Danıştay10. Daireİdare Hukuku
Danıştay 10. Daire E.2021/2887 K.2024/1014
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/2887
Karar No: 2024/1014
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1-...2- ... ... 7-...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, hissedarı oldukları ... ili, ... ilçesi, .... (....) Mahallesinde bulunan, .... ada, ... parsel sayılı taşınmazın .... Devlet Yolu .... Batı ve .... Farklı Seviyeli Köprülü Kavşağı Projesi nedeniyle değer kaybına uğradığından bahisle oluştuğu iddia edilen zarara karşılık 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 340.000,00 TL) maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararıyla, yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, davalı İdare tarafından inşa edilen katlı kavşak nedeni ile taşınmazın arz değerinde değer kaybı oluştuğu, değer kaybı oranının %14 olarak tespit ve takdir edildiği, değer kaybına karşılık gelen tazminat miktarının ise taşınmazın tamamında 340.000,00 TL olabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı, söz konusu bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu ve 340.000,00 TL tazminatın kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince davalı idarece davacılara hisseleri oranında ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacılar nezdinde özel ve olağandışı bir zararın bulunmadığı, taşınmazlarının manzara, görünürlük, gürültü gibi çevresel etkenlerle ilgili değişikliğe uğramadığı, bilirkişi raporunun denetlenebilirlik ve bilimsellikten uzak olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
Dava dosyasının incelenmesinden; ... Bölge Müdürlüğünce, .... Devlet Yolu ... Batı ve ... Farklı Seviye Köprülü Kavşağı projesi kapsamında gerçekleştirilen yol yapım çalışması nedeniyle davacılara ait ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan, .... ada, ... parsel sayılı taşınmazın değer kaybına uğradığı ileri sürülerek oluştuğu iddia edilen zararların karşılanması istemiyle 16/09/2019 tarihinde kayda giren dilekçeyle davalı idareye başvurulduğu, söz konusu başvurunun zımnen reddi üzerine 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 340.000,00 TL) maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır
**İLGİLİ MEVZUAT:**
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları ödemekle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 22/06/2020 tarihinde yapılan keşif sonrasında hazırlanan bilirkişi raporunda; "köprülü kavşak yapımı sonrasında taşınmazın görünülürlük noktasında ve ulaşım yönüyle durumunun tamamen taşınmazın aleyhine olduğu, kavşak projesi öncesi taşınmaza ulaşmanın daha kolay olduğu, ana taşınmazın üzerine yapılmış-yapılacak taşınmazlar yönünden Katlı Köprülü Geçiş Projesi sonrasında bir değer azalması olacağının düşünüldüğü, kavşak yapımından sonra otopark yönünden davalı taşınmazda zorluk gözlemlenmediği, değerleme konusu taşınmazın arz değerinde 1-0,86= %14 lik bir değer azalışı olduğunun hesaplandığı, dava tarihi itibarıyla taşınmazın değer kaybının 339.885,00 TL olduğu, yuvarlama yapılarak 340.000,00 TL olarak takdir edildiği sonuç ve kanaatine varıldığının" belirtildiği, Mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verildiği görülmektedir.
Bakılan uyuşmazlıkta, bilirkişi raporu ile belirlenen hususlar başlı başına taşınmazın değer kaybına uğradığı anlamına gelmemektedir. Nitekim, kavşak köprüsünün sonundan U dönüşü yapılarak taşınmaza ulaşımın sağlanabilmesi nedeniyle taşınmaza yönelik ulaşım imkanının ortadan kalktığının söylenmesi mümkün değildir. Bunun yanında, taşınmazın Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkındaki Yönetmelik kapsamında olup olmadığı, bu kapsamda ise sadece imar planında belirtilen yan yollardan giriş-çıkış yapılması gerekliliği de dikkate alındığında, cepheli olması nedeniyle kavşak inşaatının bölgeye ve davacıya olumlu getirisinin olup olmadığı da gözetilerek, taşınmazın görünürlük yönünden yeniden bir kapsamlı değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Dolayısıyla, değer kaybını tespite elverişli ve yeterli bulunmayan bilirkişi raporuna istinaden davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan, aynı yol yapım çalışması kapsamında uğranılan maddi zararın tazmini istemiyle açılan davalarda düzenlenen düzenlenen bilirkişi raporlarında; .... ili, .... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan taşınmazların park imkanları, görünürlük/ulaşılabilirlik yönüyle olumsuz etkilenmediğinin, yeni durumun arz/talep dengesine hiçbir etkisinin olmadığının, kavşak yapımının bölgeye olumlu katkılarının bulunduğunun tespit edildiği görülmektedir.
Bu durumda, dava konusu taşınmazda ... Mahallesinde bulunan diğer taşınmazlarda olduğu gibi, katlı kavşağın bölgeye olumlu etkisi olduğu da gözetilerek, değer kaybı olup olmadığının ve varsa değer kaybı zararının tespiti için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmekte olup, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak verilen Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın kabulüne ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/03/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/2887
Karar No: 2024/1014
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1-...2- ... ... 7-...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, hissedarı oldukları ... ili, ... ilçesi, .... (....) Mahallesinde bulunan, .... ada, ... parsel sayılı taşınmazın .... Devlet Yolu .... Batı ve .... Farklı Seviyeli Köprülü Kavşağı Projesi nedeniyle değer kaybına uğradığından bahisle oluştuğu iddia edilen zarara karşılık 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 340.000,00 TL) maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararıyla, yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, davalı İdare tarafından inşa edilen katlı kavşak nedeni ile taşınmazın arz değerinde değer kaybı oluştuğu, değer kaybı oranının %14 olarak tespit ve takdir edildiği, değer kaybına karşılık gelen tazminat miktarının ise taşınmazın tamamında 340.000,00 TL olabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı, söz konusu bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu ve 340.000,00 TL tazminatın kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince davalı idarece davacılara hisseleri oranında ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacılar nezdinde özel ve olağandışı bir zararın bulunmadığı, taşınmazlarının manzara, görünürlük, gürültü gibi çevresel etkenlerle ilgili değişikliğe uğramadığı, bilirkişi raporunun denetlenebilirlik ve bilimsellikten uzak olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
Dava dosyasının incelenmesinden; ... Bölge Müdürlüğünce, .... Devlet Yolu ... Batı ve ... Farklı Seviye Köprülü Kavşağı projesi kapsamında gerçekleştirilen yol yapım çalışması nedeniyle davacılara ait ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan, .... ada, ... parsel sayılı taşınmazın değer kaybına uğradığı ileri sürülerek oluştuğu iddia edilen zararların karşılanması istemiyle 16/09/2019 tarihinde kayda giren dilekçeyle davalı idareye başvurulduğu, söz konusu başvurunun zımnen reddi üzerine 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 340.000,00 TL) maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır
**İLGİLİ MEVZUAT:**
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları ödemekle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 22/06/2020 tarihinde yapılan keşif sonrasında hazırlanan bilirkişi raporunda; "köprülü kavşak yapımı sonrasında taşınmazın görünülürlük noktasında ve ulaşım yönüyle durumunun tamamen taşınmazın aleyhine olduğu, kavşak projesi öncesi taşınmaza ulaşmanın daha kolay olduğu, ana taşınmazın üzerine yapılmış-yapılacak taşınmazlar yönünden Katlı Köprülü Geçiş Projesi sonrasında bir değer azalması olacağının düşünüldüğü, kavşak yapımından sonra otopark yönünden davalı taşınmazda zorluk gözlemlenmediği, değerleme konusu taşınmazın arz değerinde 1-0,86= %14 lik bir değer azalışı olduğunun hesaplandığı, dava tarihi itibarıyla taşınmazın değer kaybının 339.885,00 TL olduğu, yuvarlama yapılarak 340.000,00 TL olarak takdir edildiği sonuç ve kanaatine varıldığının" belirtildiği, Mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verildiği görülmektedir.
Bakılan uyuşmazlıkta, bilirkişi raporu ile belirlenen hususlar başlı başına taşınmazın değer kaybına uğradığı anlamına gelmemektedir. Nitekim, kavşak köprüsünün sonundan U dönüşü yapılarak taşınmaza ulaşımın sağlanabilmesi nedeniyle taşınmaza yönelik ulaşım imkanının ortadan kalktığının söylenmesi mümkün değildir. Bunun yanında, taşınmazın Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkındaki Yönetmelik kapsamında olup olmadığı, bu kapsamda ise sadece imar planında belirtilen yan yollardan giriş-çıkış yapılması gerekliliği de dikkate alındığında, cepheli olması nedeniyle kavşak inşaatının bölgeye ve davacıya olumlu getirisinin olup olmadığı da gözetilerek, taşınmazın görünürlük yönünden yeniden bir kapsamlı değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Dolayısıyla, değer kaybını tespite elverişli ve yeterli bulunmayan bilirkişi raporuna istinaden davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan, aynı yol yapım çalışması kapsamında uğranılan maddi zararın tazmini istemiyle açılan davalarda düzenlenen düzenlenen bilirkişi raporlarında; .... ili, .... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan taşınmazların park imkanları, görünürlük/ulaşılabilirlik yönüyle olumsuz etkilenmediğinin, yeni durumun arz/talep dengesine hiçbir etkisinin olmadığının, kavşak yapımının bölgeye olumlu katkılarının bulunduğunun tespit edildiği görülmektedir.
Bu durumda, dava konusu taşınmazda ... Mahallesinde bulunan diğer taşınmazlarda olduğu gibi, katlı kavşağın bölgeye olumlu etkisi olduğu da gözetilerek, değer kaybı olup olmadığının ve varsa değer kaybı zararının tespiti için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmekte olup, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak verilen Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın kabulüne ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/03/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.