Danıştay10. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 10. Daire E.2020/6074 K.2023/6667
T.C. DANIŞTAY ONUNCU DAİRE
Esas No: 2020/6074
Karar No: 2023/6667
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVACILAR):
1- …
2- …
3- …
VEKİLİ: Av. …
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI): … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN_KONUSU: (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kısmen onanmasına, kısmen düzeltilerek onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesince verilen 30/12/2019 tarih ve E:2017/2486, K:2019/11120 sayılı kararın, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Afganistan'da barış gücü kapsamında bulunan Kabil Bölge Komutanlığında görev yaptığı sırada, 16/03/2012 tarihinde, içinde bulunduğu personel ve malzeme nakli yapan helikopterin düşmesi sonucu şehit olan Mühendis Bnb. …'ın eşi ve çocukları olan davacılar tarafından; olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık olarak ölenin eşi … için 310.237,00 TL (07/03/2014 kayıt tarihli dilekçeyle miktar artırılarak 402.720,00 TL) maddi ve 150.000,00 TL manevi; çocuklarından … için 51.050,00 TL (miktar artırılarak 66.720,00 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi; … için 88.403,00 TL (miktar artırılarak 116.889,00 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıların uğradığı zararın kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerektiği gerekçesiyle maddi zararın tespiti için hazırlatılan bilirkişi raporu doğrultusunda; … için 381.283,00 TL, … için 55.611,00 TL, … için 111.272,00 TL maddi ve olay nedeniyle duydukları ve ömür boyu duyacakları acı ve ıstırapları kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla, takdiren eşe 21.000,00 TL çocuklara ayrı ayrı 22.000,00 TL manevi tazminatın, maddi tazminat miktarlarına Sosyal Güvenlik Kurumunca davacılara aylık bağlandığı tarih olan 15/04/2012 tarihinden, manevi tazminat miktarlarına olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvuruları üzerine Danıştay Onuncu Dairesince; temyize konu kararın maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısımlarının onanmasına, hüküm fıkrasının faiz başlangıç tarihleri, vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin 6, 7, 8, 10, 11 numaralı kısımlarının ise; dava dilekçesinde talep edilen maddi tazminatın 449.690,00 TL'lik kısmının idareye başvuru tarihi olan 22/06/2012 tarihinden, 98.476,00 TL'nin 07/03/2014 kayıt tarihli miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 11/09/2015 tarihinden itibaren, manevi tazminatın da idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, 2016 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin Üçüncü Kısmına göre nispi olarak hesaplanan 4.547,93 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine ve yargılama giderlerinin haklılık oranına göre belirlenen 188,00 TL'lik kısmının davacılar üzerinde bırakılmasına kalan kısmın davalı idarece davacılara ödenmesine şeklinde düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından, miktar artırım dilekçesiyle artırılan maddi tazminat miktarı üzerinden de dava dilekçesiyle talep edilen miktar gibi davalı idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesi ve reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, davalı idare tarafından ise yaşanan helikopter düşmesi olayında idarelerinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı ileri sürülerek Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın aleyhlerine olan kısımlarının düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından davacıların kararın düzeltilmesi isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Davacıların karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizce verilen kısmen düzeltilerek onama kararının maddi tazminat miktarına işleyecek faizin başlangıç tarihi kısmı yönünden kaldırılarak Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına, davalı idarenin karar düzeltme isteminin ise reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davalı İdarenin Karar Düzeltme İsteminin İncelenmesi:
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Davalı idarenin kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır.
Davacıların Karar Düzeltme İsteminin İncelenmesi:
Davacıların kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 30/12/2019 tarih ve E:2017/2486, K:2019/11120 sayılı kararı maddi tazminat miktarına işleyecek faizin başlangıç tarihi kısmı yönünden kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bununla birlikte; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Faiz en basit biçimiyle; idarenin tazmin borcu bağlamında, kişilerin, idarenin eylem ve/ veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Temyize konu kararda; maddi tazminat miktarlarına Sosyal Güvenlik Kurumunca davacılara aylık bağlandığı tarih olan 15/04/2012 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle ödenmesine hükmedilmiş ise de; hükmedilen (381.283,00 TL; 55.611,00 TL; 111.272,00 TL toplamı) 548.166,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 22/06/2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hüküm fıkrasının 6. maddesinin "hükmedilen 548.166,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 22/06/2012 tarihinden itibaren ödenmesine" ifadesine yer verilmek suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 08/11/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Esas No: 2020/6074
Karar No: 2023/6667
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVACILAR):
1- …
2- …
3- …
VEKİLİ: Av. …
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI): … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN_KONUSU: (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kısmen onanmasına, kısmen düzeltilerek onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesince verilen 30/12/2019 tarih ve E:2017/2486, K:2019/11120 sayılı kararın, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Afganistan'da barış gücü kapsamında bulunan Kabil Bölge Komutanlığında görev yaptığı sırada, 16/03/2012 tarihinde, içinde bulunduğu personel ve malzeme nakli yapan helikopterin düşmesi sonucu şehit olan Mühendis Bnb. …'ın eşi ve çocukları olan davacılar tarafından; olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık olarak ölenin eşi … için 310.237,00 TL (07/03/2014 kayıt tarihli dilekçeyle miktar artırılarak 402.720,00 TL) maddi ve 150.000,00 TL manevi; çocuklarından … için 51.050,00 TL (miktar artırılarak 66.720,00 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi; … için 88.403,00 TL (miktar artırılarak 116.889,00 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıların uğradığı zararın kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerektiği gerekçesiyle maddi zararın tespiti için hazırlatılan bilirkişi raporu doğrultusunda; … için 381.283,00 TL, … için 55.611,00 TL, … için 111.272,00 TL maddi ve olay nedeniyle duydukları ve ömür boyu duyacakları acı ve ıstırapları kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla, takdiren eşe 21.000,00 TL çocuklara ayrı ayrı 22.000,00 TL manevi tazminatın, maddi tazminat miktarlarına Sosyal Güvenlik Kurumunca davacılara aylık bağlandığı tarih olan 15/04/2012 tarihinden, manevi tazminat miktarlarına olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvuruları üzerine Danıştay Onuncu Dairesince; temyize konu kararın maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısımlarının onanmasına, hüküm fıkrasının faiz başlangıç tarihleri, vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin 6, 7, 8, 10, 11 numaralı kısımlarının ise; dava dilekçesinde talep edilen maddi tazminatın 449.690,00 TL'lik kısmının idareye başvuru tarihi olan 22/06/2012 tarihinden, 98.476,00 TL'nin 07/03/2014 kayıt tarihli miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 11/09/2015 tarihinden itibaren, manevi tazminatın da idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, 2016 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin Üçüncü Kısmına göre nispi olarak hesaplanan 4.547,93 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine ve yargılama giderlerinin haklılık oranına göre belirlenen 188,00 TL'lik kısmının davacılar üzerinde bırakılmasına kalan kısmın davalı idarece davacılara ödenmesine şeklinde düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından, miktar artırım dilekçesiyle artırılan maddi tazminat miktarı üzerinden de dava dilekçesiyle talep edilen miktar gibi davalı idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesi ve reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, davalı idare tarafından ise yaşanan helikopter düşmesi olayında idarelerinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı ileri sürülerek Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın aleyhlerine olan kısımlarının düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından davacıların kararın düzeltilmesi isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Davacıların karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizce verilen kısmen düzeltilerek onama kararının maddi tazminat miktarına işleyecek faizin başlangıç tarihi kısmı yönünden kaldırılarak Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına, davalı idarenin karar düzeltme isteminin ise reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davalı İdarenin Karar Düzeltme İsteminin İncelenmesi:
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Davalı idarenin kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır.
Davacıların Karar Düzeltme İsteminin İncelenmesi:
Davacıların kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 30/12/2019 tarih ve E:2017/2486, K:2019/11120 sayılı kararı maddi tazminat miktarına işleyecek faizin başlangıç tarihi kısmı yönünden kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bununla birlikte; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Faiz en basit biçimiyle; idarenin tazmin borcu bağlamında, kişilerin, idarenin eylem ve/ veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Temyize konu kararda; maddi tazminat miktarlarına Sosyal Güvenlik Kurumunca davacılara aylık bağlandığı tarih olan 15/04/2012 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle ödenmesine hükmedilmiş ise de; hükmedilen (381.283,00 TL; 55.611,00 TL; 111.272,00 TL toplamı) 548.166,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 22/06/2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hüküm fıkrasının 6. maddesinin "hükmedilen 548.166,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 22/06/2012 tarihinden itibaren ödenmesine" ifadesine yer verilmek suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 08/11/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.