Danıştay10. Daireİdare Hukuku
Danıştay 10. Daire E.2019/9723 K.2023/1646
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/9723
Karar No : 2023/1646
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği / …
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle iptal edilmesine ilişkin Diyarbakır Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptaline ve yoksun kalınan hak ve alacaklarının davalı idare tarafından karşılanmasına karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde geçmiş dönemde PKK/KCK terör örgütü adına düzenlenen eylem ve etkinliklere katıldığı değerlendirilerek güvenlik soruşturmasının olumsuz yönde geldiğinin belirtmesi üzerine işlem tesis edilmiş ise de, ara kararları ile anılan hususa ilişkin bilgi ve belgeler istenilmiş olup ara karar cevaplarında ilgili yazının kullanım amacının sona erdiği belirtilerek imha edildiğinden bahisle sunulamadığının ifade edildiği, yargısal denetimin ifası için, dava konusu işlemin gerekçesinin, dayandığı maddi sebeplerin, davalı idarece açık ve net bir şekilde Mahkemeye sunulması zorunlu olup, ortada bir mahkeme kararı olmasına rağmen bilgi ve belgeler sunulmaksızın ve/veya hukuken itibar edilebilir somut nedenler ortaya konulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, işlem nedeniyle yoksun kalınan hak ve alacaklarının karşılanması istemine gelince, dava konusu işlemin hukuka aykırılığı açık olmakla birlikte, bu belge, özel güvenlik sektöründe doğrudan istihdam edileceği anlamına gelmeyeceğinden, bu sektörde istihdam imkanının yalnızca bu şarta bağlı olmayıp başkaca olguların da (iş akti v.s) varlığının gerekmesi sebebiyle, sonuç olarak, işlem sebebiyle doğrudan yoksun kalınan bir hak ve alacaktan söz edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan hak ve alacakların karşılanması talebi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, istinafa konu Mahkeme kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın işlem nedeniyle yoksun kalınan hak ve alacakların karşılanması talebi yönünden davanın reddine ilişkin kısmı açısından ise, davacının 16/06/2016 tarihinden itibaren … Özel Eğitim Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, dava konusu işlem ile silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve özel güvenlik çalışma izninin iptali üzerine 22/11/2017 tarihinde işine son verildiği, İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… sayılı yürütmenin durdurulması kararı üzerine aynı şirkette 17/05/2018 tarihinde işe başladığı anlaşılmakta olup, davacının hukuka aykırılığı yargı kararı ortaya konulan işlem nedeniyle çalışamadığı 22/11/2017-17/05/2018 tarihleri arasındaki dönemde yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idarece tazmini gerektiği gerekçesiyle davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kalınan hak ve alacakların karşılanması talebi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlem nedeniyle davacının çalışamadığı 22/11/2017-17/05/2018 tarihleri arasındaki dönemde yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nde 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesindeki şartları taşısa dahi güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz değerlendirilenlerin çalışma izinlerinin iptal edilip edilmeyeceğine komisyonca karar verileceği düzenlemesine istinaden davacının durumunun olumsuz değerlendirildiği, söz konusu durumda çalışma izninin iptal edilmesi açısından idarelerine takdir yetkisi verildiği, yargı makamlarınca hukukilik denetimi dışına çıkılarak yerindelik denetimi yapıldığı, yerindelik denetimi yapılması kanun ile yasaklandığından verilen iptal kararının bu yasak kapsamında kaldığı, mevzuata uygun tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Diğer taraftan, dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin, tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu tesis edildiği görülmekte olup; Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararı ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin (h) bendi, "4045 sayılı Kanunda güvenlik soruşturmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağına, bu bilgilerin ne suretle ve ne kadar süre ile saklanacağına, ilgililerin söz konusu bilgilere itiraz etme imkânının olup olmadığına, bilgilerin bir müddet sonra silinip silinmeyeceğine, silinecekse bu sırada izlenecek usulün ne olduğuna, yetkinin kötüye kullanımını önlemeye yönelik nasıl bir denetim yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, başka bir ifadeyle güvenlik soruşturmasının yapılmasında, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturmasının olumlu olmasının özel güvenlik görevlisi olmada aranacak şartlar arasında sayıldığı, güvenlik soruşturması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesinin Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmadığı" gerekçesiyle mülga 26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden iptal edilmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe de eklenmek suretiyle ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/03/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/9723
Karar No : 2023/1646
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği / …
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle iptal edilmesine ilişkin Diyarbakır Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptaline ve yoksun kalınan hak ve alacaklarının davalı idare tarafından karşılanmasına karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde geçmiş dönemde PKK/KCK terör örgütü adına düzenlenen eylem ve etkinliklere katıldığı değerlendirilerek güvenlik soruşturmasının olumsuz yönde geldiğinin belirtmesi üzerine işlem tesis edilmiş ise de, ara kararları ile anılan hususa ilişkin bilgi ve belgeler istenilmiş olup ara karar cevaplarında ilgili yazının kullanım amacının sona erdiği belirtilerek imha edildiğinden bahisle sunulamadığının ifade edildiği, yargısal denetimin ifası için, dava konusu işlemin gerekçesinin, dayandığı maddi sebeplerin, davalı idarece açık ve net bir şekilde Mahkemeye sunulması zorunlu olup, ortada bir mahkeme kararı olmasına rağmen bilgi ve belgeler sunulmaksızın ve/veya hukuken itibar edilebilir somut nedenler ortaya konulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, işlem nedeniyle yoksun kalınan hak ve alacaklarının karşılanması istemine gelince, dava konusu işlemin hukuka aykırılığı açık olmakla birlikte, bu belge, özel güvenlik sektöründe doğrudan istihdam edileceği anlamına gelmeyeceğinden, bu sektörde istihdam imkanının yalnızca bu şarta bağlı olmayıp başkaca olguların da (iş akti v.s) varlığının gerekmesi sebebiyle, sonuç olarak, işlem sebebiyle doğrudan yoksun kalınan bir hak ve alacaktan söz edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan hak ve alacakların karşılanması talebi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, istinafa konu Mahkeme kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın işlem nedeniyle yoksun kalınan hak ve alacakların karşılanması talebi yönünden davanın reddine ilişkin kısmı açısından ise, davacının 16/06/2016 tarihinden itibaren … Özel Eğitim Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, dava konusu işlem ile silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve özel güvenlik çalışma izninin iptali üzerine 22/11/2017 tarihinde işine son verildiği, İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… sayılı yürütmenin durdurulması kararı üzerine aynı şirkette 17/05/2018 tarihinde işe başladığı anlaşılmakta olup, davacının hukuka aykırılığı yargı kararı ortaya konulan işlem nedeniyle çalışamadığı 22/11/2017-17/05/2018 tarihleri arasındaki dönemde yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idarece tazmini gerektiği gerekçesiyle davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kalınan hak ve alacakların karşılanması talebi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlem nedeniyle davacının çalışamadığı 22/11/2017-17/05/2018 tarihleri arasındaki dönemde yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nde 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesindeki şartları taşısa dahi güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz değerlendirilenlerin çalışma izinlerinin iptal edilip edilmeyeceğine komisyonca karar verileceği düzenlemesine istinaden davacının durumunun olumsuz değerlendirildiği, söz konusu durumda çalışma izninin iptal edilmesi açısından idarelerine takdir yetkisi verildiği, yargı makamlarınca hukukilik denetimi dışına çıkılarak yerindelik denetimi yapıldığı, yerindelik denetimi yapılması kanun ile yasaklandığından verilen iptal kararının bu yasak kapsamında kaldığı, mevzuata uygun tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Diğer taraftan, dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin, tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu tesis edildiği görülmekte olup; Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararı ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin (h) bendi, "4045 sayılı Kanunda güvenlik soruşturmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağına, bu bilgilerin ne suretle ve ne kadar süre ile saklanacağına, ilgililerin söz konusu bilgilere itiraz etme imkânının olup olmadığına, bilgilerin bir müddet sonra silinip silinmeyeceğine, silinecekse bu sırada izlenecek usulün ne olduğuna, yetkinin kötüye kullanımını önlemeye yönelik nasıl bir denetim yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, başka bir ifadeyle güvenlik soruşturmasının yapılmasında, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturmasının olumlu olmasının özel güvenlik görevlisi olmada aranacak şartlar arasında sayıldığı, güvenlik soruşturması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesinin Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmadığı" gerekçesiyle mülga 26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden iptal edilmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe de eklenmek suretiyle ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/03/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.