Danıştay10. Daireİdare Hukuku
Danıştay 10. Daire E.2022/166 K.2023/3515
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/166
Karar No : 2023/3515
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Valiliği
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi kimlik kartının (çalışma izninin) yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru neticesinde, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiğinden bahisle özel güvenlik görevlisi olmasının uygun görülmemesi ve özel güvenlik kimlik belgesinin (çalışma izni) iptal edilmesi yolunda tesis edilen İstanbul Valiliği Özel Güvenlik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; davacı hakkında kullanma amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak suçundan açılan kamu davasında ... Sulh Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, uyuşturucu madde bulundurma suçu sabit görülerek eylemine uyan Türk Ceza Kanunu'nun 191. maddesinin 2. fıkrası uyarınca denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına, denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davrandığı takdirde kamu davasının düşürülmesine karar verildiği, davacının denetim süresini denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun olarak geçirmesi üzerine ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/5. maddesi gereğince kamu davasının düşmesine karar verildiği, kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiği, daha sonra davacının 25/09/2020 tarihli özel güvenlik belgesinin yenilenmesi başvurusu üzerine, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapıldığı, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kamu davasının düşürülmesi kararına konu eylem gözetilerek, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen şartları taşımasına rağmen güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği, uyuşmazlığın; suç eyleminin ceza soruşturmasına konu olmasına karşın, ceza soruşturması veya kovuşturması sonunda ortaya çıkan ve ilgilinin özel güvenlik görevlilerinde aranacak belli suçlardan mahkum olmamak koşulunu yitirmesine neden olmayan hukuki durumunun, bu defa ilgilinin güvenlik soruşturmasının idare tarafından olumsuz değerlendirilmesine, böylece çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılmasına dayanak olup olamayacağı noktasında olduğu, genel ve önleyici kolluk biçimindeki kamu hizmetinin tamamlayıcı unsuru olarak özel güvenlik hizmetini görecek olanların belirlenmesinde, bunların çalışma ruhsatının verilmesinde yetkili ve görevli idarenin bu hizmetin niteliği ve gereği olarak, geniş bir değerlendirme ve takdir yetkisiyle donatıldığı ancak bu değerlendirme ve takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı gerekleri ile ilgilinin çalışma özgürlüğü ve hakkı arasındaki adil dengenin gözetilmesini gerekli kıldığı, nitekim davacının geçmiş tarihte işlediği "kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak suçu"nun kendine özgü niteliği nedeniyle hakkındaki ceza kovuşturmasının, tedavisi için ve denetimli serbestlik süresince durdurulup, denetimli serbestlik süresi ve tedavi sonunda bu kamu davasının düşmesine karar verilmesi karşısında, artık bu eyleminin davacının özel güvenlik hizmetini yürütmesine engel hal olarak varlığının korunması, hukuki etkisinin sürdürülmesi ve yalnızca buna dayanılarak ilgilinin çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılması idareye tanınan takdir yetkisinin gerekleriyle bağdaşmadığından dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Diğer taraftan, dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin, tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu tesis edildiği görülmekte olup; Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararı ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin (h) bendi, "4045 sayılı Kanunda güvenlik soruşturmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağına, bu bilgilerin ne suretle ve ne kadar süre ile saklanacağına, ilgililerin söz konusu bilgilere itiraz etme imkânının olup olmadığına, bilgilerin bir müddet sonra silinip silinmeyeceğine, silinecekse bu sırada izlenecek usulün ne olduğuna, yetkinin kötüye kullanımını önlemeye yönelik nasıl bir denetim yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, başka bir ifadeyle güvenlik soruşturmasının yapılmasında, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturmasının olumlu olmasının özel güvenlik görevlisi olmada aranacak şartlar arasında sayıldığı, güvenlik soruşturması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesinin Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmadığı" gerekçesiyle mülga 26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden iptal edilmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe de eklenmek suretiyle ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/06/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/166
Karar No : 2023/3515
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Valiliği
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi kimlik kartının (çalışma izninin) yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru neticesinde, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiğinden bahisle özel güvenlik görevlisi olmasının uygun görülmemesi ve özel güvenlik kimlik belgesinin (çalışma izni) iptal edilmesi yolunda tesis edilen İstanbul Valiliği Özel Güvenlik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; davacı hakkında kullanma amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak suçundan açılan kamu davasında ... Sulh Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, uyuşturucu madde bulundurma suçu sabit görülerek eylemine uyan Türk Ceza Kanunu'nun 191. maddesinin 2. fıkrası uyarınca denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına, denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davrandığı takdirde kamu davasının düşürülmesine karar verildiği, davacının denetim süresini denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun olarak geçirmesi üzerine ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/5. maddesi gereğince kamu davasının düşmesine karar verildiği, kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiği, daha sonra davacının 25/09/2020 tarihli özel güvenlik belgesinin yenilenmesi başvurusu üzerine, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapıldığı, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kamu davasının düşürülmesi kararına konu eylem gözetilerek, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen şartları taşımasına rağmen güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği, uyuşmazlığın; suç eyleminin ceza soruşturmasına konu olmasına karşın, ceza soruşturması veya kovuşturması sonunda ortaya çıkan ve ilgilinin özel güvenlik görevlilerinde aranacak belli suçlardan mahkum olmamak koşulunu yitirmesine neden olmayan hukuki durumunun, bu defa ilgilinin güvenlik soruşturmasının idare tarafından olumsuz değerlendirilmesine, böylece çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılmasına dayanak olup olamayacağı noktasında olduğu, genel ve önleyici kolluk biçimindeki kamu hizmetinin tamamlayıcı unsuru olarak özel güvenlik hizmetini görecek olanların belirlenmesinde, bunların çalışma ruhsatının verilmesinde yetkili ve görevli idarenin bu hizmetin niteliği ve gereği olarak, geniş bir değerlendirme ve takdir yetkisiyle donatıldığı ancak bu değerlendirme ve takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı gerekleri ile ilgilinin çalışma özgürlüğü ve hakkı arasındaki adil dengenin gözetilmesini gerekli kıldığı, nitekim davacının geçmiş tarihte işlediği "kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak suçu"nun kendine özgü niteliği nedeniyle hakkındaki ceza kovuşturmasının, tedavisi için ve denetimli serbestlik süresince durdurulup, denetimli serbestlik süresi ve tedavi sonunda bu kamu davasının düşmesine karar verilmesi karşısında, artık bu eyleminin davacının özel güvenlik hizmetini yürütmesine engel hal olarak varlığının korunması, hukuki etkisinin sürdürülmesi ve yalnızca buna dayanılarak ilgilinin çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılması idareye tanınan takdir yetkisinin gerekleriyle bağdaşmadığından dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Diğer taraftan, dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin, tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu tesis edildiği görülmekte olup; Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararı ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin (h) bendi, "4045 sayılı Kanunda güvenlik soruşturmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağına, bu bilgilerin ne suretle ve ne kadar süre ile saklanacağına, ilgililerin söz konusu bilgilere itiraz etme imkânının olup olmadığına, bilgilerin bir müddet sonra silinip silinmeyeceğine, silinecekse bu sırada izlenecek usulün ne olduğuna, yetkinin kötüye kullanımını önlemeye yönelik nasıl bir denetim yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, başka bir ifadeyle güvenlik soruşturmasının yapılmasında, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturmasının olumlu olmasının özel güvenlik görevlisi olmada aranacak şartlar arasında sayıldığı, güvenlik soruşturması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesinin Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmadığı" gerekçesiyle mülga 26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden iptal edilmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe de eklenmek suretiyle ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/06/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.