Yargıtay4. Ceza DairesiCeza Hukuku
Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2012/4994 K.2012/6900
Özet: (1) Uyuşmazlık, Acıpayam Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2010 tarihli kararının yasa yararına bozulması ve sanığa “25 fidan dikme” yükümlülüğü getirilmesinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/8 maddesine aykırı olup olmadığıdır. (2) Yargıtay, mahkemenin bu yükümlülüğü kanunun belirttiği “meslek, sanat veya başka takdir edilecek yükümlülük” kapsamına girmediğini, infaz yetkisinin kısıtlandığını ve mali yük getirdiğini tespit ederek kararın bozulmasını hükmeder.
Hakaret ve tehdit suçlarından sanık ...'in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106/1-1. cümle, 125/1, 43/2, 52/2. maddeleri gereğince 2.700,00 Türk lirası adlî para ve 6 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına, 5271 sayılı Kanun'un 231/8. maddesi gereğince sanığın her bir suç için 5 yıl süreyle denetime tabi tutulmasına, aynı Kanun'un 231/8-c maddesi uyarınca sanığa her bir suç için 25 adet fidan dikmesi hususunda yükümlülük belirlenmesine dair Acıpayam Sulh Ceza Mahkemesinin 15/01/2010 tarihli ve 2009/140 esas, 2010/13 sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 21/11/2011 gün ve 58898 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20/01/2012 gün ve 393310 sayılı istem yazısıyla dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
İstem yazısında “Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 09/06/2009 tarihli ve 2009/5644 esas, 2009/13118 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/8. maddesinin alt bentlerinde denetimli serbestlik tedbiri olarak sanıklara yüklenecek yükümlülükler.
a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
e) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,
Şeklinde belirlenmiş olup, bunların dışında Cumhuriyet savcısının infaz yetkisini kısıtlayacak ve sanığa mali külfet getirecek şekilde, her bir suç için 25 adet fidan dikme hususunda yükümlülük belirlenmesinin mümkün bulunmadığı, sanık hakkında yükümlülük belirlenirken kanun koyucunun amacına uygun, akla ve mantığa muhalif olmayan tarafları tatmin edici, denetime elverişli bir yükümlülüğe hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.
Gereği görüşüldü;
5271 sayılı C.Y.Y.'nın 231/8 maddesinde "Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak; a)Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine, b)Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, c)Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine, karar verilebilir." hükümleri yer almaktadır.
İncelenen dosyada; mahkemece belirlenen "25 fidan dikmesi hususunda yükümlülük belirlenmesi" biçimindeki denetimli serbestlik tedbirinin, C.Y.Y.'nın 231/8 maddesinin (c) bendinde yer alan "ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesi" kapsamında olsa bile, anılan yasa madde ve fıkrasının (a), (b) ve (c) bendinde açıkça sayılanların dışında kalıp mahkemece takdir
edilecek yükümlülüğün belirlenmesinde, yükümlülüğün hukuken ve fiilen infaz olanağının bulunması, Cumhuriyet Savcısının infaz yetkisini kısıtlamaması ve sanığa mali (maddi) bir yük getirmemesi gerekir. Somut olayda belirlenen yükümlülüğün, Cumhuriyet Savcısının infaz yetkisini kısıtladığı, infazının fiilen olanaklı bulunmadığı, para sarfı ile yerine getirilebilecek maddi bir edim ihtiva ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemenin C.Y.Y.'nın 231/8. maddesi uyarınca belirlediği denetimli serbestlik tedbirinin kanunlarda belirlenen ilkelere uygun olmadığı ve hukuka aykırı olduğu açıktır.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, tehdit ve hakaret suçlarından sanık ... hakkında, Acıpayam Sulh Ceza Mahkemesinin 15.01.2010 140/13 sayılı kararın, 5271 sayılı C.Y.Y.'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, anılan Yasa maddesinin 4/a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine 26/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
İstem yazısında “Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 09/06/2009 tarihli ve 2009/5644 esas, 2009/13118 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/8. maddesinin alt bentlerinde denetimli serbestlik tedbiri olarak sanıklara yüklenecek yükümlülükler.
a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
e) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,
Şeklinde belirlenmiş olup, bunların dışında Cumhuriyet savcısının infaz yetkisini kısıtlayacak ve sanığa mali külfet getirecek şekilde, her bir suç için 25 adet fidan dikme hususunda yükümlülük belirlenmesinin mümkün bulunmadığı, sanık hakkında yükümlülük belirlenirken kanun koyucunun amacına uygun, akla ve mantığa muhalif olmayan tarafları tatmin edici, denetime elverişli bir yükümlülüğe hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.
Gereği görüşüldü;
5271 sayılı C.Y.Y.'nın 231/8 maddesinde "Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak; a)Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine, b)Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, c)Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine, karar verilebilir." hükümleri yer almaktadır.
İncelenen dosyada; mahkemece belirlenen "25 fidan dikmesi hususunda yükümlülük belirlenmesi" biçimindeki denetimli serbestlik tedbirinin, C.Y.Y.'nın 231/8 maddesinin (c) bendinde yer alan "ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesi" kapsamında olsa bile, anılan yasa madde ve fıkrasının (a), (b) ve (c) bendinde açıkça sayılanların dışında kalıp mahkemece takdir
edilecek yükümlülüğün belirlenmesinde, yükümlülüğün hukuken ve fiilen infaz olanağının bulunması, Cumhuriyet Savcısının infaz yetkisini kısıtlamaması ve sanığa mali (maddi) bir yük getirmemesi gerekir. Somut olayda belirlenen yükümlülüğün, Cumhuriyet Savcısının infaz yetkisini kısıtladığı, infazının fiilen olanaklı bulunmadığı, para sarfı ile yerine getirilebilecek maddi bir edim ihtiva ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemenin C.Y.Y.'nın 231/8. maddesi uyarınca belirlediği denetimli serbestlik tedbirinin kanunlarda belirlenen ilkelere uygun olmadığı ve hukuka aykırı olduğu açıktır.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, tehdit ve hakaret suçlarından sanık ... hakkında, Acıpayam Sulh Ceza Mahkemesinin 15.01.2010 140/13 sayılı kararın, 5271 sayılı C.Y.Y.'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, anılan Yasa maddesinin 4/a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine 26/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.