Danıştay10. Daireİdare Hukuku
Danıştay 10. Daire E.2022/4989 K.2024/957
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4989
Karar No : 2024/957
**DAVACI:** ...
**VEKİLİ:** Av. ...
DAVALILAR : 1- .. Bakanlığı / ANKARA
**VEKİLİ:** Av. ...
2- ... Üniversitesi Rektörlüğü
**VEKİLLERİ:** Av. ...
DAVANIN_KONUSU :
1- 24/11/2019 tarihinde gerçekleştirilen arabuluculuk sınavındaki üç sorunun ve sınav sonuçlarının ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın ve arabulucular siciline kayıt talebinin reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin,
2- 08/11/2021 tarihinde Arabuluculuk Daire Başkanlığının resmi internet sayfasında yayımlanan "24.11.2019 Tarihinde Yapılan 2019 Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Yazılı Sınav Sonuçlarının Yeniden Değerlendirilme Sonuçlarına İlişkin Duyuru"nun,
iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI : Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde, 24/11/2019 tarihinde yapılan arabuluculuk sınavındaki üç sorunun iptal edildiği, yapılan ilan ile yeni bir başarı listesi yayımlandığı, önceki listede ilan edilen kişilerin haklarının saklı tutulduğu, eşitlik ilkesine aykırı olması nedeniyle yapılan itirazın dava konusu işlemle reddedildiği, müvekkilinin ilk sonuçlarda 90 puan aldığı, 5000. adayın 91 puan alması nedeniyle başarısız sayıldığı, soru iptali üzerine hazırlanan listede ise 91,75 puan aldığı; ancak bu listede 5.000. adayın 92,78 puan alması nedeniyle yine başarısız sayıldığı, dolayısıyla ilk sınavda 91 alıp yeni listedeki son adayın puanı olan 92,78 puanın altında kalan adayların haklarının korunduğu; ancak iptal edilen sorulara zaten doğru cevap veren adayların haklarının korunmadığı, yeni puanının eski listede kazanılmış hakkı korunan kişilerden yüksek olmasına rağmen başarısız sayılmasının eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu; davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 15/03/2023 tarihli beyan dilekçesinde ise, 04/12/2022 tarihinde yapılan sınavda müvekkilinin başarılı olduğu ve arabulucular siciline kaydının yapıldığı, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı idarelere yükletilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN_SAVUNMALARI :
Adalet Bakanlığı tarafından, mahkeme kararıyla üç sorunun iptaline karar verilmesi üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucunda yeni bir başarı listesi oluşturulduğu, bu doğrultuda oluşturulan başarı listesinde 92,78 puan alan 5000. adayla aynı puanı alan adaylar da dahil olmak üzere 6.318 kişinin başarılı sayıldığı, idare hukukunun ilkelerinden olan idari istikrar ilkesi uyarınca ilk açıklamada başarılı sayılan ancak soru iptali üzerine yapılan yeniden değerlendirme sonucunda oluşturulan başarı listesine giremeyen 385 kişinin haklarının korunduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, usûle ilişkin olarak, davanın süresinde açılıp açılmadığının re'sen incelenmesi gerektiği, uyuşmazlıkta tek ve doğru hasmın, nihai işlemi tesis eden ve icrai kararı alan Adalet Bakanlığı olmasından ötürü idarelerinin hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği; esasa ilişkin olarak ise davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 24/11/2019 tarihinde yapılan Arabuluculuk sınavına ait 3 sorunun ve sınav sonuçlarının İdare Mahkemesi kararı ile iptal edilmesi üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucunda davacının başarısız sayılması işlemine yapılan itirazın reddine ilişkin 29/11/2021 tarihli işlemin ve yazılı sınav sonuçlarının yeniden değerlendirilmesine ilişkin ilanın iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı tarafından, 04/12/2022 tarihli Arabuluculuk sınavında başarılı olarak arabuluculuk siciline kaydının gerçekleştiği dolayısıyla davanın konusuz kaldığı nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve yargılama giderlerinin dava açma tarihindeki haklılık durumuna göre takdir edilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de, uyuşmazlığa konu sınavdan sonra yapılan farklı bir sınavda başarılı olunması bu davanın konusuz kalması sonucunu doğurmayacağından ve davadan da feragat edilmemiş olması nedeniyle bu davanın esası incelenmiştir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun, 20. maddesinde; "(1) Sicile kayıt, ilgilinin Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurması üzerine yapılır. (2) Arabulucular siciline kaydedilebilmek için; a) Türk vatandaşı olmak, b) Mesleğinde en az beş yıllık kıdeme sahip hukuk fakültesi mezunu olmak, c) Tam ehliyetli olmak, ç) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak, d) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak, e) Arabuluculuk eğitimini tamamlamak ve Bakanlıkça yapılan yazılı (…) sınavda başarılı olmak, gerekir.(...)" şeklinde arabulucular siciline kayıt şartları düzenlenmiş, 28. maddesinde; "(1) Bu Kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere, Genel Müdürlük bünyesinde Daire Başkanlığı kurulur. (2) Arabuluculuk hizmetlerine ilişkin olarak bu Kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere, Bakanlık bünyesinde Arabuluculuk Kurulu oluşturulur. (3) Arabuluculuğa başvuranları bilgilendirmek, arabulucuları görevlendirmek ve kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere Bakanlık tarafından uygun görülen adliyelerde arabuluculuk büroları kurulur.(...)" hükmüne, 32. maddesinde, "(1) Kurulun görevleri şunlardır: (...), b) Arabuluculuk eğitimine ve bu eğitimin sonunda yapılacak olan sınava ilişkin temel ilke ve standartları tespit etmek.(...),ç) Bu Kanuna göre çıkarılması gereken ve Genel Müdürlük tarafından hazırlanan yönetmelik taslaklarına, gerekirse değişiklik yaparak son şeklini vermek.(...), hükmüne, "Yönetmelikler" başlıklı 36.maddesinde de; "(1) Arabuluculuk eğitimi verecek kuruluşların denetlenmesi ile eğitimin süresi, içeriği ve standartları, yapılacak olan yazılı (…) sınavın ilke ve kurallarının belirlenmesi, arabulucular sicilinin düzenlenmesi ve arabulucularda aranacak koşullar, arabulucuların denetlenmesi ve izlenmesi ile bu Kanunun uygulanmasını gösteren diğer hususlar, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yasayla davalı idareye tanınan yetkiye istinaden Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği, hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesine ilişkin her türlü arabuluculuk faaliyeti ile arabuluculuğa ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanıp yürürlüğe konulmuştur. Yönetmeliğin, 38. maddesinde; (1) Arabuluculuk eğitimini tamamlayanların sicile kayıt olabilmeleri için bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı sınavda başarılı olmaları zorunludur. (2) Başarılı olanların sınav sonuçları, sicile kayıt işlemleri tamamlanıncaya kadar geçerliliğini korur." kuralı, 39. maddesinde; (1) Sınavın yapılacağı yer, tarih ve saat Daire Başkanlığınca belirlenir. (2) Sınavın yeri, tarihi ve saati Genel Müdürlüğün resmî internet sayfasında yayımlanmak suretiyle duyurulur." kuralı, 45. maddesinde ise; (1) Sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alan adaylar başarılı sayılır. Ancak Bakanlıkça, ihtiyaç durumuna göre başarılı sayılacak aday sayısı belirlenebilir. Bu durumda, arabulucu ihtiyaç sayısı sınav ilanında duyurulur. (2) İhtiyaç sayısının Bakanlıkça belirlenmesi halinde, sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması koşuluyla en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday, sınavda başarılı sayılır. Başarılı sayılan en düşük puanlı adayla aynı puanı alan adaylar da başarılı sayılır." kuralı yer almıştır.
Davacı tarafından, ihtiyaç sayısı belirlenerek, 5000 kişi olan kotanın korunmaya çalışılmasının, planlanan yeni sınav karşısında hukuki gerekçesinin ortadan kalktığı ve değerlendirmenin hatalı yapıldığı, eşitlik ve kazanılmış hak kavramları ilkesine aykırı davranıldığı belirtilmiştir.
Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan ve ihtiyaç sayısını esas alan yönetmelik maddelerinin iptali istemiyle Dairemizde bir çok dava açılmış olup, Dairemizin E:2019/12682 esasında açılan davada; başarısız sayılması işlemi ile bu işlemin dayanağını oluşturan 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 45. maddesinde yer alan "sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday" ibaresinin iptali istemine yönelik olarak; "(...),02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin (HUAKY) yayımlandığı, anılan Yönetmeliğin 38. maddesinin 1. fıkrasında, Arabuluculuk eğitimini tamamlayanların sicile kayıt olabilmeleri için Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı sınavda başarılı olmalarının zorunlu olduğunun; 39. maddesinin 1 inci fıkrasının 1 inci cümlesinde, sınavın Bakanlık tarafından belirlenen arabulucu ihtiyaç sayısına göre yapılacağının; 45 inci maddesinin 1 inci fıkrasının 1 inci cümlesinde, sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması koşuluyla en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar adayın, sınavda başarılı sayılacağının düzenlendiği, böylece 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile sınavın ilke ve kurallarının belirlenmesinin düzenlenecek Yönetmelikle idareye bırakıldığı, bu bakımdan davalı idarenin sınavda başarı için asgari puan kriteri yanında kontenjan (sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday) kriteri getirmesinde Kanuna aykırılık bulunmadığı; bununla birlikte arabulucu ihtiyaç sayısını belirlemede idarenin takdir hakkına sahip olduğu ve mevcut durumda bu sayının hali hazırda görev yapan arabulucu sayısı, arabuluculuk sürecine yapılan başvurular, sisteme dahil edilmesi beklenen dosya sayısı, arabulucu başına düşen tahmini dosya miktarları ve diğer sayısal verilerden oluşan ölçütler dikkate alınarak belirlendiğinin anlaşıldığı, böylece idarenin hukuksal çerçeve içinde davrandığı, bir başka anlatımla takdir hakkının kullanımında kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 45. maddesinde yer alan "sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday" ibaresinin ve başarısız sayılma işleminin hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/01/2022 tarih ve K:2022/1659 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
Yukarıda yer verilen 6325 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; arabulucular siciline kaydedilebilmek için arabuluculuk eğitiminin tamamlanması ve Bakanlıkça yapılan yazılı sınavda başarılı olunması, yapılacak olan yazılı sınavın ilke ve kurallarının belirlenmesi ve Kanunun uygulanmasını gösteren diğer hususların Bakanlık tarafından çıkarılacak Yönetmelik ile düzenleneceği hükmü gereği yazılı sınavın ilke ve kurallarına ilişkin bulunan dava konusu Yönetmelik ile yapılan düzenlemelerin, anılan Kanun'un verdiği yetki kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, anılan yetkiye istinaden davalı idarenin, yapılacak sınavda başarı şartını belirleyerek yeterlilik sınavı esasına göre asgari puan kriteri (70 puan) yanında, ihtiyaç duyulan sayıda arabulucunun sisteme giriş yapmasını teminen kontenjan (sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday) kriteri getirmesinde ve adaylar içinde en başarılı olanların yarışma sınavı esasına göre tespit edilmesi amacıyla puan sıralaması öngörmesinde, Kanun'a, hizmet gereklerine aykırılık bulunmamakta ise de; davalı idarece bir yükseköğretim kurumu aracılığıyla yaptırılan sınav için hazırlanan soruların hatalı olduğundan bahisle açılan iptal davası sonucunda Ankara 9. İdare Mahkemesi'nce 3 sorunun iptal edilmesi üzerine Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından, Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 46. maddesi, 5. fıkrası uyarınca sınav sonuçlarının tekrar değerlendirilerek, yeni bir başarı listesi oluşturulduğu, yeni oluşturulan listeye göre, en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilanda belirtilen ihtiyaç sayısı kadar adayın (5000 arabulucu) başarılı sayıldığı, ayrıca 5000. adayın puanının 92,78 puan olması nedeniyle aynı puanı alan adayların da başarılı sayılmasında yönetmelik hükümlerine aykırılık bulunmamasına karşın, 3 sorunun iptali nedeniyle öncesinde hazırlanıp ilan edilmiş olan sınav başarı listesinin yapılacak değerlendirmeye göre yeniden oluşması gerektiğinden daha önce başarılı olarak ilan edilen ancak yeniden yapılan değerlendirmede başarı listesine girmeyen 385 kişinin de başarılı sayılması sonucunda en düşük puanın 90,72 olduğu, davacının ise yeniden değerlemede 91,75 puan alması nedeniyle ihtiyaç sayısına göre yapılan değerlendirmede başarısız sayıldığı ve başarı listesinde yer almadığı görülmektedir.
Davaya konu yazılı sınavın değerlendirilmesinde ihtiyaç sayısına göre en düşük puanın belirleneceği kuşkusuz olmakla birlikte, uyuşmazlıkta ilan edilen başarı listesinin yargı kararı üzerine değişmesi nedeniyle bu kez ihtiyaç sayısına göre yapılan değerlendirmede bu listenin dışında kalan ancak daha önceki listede başarılı olarak ilan edilenlerin kazanılmış haklarının korunması için en düşük puanın 90,72 olarak belirlenmek suretiyle 385 kişinin de başarılı kabul edildiği dikkate alındığında, yeniden yapılan değerlendirme üzerine oluşturulan başarı listesi için artık sınav öncesinde belirlenmiş olan ihtiyaç sayısı üzerinden bir başarı listesi oluşturulduğundan söz edilemeyeceğinden ve sınav sorularının bazılarının hatalı olması nedeniyle yeniden bir değerlendirme zorunluluğu ortaya çıkmasında sınava katılmış olanların kusuru bulunmadığından ortaya çıkan yeni durum nedeniyle en düşük puanın, oluşan yeni listedeki en düşük puan esas alınarak belirlenmesi gerekmekte olup, 97 soru üzerinden yapılan değerlendirme ve ilk başarı listesinde başarılı olarak ilan edilenlerin kazanılmış haklarının korunması gereği, en düşük puanın 90,72 olarak belirlenmesi sonucu, 91,75 olan davacının başarı puanının, en düşük puandan daha yüksek olması nedeniyle başarılı olarak ilan edilenler arasında yer alması gerektiği, dolayısıyla davacının itirazen yaptığı başvurunun reddine ilişkin olarak tesis edilen işlemde ve ilan işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 19/03/2024 tarihinde, davacı ...'ın ve davacıyı temsilen Av. ...'ın geldiği, davalı Adalet Bakanlığını temsilen Av....'in, davalı Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğünü temsilen Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, duruşmaya başlandı. Taraflara usûlüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
24/11/2019 tarihinde gerçekleştirilen arabuluculuk sınavında yer alan üç soru ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
Anılan mahkeme kararı sonrası Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığı tarafından davacının da aralarında bulunduğu 88 ila 90 puan alan adaylara 07/10/2021 tarihinde mesaj gönderilmiştir. Bu mesajda, mesajı alan ilgililerin sicile kayıt başvurusunda bulunması durumunda başvuruların Bakanlık tarafından değerlendirileceği bildirilmiştir.
Başkanlık tarafından 21/10/2021 tarihinde yeniden bir açıklama yapılmış, Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından sınav sonuçlarının tekrar değerlendirileceği, yeni bir başarı listesi oluşturulacağı ve daha önce ilan edilen sınav sonucunda başarılı olan kişilerin haklarının saklı tutulacağı ifade edilmiştir.
Üniversite tarafından oluşturulan yeni başarı listesi, Başkanlığın resmi internet sayfasında 08/11/2021 tarihinde duyurulmuştur.
24.11.2019 Tarihinde Yapılan 2019 Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Yazılı Sınav Sonuçlarının Yeniden Değerlendirilme Sonuçlarına İlişkin Duyuru'da aynen şu ifadeler yer almıştır:
“24.11.2019 tarihinde yapılan arabuluculuk sınavında yer alan soruların bir kısmının hatalı olduğu iddiasıyla açılan davada, .... İdare Mahkemesince 3 sorunun iptal edilmesi üzerine Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 46/5. maddesi uyarınca sınav sonuçları tekrar değerlendirilerek yeni bir başarı listesi oluşturulmuştur.
Yeni oluşturulan listeye göre, en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilanda belirtilen 5000 arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday, başarılı sayılmış olup 5000 nci adayın puanı 92,78 puan olması nedeniyle aynı puanı alan adaylar da başarılı sayılmıştır.
İdare hukukunun genel ilkeleri ve yerleşik uygulamalarımız doğrultusunda daha önce ilan edilen sınavda başarılı olan kişilerin hakları saklı tutulmuştur.
Kamuoyuna saygı duyurulur.”
Davacı tarafından Arabuluculuk Daire Başkanlığına yapılan 15/11/2021 tarihli başvuru ile 24/11/2019 tarihinde yapılan sınavda 90 puan aldığı, 5000. adayın 91 puan alması nedeniyle başarısız sayıldığı, Üniversite tarafından yapılan yeni hesaplama sonucunda 91,75 puan aldığı, 5000. adayın 92,78 puan alması nedeniyle yine başarısız sayıldığı, ilk duyuru kapsamında 91 puan alan ve arabuluculuk siciline kaydı kabul edilen; ancak yeni sıralama sonucunda ortaya çıkan başarı puanına göre puanları 92,78 puandan aşağı kalan adayların kazanılmış haklarının korunması gerektiği, İdare Mahkemesi kararı sonrasında yapılması gerekenin; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 45. maddesi doğrultusunda, idare hukukunun temel ilkelerinden olan şeffaflık ilkesi gereği yapılan yeni sıralama açıklanarak, daha önce arabuluculuk siciline kaydı yapılan ve kazanılmış hakkı korunduğu belirtilen son sıradaki adayın, yeni sıralamadaki yerine göre hesap edilen puanıyla aynı puandaki kişilerin arabuluculuk siciline kaydının yapılmasının sağlanması olduğu, aksi hâlde sınavın iki farklı sonucunun olacağı ileri sürülerek başarılı kabul edilmek suretiyle arabuluculuk siciline kaydının yapılması; aksi takdirde sicile kayıt olmak amacıyla 07/10/2021 tarihinde idareye ait banka hesabına gönderilen 522,82 TL’nin işbu dilekçenin idareye tebliğ tarihinden ödemenin yapılacağı güne kadar geçen süre için hesaplanacak kanuni adi faiz ile beraber iadesi istenilmiştir.
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının 29/11/2021 tarih ve 48623 sayılı işlemi ile davacının başarı listesinde yer almadığından bahisle arabulucular siciline kayıt başvurusu reddedilmiş; giriş ve yıllık aidatın iadesi konusunda ise Adalet Bakanlığı Merkez Saymanlık Şube Müdürlüğüne talimat verildiği ifade edilmiştir.
Bunun üzerine, bu işlemin kendisine 13/12/2021 tarihinde tebliğ edildiğini ifade eden davacı tarafından 08/01/2022 tarihli dilekçe ile 24/11/2019 tarihinde gerçekleştirilen arabuluculuk sınavındaki üç sorunun ve sınav sonuçlarının .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın ve arabulucular siciline kayıt talebinin reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının... tarih ve ... sayılı işlemi ile 08/11/2021 tarihinde Arabuluculuk Daire Başkanlığının resmi internet sayfasında yayımlanan "24.11.2019 Tarihinde Yapılan 2019 Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Yazılı Sınav Sonuçlarının Yeniden Değerlendirilme Sonuçlarına İlişkin Duyuru"nun iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
USÛL YÖNÜNDEN:
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin davacıya 13/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde, 08/01/2022 tarihinde anılan işlemin ve bu işlemin dayanağı olan Duyuru'nun iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı dikkate alındığında, davalı Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörülüğünün süre itirazı yerinde görülmemiştir.
Arabuluculuk sınavı sonucunda, İdare Mahkemesi kararı ile iptal edilen soruların ardından yeni başarı listesinin Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğünce oluşturulduğu göz önüne alındığında, davalı Rektörlüğün husumet itirazı yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 138. maddesinin son fıkrasında,
“Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında,
“Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.” hükmüne yer verilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin, sınavın yapıldığı tarihteki hâliyle;
"Sınav" başlıklı 38. maddesinde,
"(1) Arabuluculuk eğitimini tamamlayanların sicile kayıt olabilmeleri için bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı sınavda başarılı olmaları zorunludur.
(2) Başarılı olanların sınav sonuçları, sicile kayıt işlemleri tamamlanıncaya kadar geçerliliğini korur." düzenlemesine;
"Sınavda başarı koşulu" başlıklı 45. maddesinde,
"Sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması koşuluyla en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday, sınavda başarılı sayılır. Başarılı sayılan en düşük puanlı adayla aynı puanı alan adaylar da başarılı sayılır." düzenlemesine;
"Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz" başlıklı 46. maddesinde,
"(1) Daire Başkanlığı, sınav sonuçlarını, sınav sonuçlarının kendisine intikal ettiği tarihten itibaren bir ay içinde ilan eder.
(2) İlgililer, sınav sonuçlarının ilanından itibaren yedi gün içinde Daire Başkanlığına yazılı olarak itiraz edebilirler.
(3) Daire Başkanlığı tarafından sınav ile ilgili itirazlar sınavı yapan kuruma yedi gün içinde bildirilir. İtiraz sonuçları da ilgililere aynı süre zarfında Daire Başkanlığınca yazılı olarak bildirilir.
(4) Sınava yapılan itirazlar, sınavı yapan kurum tarafından karara bağlanır.
(5) Sınavda hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır. Ancak, soruların yüzde beşinden fazlasının hatalı olduğunun ikinci fıkrada belirtilen süre içinde tespit edilmesi hâlinde, sınav iptal edilir ve en kısa sürede yeni sınav yapılır." hükmüne;
"Sınavlarda başarısız kabul edilme" başlıklı 48. maddesinde,
"(1) Sınava başvuranlardan;
a) 45 inci maddedeki sınav başarı koşulunu sağlamayanlar,
b) Sınavı geçersiz sayılanlar,
c) Sınava katılmayanlar,
başarısız kabul edilirler." düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, Yönetmelik’in 46. maddesinin 2., 3. ve 5. fıkrası, 17/11/2021 ve 31662 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Dava Konusu İşlemlerin İncelenmesi:
24/11/2019 tarihinde yapılan Arabuluculuk Sınavındaki 3 sorunun İdare Mahkemesi kararı ile iptal edilmesinin ardından davalı Rektörlük tarafından oluşturulan yeni başarı listesi, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığın resmi internet sayfasında 08/11/2021 tarihinde duyurulmuştur.
24.11.2019 Tarihinde Yapılan 2019 Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Yazılı Sınav Sonuçlarının Yeniden Değerlendirilme Sonuçlarına İlişkin Duyuru'da aynen şu ifadeler yer almıştır:
“24.11.2019 tarihinde yapılan arabuluculuk sınavında yer alan soruların bir kısmının hatalı olduğu iddiasıyla açılan davada, Ankara İdare Mahkemesince 3 sorunun iptal edilmesi üzerine Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 46/5. maddesi uyarınca sınav sonuçları tekrar değerlendirilerek yeni bir başarı listesi oluşturulmuştur.
Yeni oluşturulan listeye göre, en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilanda belirtilen 5000 arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday, başarılı sayılmış olup 5000 nci adayın puanı 92,78 puan olması nedeniyle aynı puanı alan adaylar da başarılı sayılmıştır.
İdare hukukunun genel ilkeleri ve yerleşik uygulamalarımız doğrultusunda daha önce ilan edilen sınavda başarılı olan kişilerin hakları saklı tutulmuştur.
Kamuoyuna saygı duyurulur.”
Buna göre, yargı kararının uygulanması kapsamında bağlı yetki içinde bulunan davalı idareler tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucu taban puan olarak tespit edilen 92,78 puandan düşük puan alan tüm adayların Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin yukarıda aktarılan maddeleri uyarınca başarısız sayılması yoluna gidildiği, davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme itirazı ile arabulucular siciline kaydedilmesi istemli başvurusunun da gerek eski gerekse yeni değerlendirme sonucunda başarı listesinde yer almadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 39. ve 45. maddelerindeki bazı ibarelerin iptali istemiyle açılan davalarda Dairemizin 23/12/2021 tarih ve E:2020/336, K:2021/6813 sayılı kararı ile birçok emsal kararında, "6325 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; arabulucular siciline kaydedilebilmek için arabuluculuk eğitimini tamamlamak ve Bakanlıkça yapılan yazılı sınavda başarılı olmak gerektiği, yapılacak olan yazılı sınavın ilke ve kurallarının belirlenmesi ve Kanunun uygulanmasını gösteren diğer hususların Bakanlık tarafından çıkarılacak Yönetmelik ile düzenleneceği görülmekte olup; bu haliyle yazılı sınavın ilke ve kurallarına ilişkin bulunan dava konusu Yönetmelik ile yapılan düzenlemelerin, anılan Kanun'un verdiği yetki kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır. Buna göre, anılan yetkiye istinaden davalı idarenin, yapılacak sınavda başarı şartını objektif bir şekilde belirleyerek yeterlilik sınavı esasına göre asgari puan kriteri (70 puan) yanında, ihtiyaç duyulan sayıda arabulucunun sisteme giriş yapmasını teminen kontenjan (sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday) kriteri getirmesinde ve adaylar içinde en başarılı olanların yarışma sınavı esasına göre tespit edilmesi amacıyla puan sıralaması öngörmesinde, Kanun'a, hizmet gereklerine ve kamu yararına aykırılık bulunmamaktadır." gerekçesi ile Yönetmelik'in Kanun'a uygun olduğunun belirtildiği görülmektedir.
Buna göre, yargı kararının gereğinin yerine getirilmesini teminen hukuka uygunluğu yargı kararlarıyla tespit edilen Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan "kazanılmış hak ilkesi", nesnel ve düzenleyici kuralların egemen olduğu idare hukuku alanında statü hukukunun olanak verdiği oran ve koşullarda ve ancak genel durumun kişisel duruma dönüşmesinden sonra sınırlı olarak uygulanabilecek bir ilkedir. Buna karşılık, iptal edilen işlemle üçüncü kişiler yönünden kazanılmış bir hak doğmamış olsa da, eğer subjektif bazı kazanımlar söz konusu ise hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereği bu subjektif etki ve sonuçların korunması gerektiği kabul edilmekte, bu tür durumların varlığı hâlinde Anayasa'nın 138. maddesi ve 2577 sayılı Yasa'nın 28. maddesindeki yargı kararı gereğinin yerine getirilmesi zorunluluğu ihtiyatlı bir yaklaşımla uygulanmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacı ve onunla aynı durumda olan diğer adayların, hatalı soruların yargı kararıyla iptali öncesinde olduğu gibi sonrasında yapılan yeni değerlendirme sonucunda da başarısız olduğu, bu nedenle ilk sınav sonuçlarına göre başarılı sayılanlarla aynı durumda olmadığı, mevcut statülerinde herhangi bir değişikliğe gidilmediği ve sınav sonucuna bağlı subjektif kazanımlarının da bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, 92,78 puandan düşük puan alan adayların başarısız sayılmasına yönelik değerlendirmenin ilan edilmesine ilişkin Duyurunun ve davacı tarafından, arabulucular siciline kaydının yapılması istemiyle yapılan başvuru üzerine, davacının yeni değerlendirme sonucunda da başarısız sayıldığından başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin; kazanılmış haklar ilkesi yanında idari istikrar, hukuki güvenlik ve eşitlik ilkeleri bakımından da hukuka uygun olduğu sonucuna varılmaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 19/03/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4989
Karar No : 2024/957
**DAVACI:** ...
**VEKİLİ:** Av. ...
DAVALILAR : 1- .. Bakanlığı / ANKARA
**VEKİLİ:** Av. ...
2- ... Üniversitesi Rektörlüğü
**VEKİLLERİ:** Av. ...
DAVANIN_KONUSU :
1- 24/11/2019 tarihinde gerçekleştirilen arabuluculuk sınavındaki üç sorunun ve sınav sonuçlarının ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın ve arabulucular siciline kayıt talebinin reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin,
2- 08/11/2021 tarihinde Arabuluculuk Daire Başkanlığının resmi internet sayfasında yayımlanan "24.11.2019 Tarihinde Yapılan 2019 Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Yazılı Sınav Sonuçlarının Yeniden Değerlendirilme Sonuçlarına İlişkin Duyuru"nun,
iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI : Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde, 24/11/2019 tarihinde yapılan arabuluculuk sınavındaki üç sorunun iptal edildiği, yapılan ilan ile yeni bir başarı listesi yayımlandığı, önceki listede ilan edilen kişilerin haklarının saklı tutulduğu, eşitlik ilkesine aykırı olması nedeniyle yapılan itirazın dava konusu işlemle reddedildiği, müvekkilinin ilk sonuçlarda 90 puan aldığı, 5000. adayın 91 puan alması nedeniyle başarısız sayıldığı, soru iptali üzerine hazırlanan listede ise 91,75 puan aldığı; ancak bu listede 5.000. adayın 92,78 puan alması nedeniyle yine başarısız sayıldığı, dolayısıyla ilk sınavda 91 alıp yeni listedeki son adayın puanı olan 92,78 puanın altında kalan adayların haklarının korunduğu; ancak iptal edilen sorulara zaten doğru cevap veren adayların haklarının korunmadığı, yeni puanının eski listede kazanılmış hakkı korunan kişilerden yüksek olmasına rağmen başarısız sayılmasının eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu; davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 15/03/2023 tarihli beyan dilekçesinde ise, 04/12/2022 tarihinde yapılan sınavda müvekkilinin başarılı olduğu ve arabulucular siciline kaydının yapıldığı, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı idarelere yükletilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN_SAVUNMALARI :
Adalet Bakanlığı tarafından, mahkeme kararıyla üç sorunun iptaline karar verilmesi üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucunda yeni bir başarı listesi oluşturulduğu, bu doğrultuda oluşturulan başarı listesinde 92,78 puan alan 5000. adayla aynı puanı alan adaylar da dahil olmak üzere 6.318 kişinin başarılı sayıldığı, idare hukukunun ilkelerinden olan idari istikrar ilkesi uyarınca ilk açıklamada başarılı sayılan ancak soru iptali üzerine yapılan yeniden değerlendirme sonucunda oluşturulan başarı listesine giremeyen 385 kişinin haklarının korunduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, usûle ilişkin olarak, davanın süresinde açılıp açılmadığının re'sen incelenmesi gerektiği, uyuşmazlıkta tek ve doğru hasmın, nihai işlemi tesis eden ve icrai kararı alan Adalet Bakanlığı olmasından ötürü idarelerinin hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği; esasa ilişkin olarak ise davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 24/11/2019 tarihinde yapılan Arabuluculuk sınavına ait 3 sorunun ve sınav sonuçlarının İdare Mahkemesi kararı ile iptal edilmesi üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucunda davacının başarısız sayılması işlemine yapılan itirazın reddine ilişkin 29/11/2021 tarihli işlemin ve yazılı sınav sonuçlarının yeniden değerlendirilmesine ilişkin ilanın iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı tarafından, 04/12/2022 tarihli Arabuluculuk sınavında başarılı olarak arabuluculuk siciline kaydının gerçekleştiği dolayısıyla davanın konusuz kaldığı nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve yargılama giderlerinin dava açma tarihindeki haklılık durumuna göre takdir edilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de, uyuşmazlığa konu sınavdan sonra yapılan farklı bir sınavda başarılı olunması bu davanın konusuz kalması sonucunu doğurmayacağından ve davadan da feragat edilmemiş olması nedeniyle bu davanın esası incelenmiştir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun, 20. maddesinde; "(1) Sicile kayıt, ilgilinin Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurması üzerine yapılır. (2) Arabulucular siciline kaydedilebilmek için; a) Türk vatandaşı olmak, b) Mesleğinde en az beş yıllık kıdeme sahip hukuk fakültesi mezunu olmak, c) Tam ehliyetli olmak, ç) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak, d) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak, e) Arabuluculuk eğitimini tamamlamak ve Bakanlıkça yapılan yazılı (…) sınavda başarılı olmak, gerekir.(...)" şeklinde arabulucular siciline kayıt şartları düzenlenmiş, 28. maddesinde; "(1) Bu Kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere, Genel Müdürlük bünyesinde Daire Başkanlığı kurulur. (2) Arabuluculuk hizmetlerine ilişkin olarak bu Kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere, Bakanlık bünyesinde Arabuluculuk Kurulu oluşturulur. (3) Arabuluculuğa başvuranları bilgilendirmek, arabulucuları görevlendirmek ve kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere Bakanlık tarafından uygun görülen adliyelerde arabuluculuk büroları kurulur.(...)" hükmüne, 32. maddesinde, "(1) Kurulun görevleri şunlardır: (...), b) Arabuluculuk eğitimine ve bu eğitimin sonunda yapılacak olan sınava ilişkin temel ilke ve standartları tespit etmek.(...),ç) Bu Kanuna göre çıkarılması gereken ve Genel Müdürlük tarafından hazırlanan yönetmelik taslaklarına, gerekirse değişiklik yaparak son şeklini vermek.(...), hükmüne, "Yönetmelikler" başlıklı 36.maddesinde de; "(1) Arabuluculuk eğitimi verecek kuruluşların denetlenmesi ile eğitimin süresi, içeriği ve standartları, yapılacak olan yazılı (…) sınavın ilke ve kurallarının belirlenmesi, arabulucular sicilinin düzenlenmesi ve arabulucularda aranacak koşullar, arabulucuların denetlenmesi ve izlenmesi ile bu Kanunun uygulanmasını gösteren diğer hususlar, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yasayla davalı idareye tanınan yetkiye istinaden Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği, hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesine ilişkin her türlü arabuluculuk faaliyeti ile arabuluculuğa ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanıp yürürlüğe konulmuştur. Yönetmeliğin, 38. maddesinde; (1) Arabuluculuk eğitimini tamamlayanların sicile kayıt olabilmeleri için bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı sınavda başarılı olmaları zorunludur. (2) Başarılı olanların sınav sonuçları, sicile kayıt işlemleri tamamlanıncaya kadar geçerliliğini korur." kuralı, 39. maddesinde; (1) Sınavın yapılacağı yer, tarih ve saat Daire Başkanlığınca belirlenir. (2) Sınavın yeri, tarihi ve saati Genel Müdürlüğün resmî internet sayfasında yayımlanmak suretiyle duyurulur." kuralı, 45. maddesinde ise; (1) Sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alan adaylar başarılı sayılır. Ancak Bakanlıkça, ihtiyaç durumuna göre başarılı sayılacak aday sayısı belirlenebilir. Bu durumda, arabulucu ihtiyaç sayısı sınav ilanında duyurulur. (2) İhtiyaç sayısının Bakanlıkça belirlenmesi halinde, sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması koşuluyla en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday, sınavda başarılı sayılır. Başarılı sayılan en düşük puanlı adayla aynı puanı alan adaylar da başarılı sayılır." kuralı yer almıştır.
Davacı tarafından, ihtiyaç sayısı belirlenerek, 5000 kişi olan kotanın korunmaya çalışılmasının, planlanan yeni sınav karşısında hukuki gerekçesinin ortadan kalktığı ve değerlendirmenin hatalı yapıldığı, eşitlik ve kazanılmış hak kavramları ilkesine aykırı davranıldığı belirtilmiştir.
Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan ve ihtiyaç sayısını esas alan yönetmelik maddelerinin iptali istemiyle Dairemizde bir çok dava açılmış olup, Dairemizin E:2019/12682 esasında açılan davada; başarısız sayılması işlemi ile bu işlemin dayanağını oluşturan 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 45. maddesinde yer alan "sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday" ibaresinin iptali istemine yönelik olarak; "(...),02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin (HUAKY) yayımlandığı, anılan Yönetmeliğin 38. maddesinin 1. fıkrasında, Arabuluculuk eğitimini tamamlayanların sicile kayıt olabilmeleri için Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı sınavda başarılı olmalarının zorunlu olduğunun; 39. maddesinin 1 inci fıkrasının 1 inci cümlesinde, sınavın Bakanlık tarafından belirlenen arabulucu ihtiyaç sayısına göre yapılacağının; 45 inci maddesinin 1 inci fıkrasının 1 inci cümlesinde, sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması koşuluyla en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar adayın, sınavda başarılı sayılacağının düzenlendiği, böylece 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile sınavın ilke ve kurallarının belirlenmesinin düzenlenecek Yönetmelikle idareye bırakıldığı, bu bakımdan davalı idarenin sınavda başarı için asgari puan kriteri yanında kontenjan (sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday) kriteri getirmesinde Kanuna aykırılık bulunmadığı; bununla birlikte arabulucu ihtiyaç sayısını belirlemede idarenin takdir hakkına sahip olduğu ve mevcut durumda bu sayının hali hazırda görev yapan arabulucu sayısı, arabuluculuk sürecine yapılan başvurular, sisteme dahil edilmesi beklenen dosya sayısı, arabulucu başına düşen tahmini dosya miktarları ve diğer sayısal verilerden oluşan ölçütler dikkate alınarak belirlendiğinin anlaşıldığı, böylece idarenin hukuksal çerçeve içinde davrandığı, bir başka anlatımla takdir hakkının kullanımında kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 45. maddesinde yer alan "sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday" ibaresinin ve başarısız sayılma işleminin hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/01/2022 tarih ve K:2022/1659 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
Yukarıda yer verilen 6325 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; arabulucular siciline kaydedilebilmek için arabuluculuk eğitiminin tamamlanması ve Bakanlıkça yapılan yazılı sınavda başarılı olunması, yapılacak olan yazılı sınavın ilke ve kurallarının belirlenmesi ve Kanunun uygulanmasını gösteren diğer hususların Bakanlık tarafından çıkarılacak Yönetmelik ile düzenleneceği hükmü gereği yazılı sınavın ilke ve kurallarına ilişkin bulunan dava konusu Yönetmelik ile yapılan düzenlemelerin, anılan Kanun'un verdiği yetki kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, anılan yetkiye istinaden davalı idarenin, yapılacak sınavda başarı şartını belirleyerek yeterlilik sınavı esasına göre asgari puan kriteri (70 puan) yanında, ihtiyaç duyulan sayıda arabulucunun sisteme giriş yapmasını teminen kontenjan (sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday) kriteri getirmesinde ve adaylar içinde en başarılı olanların yarışma sınavı esasına göre tespit edilmesi amacıyla puan sıralaması öngörmesinde, Kanun'a, hizmet gereklerine aykırılık bulunmamakta ise de; davalı idarece bir yükseköğretim kurumu aracılığıyla yaptırılan sınav için hazırlanan soruların hatalı olduğundan bahisle açılan iptal davası sonucunda Ankara 9. İdare Mahkemesi'nce 3 sorunun iptal edilmesi üzerine Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından, Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 46. maddesi, 5. fıkrası uyarınca sınav sonuçlarının tekrar değerlendirilerek, yeni bir başarı listesi oluşturulduğu, yeni oluşturulan listeye göre, en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilanda belirtilen ihtiyaç sayısı kadar adayın (5000 arabulucu) başarılı sayıldığı, ayrıca 5000. adayın puanının 92,78 puan olması nedeniyle aynı puanı alan adayların da başarılı sayılmasında yönetmelik hükümlerine aykırılık bulunmamasına karşın, 3 sorunun iptali nedeniyle öncesinde hazırlanıp ilan edilmiş olan sınav başarı listesinin yapılacak değerlendirmeye göre yeniden oluşması gerektiğinden daha önce başarılı olarak ilan edilen ancak yeniden yapılan değerlendirmede başarı listesine girmeyen 385 kişinin de başarılı sayılması sonucunda en düşük puanın 90,72 olduğu, davacının ise yeniden değerlemede 91,75 puan alması nedeniyle ihtiyaç sayısına göre yapılan değerlendirmede başarısız sayıldığı ve başarı listesinde yer almadığı görülmektedir.
Davaya konu yazılı sınavın değerlendirilmesinde ihtiyaç sayısına göre en düşük puanın belirleneceği kuşkusuz olmakla birlikte, uyuşmazlıkta ilan edilen başarı listesinin yargı kararı üzerine değişmesi nedeniyle bu kez ihtiyaç sayısına göre yapılan değerlendirmede bu listenin dışında kalan ancak daha önceki listede başarılı olarak ilan edilenlerin kazanılmış haklarının korunması için en düşük puanın 90,72 olarak belirlenmek suretiyle 385 kişinin de başarılı kabul edildiği dikkate alındığında, yeniden yapılan değerlendirme üzerine oluşturulan başarı listesi için artık sınav öncesinde belirlenmiş olan ihtiyaç sayısı üzerinden bir başarı listesi oluşturulduğundan söz edilemeyeceğinden ve sınav sorularının bazılarının hatalı olması nedeniyle yeniden bir değerlendirme zorunluluğu ortaya çıkmasında sınava katılmış olanların kusuru bulunmadığından ortaya çıkan yeni durum nedeniyle en düşük puanın, oluşan yeni listedeki en düşük puan esas alınarak belirlenmesi gerekmekte olup, 97 soru üzerinden yapılan değerlendirme ve ilk başarı listesinde başarılı olarak ilan edilenlerin kazanılmış haklarının korunması gereği, en düşük puanın 90,72 olarak belirlenmesi sonucu, 91,75 olan davacının başarı puanının, en düşük puandan daha yüksek olması nedeniyle başarılı olarak ilan edilenler arasında yer alması gerektiği, dolayısıyla davacının itirazen yaptığı başvurunun reddine ilişkin olarak tesis edilen işlemde ve ilan işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 19/03/2024 tarihinde, davacı ...'ın ve davacıyı temsilen Av. ...'ın geldiği, davalı Adalet Bakanlığını temsilen Av....'in, davalı Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğünü temsilen Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, duruşmaya başlandı. Taraflara usûlüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
24/11/2019 tarihinde gerçekleştirilen arabuluculuk sınavında yer alan üç soru ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
Anılan mahkeme kararı sonrası Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığı tarafından davacının da aralarında bulunduğu 88 ila 90 puan alan adaylara 07/10/2021 tarihinde mesaj gönderilmiştir. Bu mesajda, mesajı alan ilgililerin sicile kayıt başvurusunda bulunması durumunda başvuruların Bakanlık tarafından değerlendirileceği bildirilmiştir.
Başkanlık tarafından 21/10/2021 tarihinde yeniden bir açıklama yapılmış, Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından sınav sonuçlarının tekrar değerlendirileceği, yeni bir başarı listesi oluşturulacağı ve daha önce ilan edilen sınav sonucunda başarılı olan kişilerin haklarının saklı tutulacağı ifade edilmiştir.
Üniversite tarafından oluşturulan yeni başarı listesi, Başkanlığın resmi internet sayfasında 08/11/2021 tarihinde duyurulmuştur.
24.11.2019 Tarihinde Yapılan 2019 Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Yazılı Sınav Sonuçlarının Yeniden Değerlendirilme Sonuçlarına İlişkin Duyuru'da aynen şu ifadeler yer almıştır:
“24.11.2019 tarihinde yapılan arabuluculuk sınavında yer alan soruların bir kısmının hatalı olduğu iddiasıyla açılan davada, .... İdare Mahkemesince 3 sorunun iptal edilmesi üzerine Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 46/5. maddesi uyarınca sınav sonuçları tekrar değerlendirilerek yeni bir başarı listesi oluşturulmuştur.
Yeni oluşturulan listeye göre, en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilanda belirtilen 5000 arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday, başarılı sayılmış olup 5000 nci adayın puanı 92,78 puan olması nedeniyle aynı puanı alan adaylar da başarılı sayılmıştır.
İdare hukukunun genel ilkeleri ve yerleşik uygulamalarımız doğrultusunda daha önce ilan edilen sınavda başarılı olan kişilerin hakları saklı tutulmuştur.
Kamuoyuna saygı duyurulur.”
Davacı tarafından Arabuluculuk Daire Başkanlığına yapılan 15/11/2021 tarihli başvuru ile 24/11/2019 tarihinde yapılan sınavda 90 puan aldığı, 5000. adayın 91 puan alması nedeniyle başarısız sayıldığı, Üniversite tarafından yapılan yeni hesaplama sonucunda 91,75 puan aldığı, 5000. adayın 92,78 puan alması nedeniyle yine başarısız sayıldığı, ilk duyuru kapsamında 91 puan alan ve arabuluculuk siciline kaydı kabul edilen; ancak yeni sıralama sonucunda ortaya çıkan başarı puanına göre puanları 92,78 puandan aşağı kalan adayların kazanılmış haklarının korunması gerektiği, İdare Mahkemesi kararı sonrasında yapılması gerekenin; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 45. maddesi doğrultusunda, idare hukukunun temel ilkelerinden olan şeffaflık ilkesi gereği yapılan yeni sıralama açıklanarak, daha önce arabuluculuk siciline kaydı yapılan ve kazanılmış hakkı korunduğu belirtilen son sıradaki adayın, yeni sıralamadaki yerine göre hesap edilen puanıyla aynı puandaki kişilerin arabuluculuk siciline kaydının yapılmasının sağlanması olduğu, aksi hâlde sınavın iki farklı sonucunun olacağı ileri sürülerek başarılı kabul edilmek suretiyle arabuluculuk siciline kaydının yapılması; aksi takdirde sicile kayıt olmak amacıyla 07/10/2021 tarihinde idareye ait banka hesabına gönderilen 522,82 TL’nin işbu dilekçenin idareye tebliğ tarihinden ödemenin yapılacağı güne kadar geçen süre için hesaplanacak kanuni adi faiz ile beraber iadesi istenilmiştir.
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının 29/11/2021 tarih ve 48623 sayılı işlemi ile davacının başarı listesinde yer almadığından bahisle arabulucular siciline kayıt başvurusu reddedilmiş; giriş ve yıllık aidatın iadesi konusunda ise Adalet Bakanlığı Merkez Saymanlık Şube Müdürlüğüne talimat verildiği ifade edilmiştir.
Bunun üzerine, bu işlemin kendisine 13/12/2021 tarihinde tebliğ edildiğini ifade eden davacı tarafından 08/01/2022 tarihli dilekçe ile 24/11/2019 tarihinde gerçekleştirilen arabuluculuk sınavındaki üç sorunun ve sınav sonuçlarının .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın ve arabulucular siciline kayıt talebinin reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının... tarih ve ... sayılı işlemi ile 08/11/2021 tarihinde Arabuluculuk Daire Başkanlığının resmi internet sayfasında yayımlanan "24.11.2019 Tarihinde Yapılan 2019 Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Yazılı Sınav Sonuçlarının Yeniden Değerlendirilme Sonuçlarına İlişkin Duyuru"nun iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
USÛL YÖNÜNDEN:
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin davacıya 13/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde, 08/01/2022 tarihinde anılan işlemin ve bu işlemin dayanağı olan Duyuru'nun iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı dikkate alındığında, davalı Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörülüğünün süre itirazı yerinde görülmemiştir.
Arabuluculuk sınavı sonucunda, İdare Mahkemesi kararı ile iptal edilen soruların ardından yeni başarı listesinin Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğünce oluşturulduğu göz önüne alındığında, davalı Rektörlüğün husumet itirazı yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 138. maddesinin son fıkrasında,
“Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında,
“Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.” hükmüne yer verilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin, sınavın yapıldığı tarihteki hâliyle;
"Sınav" başlıklı 38. maddesinde,
"(1) Arabuluculuk eğitimini tamamlayanların sicile kayıt olabilmeleri için bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı sınavda başarılı olmaları zorunludur.
(2) Başarılı olanların sınav sonuçları, sicile kayıt işlemleri tamamlanıncaya kadar geçerliliğini korur." düzenlemesine;
"Sınavda başarı koşulu" başlıklı 45. maddesinde,
"Sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması koşuluyla en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday, sınavda başarılı sayılır. Başarılı sayılan en düşük puanlı adayla aynı puanı alan adaylar da başarılı sayılır." düzenlemesine;
"Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz" başlıklı 46. maddesinde,
"(1) Daire Başkanlığı, sınav sonuçlarını, sınav sonuçlarının kendisine intikal ettiği tarihten itibaren bir ay içinde ilan eder.
(2) İlgililer, sınav sonuçlarının ilanından itibaren yedi gün içinde Daire Başkanlığına yazılı olarak itiraz edebilirler.
(3) Daire Başkanlığı tarafından sınav ile ilgili itirazlar sınavı yapan kuruma yedi gün içinde bildirilir. İtiraz sonuçları da ilgililere aynı süre zarfında Daire Başkanlığınca yazılı olarak bildirilir.
(4) Sınava yapılan itirazlar, sınavı yapan kurum tarafından karara bağlanır.
(5) Sınavda hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır. Ancak, soruların yüzde beşinden fazlasının hatalı olduğunun ikinci fıkrada belirtilen süre içinde tespit edilmesi hâlinde, sınav iptal edilir ve en kısa sürede yeni sınav yapılır." hükmüne;
"Sınavlarda başarısız kabul edilme" başlıklı 48. maddesinde,
"(1) Sınava başvuranlardan;
a) 45 inci maddedeki sınav başarı koşulunu sağlamayanlar,
b) Sınavı geçersiz sayılanlar,
c) Sınava katılmayanlar,
başarısız kabul edilirler." düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, Yönetmelik’in 46. maddesinin 2., 3. ve 5. fıkrası, 17/11/2021 ve 31662 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Dava Konusu İşlemlerin İncelenmesi:
24/11/2019 tarihinde yapılan Arabuluculuk Sınavındaki 3 sorunun İdare Mahkemesi kararı ile iptal edilmesinin ardından davalı Rektörlük tarafından oluşturulan yeni başarı listesi, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığın resmi internet sayfasında 08/11/2021 tarihinde duyurulmuştur.
24.11.2019 Tarihinde Yapılan 2019 Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Yazılı Sınav Sonuçlarının Yeniden Değerlendirilme Sonuçlarına İlişkin Duyuru'da aynen şu ifadeler yer almıştır:
“24.11.2019 tarihinde yapılan arabuluculuk sınavında yer alan soruların bir kısmının hatalı olduğu iddiasıyla açılan davada, Ankara İdare Mahkemesince 3 sorunun iptal edilmesi üzerine Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 46/5. maddesi uyarınca sınav sonuçları tekrar değerlendirilerek yeni bir başarı listesi oluşturulmuştur.
Yeni oluşturulan listeye göre, en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilanda belirtilen 5000 arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday, başarılı sayılmış olup 5000 nci adayın puanı 92,78 puan olması nedeniyle aynı puanı alan adaylar da başarılı sayılmıştır.
İdare hukukunun genel ilkeleri ve yerleşik uygulamalarımız doğrultusunda daha önce ilan edilen sınavda başarılı olan kişilerin hakları saklı tutulmuştur.
Kamuoyuna saygı duyurulur.”
Buna göre, yargı kararının uygulanması kapsamında bağlı yetki içinde bulunan davalı idareler tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucu taban puan olarak tespit edilen 92,78 puandan düşük puan alan tüm adayların Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin yukarıda aktarılan maddeleri uyarınca başarısız sayılması yoluna gidildiği, davacının başarısız sayılmasına ilişkin işleme itirazı ile arabulucular siciline kaydedilmesi istemli başvurusunun da gerek eski gerekse yeni değerlendirme sonucunda başarı listesinde yer almadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 39. ve 45. maddelerindeki bazı ibarelerin iptali istemiyle açılan davalarda Dairemizin 23/12/2021 tarih ve E:2020/336, K:2021/6813 sayılı kararı ile birçok emsal kararında, "6325 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; arabulucular siciline kaydedilebilmek için arabuluculuk eğitimini tamamlamak ve Bakanlıkça yapılan yazılı sınavda başarılı olmak gerektiği, yapılacak olan yazılı sınavın ilke ve kurallarının belirlenmesi ve Kanunun uygulanmasını gösteren diğer hususların Bakanlık tarafından çıkarılacak Yönetmelik ile düzenleneceği görülmekte olup; bu haliyle yazılı sınavın ilke ve kurallarına ilişkin bulunan dava konusu Yönetmelik ile yapılan düzenlemelerin, anılan Kanun'un verdiği yetki kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır. Buna göre, anılan yetkiye istinaden davalı idarenin, yapılacak sınavda başarı şartını objektif bir şekilde belirleyerek yeterlilik sınavı esasına göre asgari puan kriteri (70 puan) yanında, ihtiyaç duyulan sayıda arabulucunun sisteme giriş yapmasını teminen kontenjan (sınav ilanında belirtilen arabulucu ihtiyaç sayısı kadar aday) kriteri getirmesinde ve adaylar içinde en başarılı olanların yarışma sınavı esasına göre tespit edilmesi amacıyla puan sıralaması öngörmesinde, Kanun'a, hizmet gereklerine ve kamu yararına aykırılık bulunmamaktadır." gerekçesi ile Yönetmelik'in Kanun'a uygun olduğunun belirtildiği görülmektedir.
Buna göre, yargı kararının gereğinin yerine getirilmesini teminen hukuka uygunluğu yargı kararlarıyla tespit edilen Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan "kazanılmış hak ilkesi", nesnel ve düzenleyici kuralların egemen olduğu idare hukuku alanında statü hukukunun olanak verdiği oran ve koşullarda ve ancak genel durumun kişisel duruma dönüşmesinden sonra sınırlı olarak uygulanabilecek bir ilkedir. Buna karşılık, iptal edilen işlemle üçüncü kişiler yönünden kazanılmış bir hak doğmamış olsa da, eğer subjektif bazı kazanımlar söz konusu ise hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereği bu subjektif etki ve sonuçların korunması gerektiği kabul edilmekte, bu tür durumların varlığı hâlinde Anayasa'nın 138. maddesi ve 2577 sayılı Yasa'nın 28. maddesindeki yargı kararı gereğinin yerine getirilmesi zorunluluğu ihtiyatlı bir yaklaşımla uygulanmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacı ve onunla aynı durumda olan diğer adayların, hatalı soruların yargı kararıyla iptali öncesinde olduğu gibi sonrasında yapılan yeni değerlendirme sonucunda da başarısız olduğu, bu nedenle ilk sınav sonuçlarına göre başarılı sayılanlarla aynı durumda olmadığı, mevcut statülerinde herhangi bir değişikliğe gidilmediği ve sınav sonucuna bağlı subjektif kazanımlarının da bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, 92,78 puandan düşük puan alan adayların başarısız sayılmasına yönelik değerlendirmenin ilan edilmesine ilişkin Duyurunun ve davacı tarafından, arabulucular siciline kaydının yapılması istemiyle yapılan başvuru üzerine, davacının yeni değerlendirme sonucunda da başarısız sayıldığından başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin; kazanılmış haklar ilkesi yanında idari istikrar, hukuki güvenlik ve eşitlik ilkeleri bakımından da hukuka uygun olduğu sonucuna varılmaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 19/03/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.