Danıştay 10. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 10. Daire E.2023/2024 K.2025/5185
ÖzetHer cümle kararın kendi metninden doğrulandı.
Karar yönü: Kısmen bozmaKimin lehine: Kısmen davalı
Uyuşmazlık
Davacılar, yakınlarının bombalı saldırıda ölümü nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine ilişkin işlemin iptalini ve tazminat ödenmesini istemektedir. Davalı idareler ise olayın terör eylemi olması nedeniyle 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ve faiz başlangıç tarihlerinin hatalı olduğunu ileri sürmektedir.
Kaynak pasajlar (2)
- Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın 10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde bombalı saldırıda hayatını kaybetmesi nedeniyle maddi ve manevi zararlarının tazmini için İçişleri Bakanlığına yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile her biri için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL (miktar arttırımı ile 329.236,00 TL) maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
- TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, idarenin ağır hizmet kusuru halinde sorumluluğunun bulunduğu, dava konusu olayın bir terör olayı olduğu, bu nedenle 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddialarıyla, davalı Ankara Valiliği tarafından, faizin başlangıç tarihinin dava dilekçesinde belirtilen kısım için dava tarihinden, miktar artırımı ile artırılan kısım için miktar artırım dilekçesinin idarelerine tebliğ tarihinden itibaren olması gerektiği, olay terör eyleminden kaynaklandığından 5233 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği, olayda idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı iddialarıyla temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Gerekçe
Danıştay 10. Dairesi, davacıların dava dilekçesinde faiz yürütülmesi taleplerinin bulunmadığını, bu nedenle mahkemenin taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak faiz yürütülmesine karar verdiğini tespit etmiştir. Ayrıca mahkemenin, davacıların idareye yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi hakkında da karar kurması gerektiğini belirlemiştir.
Kaynak pasajlar (3)
- Usûl hukukunun temel ilkelerinden olan taleple bağlılık ilkesine göre, Mahkeme tarafından davacının talepleri aşılarak karar verilmesi mümkün olmamakta, davacının istemleri ile bağlı olunup, istemleri genişletecek şekilde karar verilmesine olanak bulunmamaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında yer alan hüküm ile taleple bağlılık ilkesi açıklanmıştır.
- Bakılan uyuşmazlıkta; davacıların, dava dilekçesinde maddi tazminat istemlerine yönelik faiz yürütülmesi talebinin bulunmadığı anlaşılmakta olup, Mahkemece kabul edilen maddi tazminat miktarlarına idareye başvuru tarihi olan 08/12/2015 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi, taleple bağlılık ilkesine dolayısıyla usul kurallarına aykırılık oluşturmaktadır.
- Öte yandan, Mahkemece davacıların maddi tazminat ödenmesi talebiyle yaptıkları başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden hüküm kurulmadığı görülmüş olup, ön karar niteliğindeki işlemlerin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir işlem olmadıkları gözetilerek bu istem hakkında da karar verilmesi gerekmektedir.
Sonuç
Davacılar, bombalı saldırıda hayatını kaybeden yakınları için maddi ve manevi tazminat ödenmesini talep etmiştir. Danıştay 10. Dairesi, maddi tazminatın kısmen kabulüne ilişkin kararı onamış; ancak talep olmamasına rağmen faiz yürütülmesini ve zımni ret işleminin iptali istemi hakkında karar verilmemesini bozmuştur.
Kaynak pasajlar (4)
- Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın 10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde bombalı saldırıda hayatını kaybetmesi nedeniyle maddi ve manevi zararlarının tazmini için İçişleri Bakanlığına yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile her biri için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL (miktar arttırımı ile 329.236,00 TL) maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
- Bakılan uyuşmazlıkta; davacıların, dava dilekçesinde maddi tazminat istemlerine yönelik faiz yürütülmesi talebinin bulunmadığı anlaşılmakta olup, Mahkemece kabul edilen maddi tazminat miktarlarına idareye başvuru tarihi olan 08/12/2015 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi, taleple bağlılık ilkesine dolayısıyla usul kurallarına aykırılık oluşturmaktadır.
- Öte yandan, Mahkemece davacıların maddi tazminat ödenmesi talebiyle yaptıkları başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden hüküm kurulmadığı görülmüş olup, ön karar niteliğindeki işlemlerin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir işlem olmadıkları gözetilerek bu istem hakkında da karar verilmesi gerekmektedir.
- 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, maddi tazminat isteminin kısmen kabulü kısmen reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, kabul edilen maddi tazminat miktarına yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmı ile davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemi yönünden hüküm kurulmamasına ilişkin kısımlarının BOZULMASINA,
T.C. DANIŞTAY ONUNCU DAİRE
Esas No: 2023/2024
Karar No: 2025/5185
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Av. ...
2- ... Valiliği / ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1-...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6-...
7- ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı idareler tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın 10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde bombalı saldırıda hayatını kaybetmesi nedeniyle maddi ve manevi zararlarının tazmini için İçişleri Bakanlığına yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile her biri için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL (miktar arttırımı ile 329.236,00 TL) maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacılardan ... yönünden davanın reddi, diğer davacılar yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ...'a 176.193,00 TL, davacı ... için 4.292,00 TL, davacı ... için 6.707,00 TL, davacı ... için 23.376,00 TL, davacı ... için 44.548,00 TL, davacı... için 73.920,00 TL maddi tazminatın ödenmesine, davacı ... yönünden ise davacının destek dışında kalması nedeni ile maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacıların istinaf başvurularının reddi, davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacılara 31.085,95 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 08/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, idarenin ağır hizmet kusuru halinde sorumluluğunun bulunduğu, dava konusu olayın bir terör olayı olduğu, bu nedenle 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddialarıyla, davalı Ankara Valiliği tarafından, faizin başlangıç tarihinin dava dilekçesinde belirtilen kısım için dava tarihinden, miktar artırımı ile artırılan kısım için miktar artırım dilekçesinin idarelerine tebliğ tarihinden itibaren olması gerektiği, olay terör eyleminden kaynaklandığından 5233 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği, olayda idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı iddialarıyla temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin kısmen kabulü kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
A) Temyize Konu Kararın Maddi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulü, Kısmen Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın belirtilen kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Kabul Edilen Maddi Tazminat Miktarına Yasal Faiz İşletilmesi ve Davalı İdareye Yapılan Başvurunun Zımnen Reddine Yönelik İşlemin İptali İstemi Yönünden İncelenmesi:
İLGİLİ MEVZUAT:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Usûl hukukunun temel ilkelerinden olan taleple bağlılık ilkesine göre, Mahkeme tarafından davacının talepleri aşılarak karar verilmesi mümkün olmamakta, davacının istemleri ile bağlı olunup, istemleri genişletecek şekilde karar verilmesine olanak bulunmamaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında yer alan hüküm ile taleple bağlılık ilkesi açıklanmıştır.
Bakılan uyuşmazlıkta; davacıların, dava dilekçesinde maddi tazminat istemlerine yönelik faiz yürütülmesi talebinin bulunmadığı anlaşılmakta olup, Mahkemece kabul edilen maddi tazminat miktarlarına idareye başvuru tarihi olan 08/12/2015 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi, taleple bağlılık ilkesine dolayısıyla usul kurallarına aykırılık oluşturmaktadır.
Bu itibarla, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin kararında kabul edilen maddi tazminat tutarına yasal faiz işletilmesi yönünden hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, Mahkemece davacıların maddi tazminat ödenmesi talebiyle yaptıkları başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden hüküm kurulmadığı görülmüş olup, ön karar niteliğindeki işlemlerin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir işlem olmadıkları gözetilerek bu istem hakkında da karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, maddi tazminat isteminin kısmen kabulü kısmen reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, kabul edilen maddi tazminat miktarına yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmı ile davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemi yönünden hüküm kurulmamasına ilişkin kısımlarının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/11/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Esas No: 2023/2024
Karar No: 2025/5185
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Av. ...
2- ... Valiliği / ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1-...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6-...
7- ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı idareler tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın 10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde bombalı saldırıda hayatını kaybetmesi nedeniyle maddi ve manevi zararlarının tazmini için İçişleri Bakanlığına yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile her biri için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL (miktar arttırımı ile 329.236,00 TL) maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacılardan ... yönünden davanın reddi, diğer davacılar yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ...'a 176.193,00 TL, davacı ... için 4.292,00 TL, davacı ... için 6.707,00 TL, davacı ... için 23.376,00 TL, davacı ... için 44.548,00 TL, davacı... için 73.920,00 TL maddi tazminatın ödenmesine, davacı ... yönünden ise davacının destek dışında kalması nedeni ile maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacıların istinaf başvurularının reddi, davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacılara 31.085,95 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 08/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, idarenin ağır hizmet kusuru halinde sorumluluğunun bulunduğu, dava konusu olayın bir terör olayı olduğu, bu nedenle 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddialarıyla, davalı Ankara Valiliği tarafından, faizin başlangıç tarihinin dava dilekçesinde belirtilen kısım için dava tarihinden, miktar artırımı ile artırılan kısım için miktar artırım dilekçesinin idarelerine tebliğ tarihinden itibaren olması gerektiği, olay terör eyleminden kaynaklandığından 5233 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği, olayda idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı iddialarıyla temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin kısmen kabulü kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
A) Temyize Konu Kararın Maddi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulü, Kısmen Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın belirtilen kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Kabul Edilen Maddi Tazminat Miktarına Yasal Faiz İşletilmesi ve Davalı İdareye Yapılan Başvurunun Zımnen Reddine Yönelik İşlemin İptali İstemi Yönünden İncelenmesi:
İLGİLİ MEVZUAT:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Usûl hukukunun temel ilkelerinden olan taleple bağlılık ilkesine göre, Mahkeme tarafından davacının talepleri aşılarak karar verilmesi mümkün olmamakta, davacının istemleri ile bağlı olunup, istemleri genişletecek şekilde karar verilmesine olanak bulunmamaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında yer alan hüküm ile taleple bağlılık ilkesi açıklanmıştır.
Bakılan uyuşmazlıkta; davacıların, dava dilekçesinde maddi tazminat istemlerine yönelik faiz yürütülmesi talebinin bulunmadığı anlaşılmakta olup, Mahkemece kabul edilen maddi tazminat miktarlarına idareye başvuru tarihi olan 08/12/2015 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi, taleple bağlılık ilkesine dolayısıyla usul kurallarına aykırılık oluşturmaktadır.
Bu itibarla, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin kararında kabul edilen maddi tazminat tutarına yasal faiz işletilmesi yönünden hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, Mahkemece davacıların maddi tazminat ödenmesi talebiyle yaptıkları başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden hüküm kurulmadığı görülmüş olup, ön karar niteliğindeki işlemlerin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir işlem olmadıkları gözetilerek bu istem hakkında da karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, maddi tazminat isteminin kısmen kabulü kısmen reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, kabul edilen maddi tazminat miktarına yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmı ile davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemi yönünden hüküm kurulmamasına ilişkin kısımlarının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/11/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.