilmiştir.) Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce tesis edilmiştir. Dava dosyasına ne davacı tarafından ne de davalı idarece sunulmuş Aydın Valiliğine ait bir işlem bulunmamaktadır. Davacı, idari gözetim altında tutulma yaptırımı bağlamında Aydın Valiliği geri gönderme merkezine gönderilmiş ve dava dilekçesindeki anlatıma göre Aydın Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce idari gözetim kararının devamına karar verilmiş ise de, dosyada mevcut olmayan bu kararın Kırklareli Valiliği’nin 10/05/2023 tarihli idari gözetim kararının devamı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki, tarihi belirtilen kararda idari gözetim süresinin altı ay olduğu ifade edilmiş ve yine dava dilekçesindeki anlatımlardan bu süre dolmadan 07/08/2023 tarihinde (idari gözetim kararı altına alındığı tarihi takip eden 89. gün) serbest bırakılmıştır. Yani hakkında tesis edilen idari gözetim kararı altına alma kararındaki süre devam ederken bu idari uygulama kaldırılmıştır. Dolayısıyla Aydın Valiliğinin, Kırklareli Valiliği'nin idari gözetim altına almaya dair ilk kararından sapması veya onun dışında yeni bir idari gözetim altında tutma kararı alması söz konusu değildir. Ayrıca, dava dilekçesinde belirtildiği şekilde bir durum olsa bile yani Aydın Valiliğince idari gözetim altında tutma durumunun devamına dair bir karar verilmiş olsa dahi bu karar Kırklareli Valiliği'nin 10/05/2023 tarihli kararının devamını sağlayıcı nitelikte olabilir ve davacıyı ilk defa idari gözetim altına alıcı bir sonuç da doğurmaz. Zaten tazminat isteminin dayanağını da sadece idari gözetim altına alma kararı oluşturmamaktadır. Sınır dışı etme kararı da tazmin sebebi olarak gösterilmiştir ve bu işlem tartışmasız olarak Kırklareli Valiliğine ait bir işlemdir.
Yukarıda yer verilen anlatımlardan görüleceği üzere, bakılmakta olan maddi ve manevi tazminat davasının dayanağını Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü'nce tesis edilen sınır dışı etme kararı ile idari gözetim altına alma kararı şeklinde hukuk aleminde vücut bulan işlemler oluşturmaktadır. Nitekim yetki unsurundan sonra gelen bir ilk inceleme konusu olmakla birlikte dava dilekçesinde davalı olarak Kırklareli Valiliğinin gösterilmiş olması hususu da, hak ihlal edici işlemlerin Kırklareli Valiliğine ait olduğu hususunu teyit edici niteliktedir.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 36. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca, davaya bakmakla yetkili mahkemenin Kırklareli İdare Mahkemesi olduğu kanaatiyle, yetkili mahkemeyi Aydın İdare Mahkemesi olarak belirleyen çoğunluk kararına katılmıyorum.
Esas No: 2025/2763
Karar No: 2025/3357
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin, hakkında verilen sınır dışı kararı uyarınca Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce... tarih ve ... sayılı işlem ile idari gözetim altına alınması neticesinde uğramış olduğu zararlara karşılık olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın idari işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle ... Valiliğine karşı açılan davada, Edirne İdare Mahkemesince verilen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Kırklareli İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 03/09/2024 tarih ve E:2023/2882, K:2024/2747 sayılı karar, Kırklareli İdare Mahkemesince verilen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Aydın İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 17/03/2025 tarih ve E:2024/434, K:2025/351 sayılı karar ile Aydın 1. Mahkemesince verilen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Kırklareli İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 23/05/2025 tarih ve E:2025/481, K:2025/437 sayılı karar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 36. maddesinde, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, İdari mahkemesidir.'' hükmüne yer verilmiştir.
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 57. maddesinde, "...(4) İdari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı, valilik tarafından her ay düzenli olarak değerlendirilir. Gerek görüldüğünde, otuz günlük süre beklenmez. İdari gözetimin devamında zaruret görülmeyen yabancılar için idari gözetim derhâl sonlandırılır. Bu yabancılara, 57/A maddesi uyarınca idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilir.
(5) İdari gözetim kararı, idari gözetim süresinin uzatılması ve her ay düzenli olarak yapılan değerlendirmelerin sonuçları, gerekçesiyle birlikte yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Aynı zamanda, idari gözetim altına alınan kişi bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa, kendisi veya yasal temsilcisi kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir.
(6) İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz. Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde, dilekçe yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır. Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararı kesindir. İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden sulh ceza hâkimine başvurabilir..." hükümlerine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Özbekistan uyruklu davacı hakkında Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün ... tarih ve... sayılı işlemiyle sınır dışı edilmesine yönelik karar alındığı, bu karar kapsamında davacının sınır dışı işlemi sonuçlanıncaya kadar geçecek sürede idari gözetim altında bulunması gerektiği değerlendirilerek ... tarih ve ... sayılı idari gözetim kararının alındığı ve davacının Kırklareli ili, Pehlivanköy Geri Gönderme Merkezine sevk edildiği, bu arada ... tarih ve ... sayılı sınır dışı işlemine karşı Edirne İdare Mahkemesinin E:2023/1278 sayılı esasına kayden dava açıldığı, bu davanın anılan Mahkemenin 31/07/2023 tarih ve K:2023/1966 sayılı iptal kararıyla sonuçlandığı, bu süreçte ise davacının Kırklareli ilinden Aydın iline sevk edildiği ve Aydın Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından 21/07/2023 tarihli işlem ile davacı hakkındaki idari gözetim kararının devamına karar verildiği, bilahare davacı tarafından, davalı idarece hakkında haksız olarak sınır dışı işlemi tesis edildiğinden ve idari gözetim altına alındığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının ilk olarak Kırklareli ilinde idari gözetim altına alındığı anlaşılmakla birlikte; davacının son olarak Aydın ilinde bulunan geri gönderme merkezinde idari gözetim altında kaldığı, yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde ise gözetim altında tutulan süre içerisinde yetkili valiliklerin ilk verilen idari gözetim kararıyla bağlı olmadığı gibi devamında zaruret görülmeyen durumlarda idari gözetimin derhal sonlandırılabileceğinin düzenlendiği dikkate alındığında; olayda davacının idari gözetim altında tutulduğu sürede, bu durumuyla ilgili olarak son kez Aydın Valiliğince değerlendirme yapıldığı görülmektedir.
Bu haliyle; doğduğu ileri sürülen zararların, davacının sınır dışı işlemi sonuçlanıncaya kadar geçecek sürede idari gözetim altında bulunması gerektiği değerlendirmesiyle geri gönderme merkezlerinde tutulması sonucunu doğuran işlemlerden kaynaklandığı, bu süreç Kırklareli Valiliğince tesis edilen işlemle başlamakta ise de, davacının, son olarak Aydın ili geri gönderme merkezinde idari gözetim altında kaldığı göz önünde bulundurulduğunda; somut uyuşmazlıkta idari gözetim sürecinin yapılacak yargılama bakımından birbirinden ayrı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idari işlemden kaynaklanan tam yargı davası niteliğindeki iş bu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, ileri sürülen zararı son olarak doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesi olan, Aydın İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Aydın İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Aydın 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Kırklareli İdare Mahkemesine, Edirne İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 30/06/2025 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY:
Dava; davacı tarafından, hakkında verilen sınır dışı kararı uyarınca Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlem üzerine idari gözetim altına alınması neticesinde uğramış olduğu zararlara karşılık olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın idari işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 36. maddesinde, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, İdari mahkemesidir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Dava dilekçesinde açık bir biçimde belirtildiği üzere, bakılmakta olan maddi ve manevi tazminat istemli davanın hukuksal sebebini ve dayanağını, davacı hakkında tesis edilen sınır dışı etme ve idari gözetim kararları oluşturmaktadır. Bununla birlikte, dava dilekçesinde yer verilen açıklamalardan; asıl hak muhtel edici işlemin davacının 89 gün süreyle idari gözetim altında tutulması nedeniyle yoksun kaldığı kazanç kaybı, 89 gün süreyle geri gönderme merkezinde tutulmasından kaynaklanan harcamalar, idari gözetim kararı kapsamında Kırıklareli ilinden Aydın iline gönderilmesi nedeniyle yaptığı yol masrafı, dava konusu idari işlemlere karşı açtığı davalar nedeniyle ödediği avukatlık giderleri ile manevi tazminat istemi yönünden 89 gün idari gözetim altında kalması nedeniyle kaza geçiren annesinin yanına gidememesinden ve çocuklarından uzak kalmasından dolayı uğradığını ileri sürdüğü manevi yıkım ve psikolojisinin bozulması hususları olduğu anlaşılmaktadır.
Kırıklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı yönünden tehdit oluşturanlar kapsamında olduğu gerekçesiyle sınır dışı edilmesine karar verilmiştir. Bu karara istinaden aynı il müdürlüğünün yine aynı tarih ve ... sayılı kararıyla davacının altı ay süreyle idari gözetim altına alınmasına karar verilmiş ve işlemin gerekçeleri olarak davacının kamu düzeni açısından tehdit oluşturması ve kaçma ve kaybolma riskinin bulunması hususları gösterilmiştir.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen anlatımlardan görüleceği üzere davacı hakkındaki idari işlemler yani hem sınır dışı etme kararı hem de idari gözetim altına alınması kararı Kırklareli Valiliğince tesis edilmiştir. Bu kararlar üzerine davacı 10/05/2023 tarihinde idari gözetim altına alınmış ve dava dilekçesinde yer verilen ve davalı idare savunmasında da aksi ileri sürülmeyen bilgiye göre 89 gün süreyle idari gözetim altında tutulmuştur. Dava dilekçesinde tarih ve sayısı belirtilmek suretiyle tazminat isteminin dayanağı olarak gösterilen işlemler (dilekçede yalnızca sınır dışı etme işleminin tarih ve sayısı belirtilmiş olmakla birlikte tarih ve sayı belirtilmeyen idari gözetim kararının sebebinin sınır dışı etme kararı olduğuna işaret edilmiştir.) Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce tesis edilmiştir. Dava dosyasına ne davacı tarafından ne de davalı idarece sunulmuş Aydın Valiliğine ait bir işlem bulunmamaktadır. Davacı, idari gözetim altında tutulma yaptırımı bağlamında Aydın Valiliği geri gönderme merkezine gönderilmiş ve dava dilekçesindeki anlatıma göre Aydın Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce idari gözetim kararının devamına karar verilmiş ise de, dosyada mevcut olmayan bu kararın Kırklareli Valiliği’nin 10/05/2023 tarihli idari gözetim kararının devamı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki, tarihi belirtilen kararda idari gözetim süresinin altı ay olduğu ifade edilmiş ve yine dava dilekçesindeki anlatımlardan bu süre dolmadan 07/08/2023 tarihinde (idari gözetim kararı altına alındığı tarihi takip eden 89. gün) serbest bırakılmıştır. Yani hakkında tesis edilen idari gözetim kararı altına alma kararındaki süre devam ederken bu idari uygulama kaldırılmıştır. Dolayısıyla Aydın Valiliğinin, Kırklareli Valiliği'nin idari gözetim altına almaya dair ilk kararından sapması veya onun dışında yeni bir idari gözetim altında tutma kararı alması söz konusu değildir. Ayrıca, dava dilekçesinde belirtildiği şekilde bir durum olsa bile yani Aydın Valiliğince idari gözetim altında tutma durumunun devamına dair bir karar verilmiş olsa dahi bu karar Kırklareli Valiliği'nin 10/05/2023 tarihli kararının devamını sağlayıcı nitelikte olabilir ve davacıyı ilk defa idari gözetim altına alıcı bir sonuç da doğurmaz. Zaten tazminat isteminin dayanağını da sadece idari gözetim altına alma kararı oluşturmamaktadır. Sınır dışı etme kararı da tazmin sebebi olarak gösterilmiştir ve bu işlem tartışmasız olarak Kırklareli Valiliğine ait bir işlemdir.
Yukarıda yer verilen anlatımlardan görüleceği üzere, bakılmakta olan maddi ve manevi tazminat davasının dayanağını Kırklareli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü'nce tesis edilen sınır dışı etme kararı ile idari gözetim altına alma kararı şeklinde hukuk aleminde vücut bulan işlemler oluşturmaktadır. Nitekim yetki unsurundan sonra gelen bir ilk inceleme konusu olmakla birlikte dava dilekçesinde davalı olarak Kırklareli Valiliğinin gösterilmiş olması hususu da, hak ihlal edici işlemlerin Kırklareli Valiliğine ait olduğu hususunu teyit edici niteliktedir.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 36. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca, davaya bakmakla yetkili mahkemenin Kırklareli İdare Mahkemesi olduğu kanaatiyle, yetkili mahkemeyi Aydın İdare Mahkemesi olarak belirleyen çoğunluk kararına katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.