Yargıtay5. Ceza DairesiCeza Hukukuİhale Hukuku
Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2012/4604 K.2013/9724
Özet: (1) İhaleye fesat karıştırma suçundan şüpheli sanıkların, ihale evraklarını sahte olarak düzenleyerek fiyatları manipüle etmeleriyle ilgili uyuşmazlık; (2) Mahkeme, eylemin görevi kötüye kullanma olarak kabul edilmesi ve TCK 5237 sayılı kanun hükümleri çerçevesinde sanıkları bu suçtan mahkum etmiştir.
MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ: İhaleye fesat karıştırma
HÜKÜM: Eylemin görevi kötüye kullanma olarak kabulü ile bu suçtan mahkumiyet
Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;
Sanıkların üzerine atılı suçtan katılan sıfatını alabilecek surette doğrudan zarar görmesi söz konusu olmayan, belde halkından olmak dışında bir sıfatı bulunmayan müştekilerin gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen katılma istemlerinin reddine dair karar usul ve kanuna uygun olduğundan ve müşteki ...'ın temyiz talebinin yasal bir haftalık temyiz süresinden sonra gerçekleştiği anlaşıldığından, müştekilerin temyiz taleplerinin CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİ ile incelemenin sanıklar müdafii ve O yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları ile sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,
Ancak;
... Belediyesine ait beş adet dükkanın kiralanmasına ilişkin olarak açık artırma usulüyle yapılan ihaleye katılan iştirakçilerden ...'in ilk üç dükkanın ihalesini, dördüncü dükkanın ihalesini ise ...'nın 110 TL'den kazanmasından sonra ihalenin devam ettiği sırada ...'in ihalesini kazandığı dükkanlardan ikisini teminatları yansa da geri vereceğini söylemesi nedeniyle, ihale komisyonu üyesi sanık ...'ın her bir iştirakçiye birer adet dükkanı vermeyi teklif etmesi ve yönlendirmesiyle ihaleye katılan ilgililerin fiyat konusunda aralarında anlaşmaları ve ihale komisyonu üyesi olan diğer sanıkların da bu durumu kabul etmeleri üzerine, o ana kadar düzenlenen ihale evrakları iptal edilerek, açık artırmayla fiyat belirlenmiş gibi gerçek durumu yansıtmayan ihale evrakları düzenlenerek birinci dükkanın 75 TL'den ve diğer dört dükkanın da 70'er TL'den kiraya verilmesi şeklinde ihale evrakı düzenlemek suretiyle ihaleye fesat karıştırma suçunu işledikleri iddiasıyla sanıklar hakkında kamu davası açılmış ise de, 5237 sayılı TCK'nın 40/2. maddesine göre özgü suç niteliğinde olan ve aynı Kanunun 235/2-d bendinde sayılan ihaleye katılan kişilerin fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları suçunun ihaleye katılan ya da katılmak isteyen kişiler tarafından işlenebileceği, ihale komisyonu üyesi olan sanıkların ise bu suç bakımından sadece azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri nazara alındığında, öncelikle ihaleye katılan istekliler ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2006/1300 soruşturma sayılı dosyasında verilen 01/05/2006 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair kararıyla ilgili olarak kanun yararına bozma yoluna gidilmesi suretiyle, anılan kararın kaldırılması ve haklarında kamu davası açılması halinde bu dava ile birleştirilmesinden sonra, iddia, sanıkların savunmaları ve tüm dosya içeriğine göre deliller değerlendirilerek hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyet kararları verilmesi,
Kabule göre de,
5237 sayılı TCK'nın 212. maddesindeki "sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunur" şeklindeki düzenleme nedeniyle, ihale komisyonu üyesi olan sanıkların açık artırmayla ihale yapılmış gibi gerçeğe aykırı olarak ihale evrakı düzenlemeleri şeklindeki eylemlerinden dolayı ek savunma hakkı tanındıktan sonra TCK'nın 204/2. maddesinde düzenlenen kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan mahkumiyet hükmü kurulması gerektiğinin nazara alınmaması,
Hükümden sonra 19/12/2010 tarihinde yürürlüğe giren 6086 sayılı Kanunun 1. maddesi ile TCK'nın 257/1-2. madde-fıkralarında yer alan "kazanç" sözcüğünün "menfaat" olarak değiştirilmesi ve bu fıkralarda öngörülen cezaların alt ve üst sınırlarının da indirilmesi karşısında TCK'nın 7/2. madde-fıkrasındaki "suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur" hükmü karşısında sanıkların hukuki durumlarının yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu,
Yine hükümden sonra 08/02/2008 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve TCK'nın 7/2. maddesi uyarınca sanıklar yararına olan 5728 sayılı Kanunun 562. maddesinin 1. fıkrası ile değişik CMK'nın 231/5. maddesinde hapis cezası için öngörülen sınırın 2 yıla çıkarılması ve anılan maddenin 2. fıkrası ile de 231/14. maddesindeki soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suç olma koşulunun kaldırılması karşısında, bu maddenin 6. fıkrasına 25/07/2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008 sayılı Yasanın 7. maddesi ile eklenen cümle de nazara alınarak, mahkemece hükümlerin açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağının karar yerinde tartışılması lüzumu,
Suçun 5237 sayılı TCK'nın 53/1-a maddesindeki hak ve yetkilerin kötüye kullanılması suretiyle işlendiğinin kabul edilmesine rağmen, sanıklar hakkında aynı Kanunun 53/5. maddesinin uygulanmaması,
Kanuna aykırı, O yer Cumhuriyet Savcısı ve sanıklar müdafiin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 07/10/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
SUÇ: İhaleye fesat karıştırma
HÜKÜM: Eylemin görevi kötüye kullanma olarak kabulü ile bu suçtan mahkumiyet
Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;
Sanıkların üzerine atılı suçtan katılan sıfatını alabilecek surette doğrudan zarar görmesi söz konusu olmayan, belde halkından olmak dışında bir sıfatı bulunmayan müştekilerin gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen katılma istemlerinin reddine dair karar usul ve kanuna uygun olduğundan ve müşteki ...'ın temyiz talebinin yasal bir haftalık temyiz süresinden sonra gerçekleştiği anlaşıldığından, müştekilerin temyiz taleplerinin CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİ ile incelemenin sanıklar müdafii ve O yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları ile sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,
Ancak;
... Belediyesine ait beş adet dükkanın kiralanmasına ilişkin olarak açık artırma usulüyle yapılan ihaleye katılan iştirakçilerden ...'in ilk üç dükkanın ihalesini, dördüncü dükkanın ihalesini ise ...'nın 110 TL'den kazanmasından sonra ihalenin devam ettiği sırada ...'in ihalesini kazandığı dükkanlardan ikisini teminatları yansa da geri vereceğini söylemesi nedeniyle, ihale komisyonu üyesi sanık ...'ın her bir iştirakçiye birer adet dükkanı vermeyi teklif etmesi ve yönlendirmesiyle ihaleye katılan ilgililerin fiyat konusunda aralarında anlaşmaları ve ihale komisyonu üyesi olan diğer sanıkların da bu durumu kabul etmeleri üzerine, o ana kadar düzenlenen ihale evrakları iptal edilerek, açık artırmayla fiyat belirlenmiş gibi gerçek durumu yansıtmayan ihale evrakları düzenlenerek birinci dükkanın 75 TL'den ve diğer dört dükkanın da 70'er TL'den kiraya verilmesi şeklinde ihale evrakı düzenlemek suretiyle ihaleye fesat karıştırma suçunu işledikleri iddiasıyla sanıklar hakkında kamu davası açılmış ise de, 5237 sayılı TCK'nın 40/2. maddesine göre özgü suç niteliğinde olan ve aynı Kanunun 235/2-d bendinde sayılan ihaleye katılan kişilerin fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları suçunun ihaleye katılan ya da katılmak isteyen kişiler tarafından işlenebileceği, ihale komisyonu üyesi olan sanıkların ise bu suç bakımından sadece azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri nazara alındığında, öncelikle ihaleye katılan istekliler ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2006/1300 soruşturma sayılı dosyasında verilen 01/05/2006 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair kararıyla ilgili olarak kanun yararına bozma yoluna gidilmesi suretiyle, anılan kararın kaldırılması ve haklarında kamu davası açılması halinde bu dava ile birleştirilmesinden sonra, iddia, sanıkların savunmaları ve tüm dosya içeriğine göre deliller değerlendirilerek hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyet kararları verilmesi,
Kabule göre de,
5237 sayılı TCK'nın 212. maddesindeki "sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunur" şeklindeki düzenleme nedeniyle, ihale komisyonu üyesi olan sanıkların açık artırmayla ihale yapılmış gibi gerçeğe aykırı olarak ihale evrakı düzenlemeleri şeklindeki eylemlerinden dolayı ek savunma hakkı tanındıktan sonra TCK'nın 204/2. maddesinde düzenlenen kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan mahkumiyet hükmü kurulması gerektiğinin nazara alınmaması,
Hükümden sonra 19/12/2010 tarihinde yürürlüğe giren 6086 sayılı Kanunun 1. maddesi ile TCK'nın 257/1-2. madde-fıkralarında yer alan "kazanç" sözcüğünün "menfaat" olarak değiştirilmesi ve bu fıkralarda öngörülen cezaların alt ve üst sınırlarının da indirilmesi karşısında TCK'nın 7/2. madde-fıkrasındaki "suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur" hükmü karşısında sanıkların hukuki durumlarının yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu,
Yine hükümden sonra 08/02/2008 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve TCK'nın 7/2. maddesi uyarınca sanıklar yararına olan 5728 sayılı Kanunun 562. maddesinin 1. fıkrası ile değişik CMK'nın 231/5. maddesinde hapis cezası için öngörülen sınırın 2 yıla çıkarılması ve anılan maddenin 2. fıkrası ile de 231/14. maddesindeki soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suç olma koşulunun kaldırılması karşısında, bu maddenin 6. fıkrasına 25/07/2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008 sayılı Yasanın 7. maddesi ile eklenen cümle de nazara alınarak, mahkemece hükümlerin açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağının karar yerinde tartışılması lüzumu,
Suçun 5237 sayılı TCK'nın 53/1-a maddesindeki hak ve yetkilerin kötüye kullanılması suretiyle işlendiğinin kabul edilmesine rağmen, sanıklar hakkında aynı Kanunun 53/5. maddesinin uygulanmaması,
Kanuna aykırı, O yer Cumhuriyet Savcısı ve sanıklar müdafiin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 07/10/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.