Danıştay9. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 9. Daire E.2021/2598 K.2024/1333
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/2598
Karar No : 2024/1333
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı-...
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiği ileri sürülen listede yer alan 65 adet taşınmaza ilişkin, 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren Emlak Vergisi Kanunu'nun 5/g ve 15/e maddelerine göre 2019 yılı vergileri için emlak vergisi muafiyeti uygulanması talebiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin ve tahakkuk ettirilen 21.382.533,70-TL emlak vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davalı idarenin süre aşımı ve usule ilişkin diğer itirazları yerinde görülmeyerek, işin esasının incelenmesine geçildiği, dava dosyasının ve Mahkemelerinin E:... (2018 yılına ilişkin tahakkuka karşı açılan dava dosyası) sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; davacının dava konusu zımni ret işleminin dayanağı, 09/01/2019 tarihli başvuru dilekçesinin Ek:1 kısmında belirtilen altmış beş adet yapının; kantar binası, transfer pompa istasyonu, tank, soğutma kulesi ünitesi, trafo şalter binası, vakum ünitesi, yangın pompa sundurması, petrokok depolama binası vb. yapılardan teşekkül ettiği, öte yandan; uyuşmazlığa konu altmış beş adet yapının, altmış üç adedinin, 2017 ve 2018 yılları emlak vergisi için geçici emlak vergisi muafiyeti uygulanması talebi ile yaptığı başvurunun ekinde yer alan taşınmazlar olduğu, anılan davada tesis edilen ara kararı ile; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan (Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü), davacı tarafından dosyaya sunulan Tüpraş İzmit Rafinerisi B-Bölgesi (1:2500 ölçekli) Plot Plan örneğinin ve Teşvik Belgesi Kapsamında Muafiyet Talep Edilen Yapılara Ait Tablo'nun incelenerek, gönderilen tablo ve harita içeriği bina/arsa/yapıların, davacı şirket adına düzenlenmiş olan ... tarihli ve .../D sayılı ve ... tarihli ve .../D sayılı teşvik belgeleri kapsamında olan bina/arsa/yapılar olup olmadıklarının sorulduğu, anılan ara kararına, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilen (bir örneği işbu dosyaya alınan)... havale tarihli cevabi yazıda, ... tarihli ve .../D sayılı ve ... tarihli ve .../D sayılı teşvik belgelerinin, davacı firmaya ait, ... ili, ... ilçesinde yer alan ve bir örneği ara kararı ile gönderilen harita içeriğinde belirtilen yatırım yeri için düzenlendiğinin belirtildiği, bahse konu davada; vergisi ihtilaflı yapıların, 2014 ve 2015 yıllarında inşalarının bitirilerek yapı kullanma izin belgelerinin düzenlendiğinin ve bu yapıların, davacı adına düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında inşa edildiklerinin anlaşıldığı belirtilerek, yasal düzenleme uyarınca belirlenen beş yıllık süre içinde bulunan 2018 yılı içinde, uyuşmazlık konusu yapıların geçici muafiyet kapsamında olduğu gerekçesine yer verilerek tesis edilen ... tarih ve K:... sayılı hüküm ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, Mahkemelerinin 06/02/2020 tarihli ara kararı ile; davalı idareden, görülmekte olan davaya konu altmış beş adet yapıdan, yukarıda belirtilen Mahkeme kararına konu olan altmış üç adetinin haricinde kalan iki adet yapı olan, ... beyan kayıt numaralı ''kantar binası'' ile ... beyan kayıt numaralı ''yangın pompa sundurması'' cinsi yapılara ilişkin düzenlenen yapı kullanma izin belgelerinin gönderilmesinin istenildiği ve davacı şirketçe yapılan... tarihli ve ... sayılı başvurunun Ek:1 kısmındaki tabloda yer alan altmış beş adet yapıya ilişkin olarak yapılan emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı tutarının sorulduğu, ara karara davalı idarece verilen 20/02/2019 havale tarihli yazı ve eklerinin incelenmesinden, söz konusu kantar binası ile yangın pompa sundurmasının yapımlarının, 2015 yılında tamamlandığına dair tanzim edilen yapı kullanma izin belgelerinin ve uyuşmazlığa konu altmış beş adet yapıya ilişkin olarak, 2019 yılı için davacı adına yapılan emlak vergisi tahakkuklarının toplam tutarının 5.923.451,60-TL olduğunu gösterir hesap dökümünün dava dosyasına sunulduğunun anlaşıldığı, uyuşmazlıkta, Emlak Vergisi Kanunu'nun 5. maddesine eklenen ve 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren (g) fıkrası uyarınca, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapıların, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren beş yıl süreyle geçici muafiyetten faydalandırılması gerektiği açık olduğundan; Mahkemelerinin E:... sayılı dosyası üzerinden görülen yargılamada tespit edilen maddi olgulardan ve dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden, uyuşmazlık konusu yapıların, 2014 ve 2015 yıllarında inşalarının bitirilerek yapı kullanma izin belgelerinin düzenlendiği ve bu yapıların, davacı adına düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında inşa edildikleri anlaşıldığından, anılan yasal düzenleme uyarınca belirlenen beş yıllık süre içinde bulunan 2019 takvim yılında, uyuşmazlık konusu altmış beş adet yapının geçici muafiyeti kapsamında olduğu sonucuna ulaşılmış olup, davacı tarafından, 2019 yılına ilişkin olarak söz konusu altmış beş adet yapı için şirketlerine geçici emlak vergisi muafiyeti tanınması talebiyle yapılan dava konusu başvurunun zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, 2019 yılına ilişkin olarak yapılan toplam 21.382.533,70-TL tutarındaki tahakkuklar yönünden uyuşmazlık konusu altmış beş adet yapının, 2019 takvim yılı için geçici muafiyet kapsamında olduğu sonucuna ulaşıldığından, bu yapılara ilişkin olarak, 2019 yılı için davacı adına yapılan 5.923.451,60-TL tutarındaki tahakkuklarda hukuka uyarlık, bunun dışında kalan dava konusu tahakkuklarda ise hukuka aykırılık görülmediği, diğer yandan davalı idarece duruşma esnasında sunulan 10/03/2020 tarihli yazılı beyanda, uyuşmazlığa konu yapılardan, T ..., T ... ve T ... No'lu tankların inşaatlarının tamamlandığı tarihlerin 1980 yılı ve öncesine ait olduğu, dolayısıyla yasal düzenleme ile belirlenen beş yıllık sürenin aşıldığı ve bu yapıların geçici muafiyet kapsamında bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; davalı idare tarafından, söz konusu üç adet yapıya ilişkin olarak dosyaya sunulan yapı kullanım izin belgelerinde, anılan yapılardan iki tanesinin son yapı ruhsat tarihinin 30/12/2015 tarihi olduğu bilgisine yer verildiği ve üç adet yapı kullanım izin belgesinin de 28.01.2016 tarihinde düzenlendiği görüldüğünden, davalı idarenin bu yöndeki iddialarının da yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı tarafından, 2019 yılına ilişkin olarak, (.../.../... tarih ve ... sayılı başvuru dilekçesinin Ek:1 kısmındaki tabloda yer alan) altmış beş adet yapı için taraflarına geçici emlak vergisi muafiyeti tanınması talebiyle yapılan dava konusu başvurunun zımnen reddine dair işlemin ve uyuşmazlık konusu altmış beş adet yapıya ilişkin olarak, 2019 yılı için davacı adına yapılan 5.923.451,60-TL tutarındaki emlak vergisi tahakkuklarının iptaline, diğer kısımlar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Muafiyet istemiyle yapılan başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini kesmeyeceği, zimni ret işleminin süreyi canlandırmayacağı, muafiyet talep edilen yapıların yasanın yürürlük tarihinden önce tamamlandığı bu nedenle muafiyet uygulanamayacağı, Tebliğle yasanın kapsamının genişletilemeyceği, muafiyet talebine konu üç yapının inşaat bitim tarihinin 1980 öncesi olduğu, diğer yandan teşvik kapsamında olmayan yerler içinde muafiyet talep edildiği, tamamlama vizelerinin vize başvurusundan yaklaşık 4 yıl sonra verildiği, idarenin geç işleyişi nedeniyle zarara uğradıkları iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: T ..., T ... ve T ... no'lu tank binaları hariç ... ada ... parselde yer alan ... adet taşınmaz yönünden; yapı kullanma izin belgelerinin incelenmesinden, ruhsatların "yeni yapı" niteliğinde olduğu ve davacı adına düzenlenen yatırım teşvik belgesinde de yatırım yapılacak parseller arasında sayıldığı, inşaat bitim tarihleri itibarıyla da uyuşmazlık tarihinde geçici emlak vergisi muafiyetinden yararlanabileceği anlaşıldığından ... ada ... parselde yer alan ve belirtilen üç tank binası dışında kalan 40 adet taşınmaz yönünden davalı temyiz isteminin reddi ve kararın bu kısmının onanması, diğer yapılar yönünden ise Daire kararında belirtilen gerekçeyle davalı temyiz isteminin kabulu ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:** Davacı tarafından, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiği ileri sürülen listede yer alan 65 adet taşınmaza ilişkin, 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren Emlak Vergisi Kanunu'nun 5/g ve 15/e maddelerine göre 2019 yılı vergileri için emlak vergisi muafiyeti uygulanması talebiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin ve tahakkuk ettirilen 21.382.533,70-TL emlak vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
15/07/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 39. maddesi ile 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun "Geçici Muaflıklar" başlıklı 5. maddesine eklenen (g) bendinde; Yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen binaların, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren beş yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılacağı ifade edilmiş, 6728 sayılı Kanun'un 76. maddesinin (b) bendinde, Kanun'un 39. maddesinin 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir.
6728 sayılı Kanun ile Emlak Vergisi Kanunu'na 5(g) fıkraları ile 15(e) fıkralarının eklenmesi üzerine, söz konusu düzenlemeye yönelik hususları açıklamak amacıyla, 29/09/2016 tarih ve 29842 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 69 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği düzenlenmiş, anılan Tebliğin; 3. maddesininYatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen binalar için geçici emlak vergisi muafiyeti uygulamasına ilişkin;
MADDE 3 – (1) Yapılan düzenleme ile Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen binalar, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren beş yıl süre ile geçici emlak vergisi muafiyetinden faydalanabileceği,
(2) Geçici emlak vergisi muafiyetinden faydalanabilmek için;
a) Bina inşaatının Yatırım Teşvik Belgesinin tamamlama vizesinin yapılacağı tarihten önce sona ermiş olması,
(5) Düzenlemenin yürürlüğe girdiği 1/1/2017 tarihinden önce alınan ve bu tarih itibarıyla tamamlama vizesi yapılmamış olan Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen binalar için geçici emlak vergisi muafiyeti uygulamasının aşağıdaki şekilde olacağı;
b) Düzenlemenin yürürlüğe girdiği 1/1/2017 tarihinden önce alınmış ve bu tarih itibarıyla tamamlama vizesi yapılmamış olan Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen ve inşaları 1/1/2017 tarihinden önce sona eren binalara ilişkin olarak, 1/1/2017 tarihine kadar geçen süreler için geçici emlak vergisi muafiyeti uygulanmayacak olup Yatırım Teşvik Belgesinin bir örneğinin ilgili Belediyeye verilmesi durumunda, 5 yıllık muafiyet süresinden muafiyetin uygulanmadığı süreler düşüldükten sonra kalan süre kadar emlak vergisi muafiyeti uygulanacağı,
ÖRNEK 3: 4/5/2014 tarihinde alınan ve 3 yılda tamamlama vizesinin yapılacağı varsayılan Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki binanın inşası, 15/12/2014 tarihinde sona ermiş ve binaya ilişkin emlak vergisi (bina) bildirimi zamanında verilmiştir. Söz konusu binanın inşası, düzenlemenin yürürlük tarihinden önce sona erdiği için 2015 ve 2016 yıllarına ilişkin olarak geçici emlak vergisi muafiyetinden faydalanılamayacaktır. Ancak, anılan düzenlemenin 1/1/2017 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmesi nedeniyle bu bina 5 yıllık muafiyet süresinden kalan 3 yıl boyunca yani 2017, 2018 ve 2019 yılları için emlak vergisinden muaf olacağı,
(6) Düzenlemenin yürürlüğe girdiği 1/1/2017 tarihinden önce tamamlama vizesi yapılmış olan Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen binalar, geçici emlak vergisi muafiyetinden faydalanamayacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarda hükümlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, uyuşmazlıkta Emlak Vergisi Kanunu'nun 5. maddesine eklenen ve 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren (g) fıkrası gereğince, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapıların, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren beş yıl süreyle geçici bina vergisi muafiyetinden faydalandırılması gerektiği, yasanın yürürlük tarihinden önce inşası tamamlanan taşınmazların ise, tamamlama vizelerinin yasanın yürürlük tarihinden sonra verilmesi halinde, kalan süre kadar emlak vergisi geçici muafiyetinden yararlanabileceği, bu doğrultuda emlak vergisi muafiyeti uygulanabilmesi için ise muaf tutulacak taşınmazın veya taşınmazların yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiğinin ortaya konulmasına bağlı olduğu ortadadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiğini ileri sürdüğü yapıların inşaatlarının bir kısmının 2014 yılında, bir kısmının ise 2015 yılında tamamlanarak "yapı kullanma izin" belgelerinin tanzim edildiği ve davacı tarafça emlak bildirimlerinin verildiği, buna göre emlak vergilerinin 2015 ve 2016 yılları için yasaya göre takvim yılı başında tarh ve tahakkuk ettiği ve vergilerin ödendiği, davacının yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiği ileri sürülen taşınmazlarına ilişkin olarak, 2019 yılı vergileri için, ... tarih ve ... sayılı dilekçesi ile bu dilekçe ekinde yer alan listede belirtilen 65 adet taşınmaza ilişkin 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren Emlak Vergisi Kanunu 5/g ve 15/e maddelerine göre emlak vergisi muafiyet uygulanması gerektiği talebinin davalıya iletildiği, yatırımlarına ilişkin tamamlama vizelerinin yapıldığı ve ekte sunulduğu belirtilerek bu kapsamda 2019 yılı emlak vergisi içinde muafiyet uygulanması talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin ve tahakkuk ettirilen 21.382.533,70-TL'nin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, Vergi Mahkemesince aynı davacı tarafından 2018 yılı vergilerine karşı aynı sebeple açılan Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında, ara karara cevaben Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... havale tarihli cevabi yazısında, davacı tarafından dosyaya sunulan ve ekte muafiyet kapsamında bulunduğu iddia edilen yapıların yatırım teşvik belgeleri kapsamında inşa edilen yapılar olup-olmadığı sorusuna, "harita içeriğinde belirtilen yatırım yeri için düzenlendiği" yönündeki açıklaması yeterli görülerek karar verilmiş ise de; davacının ... tarihli ve D/... sayılı ve ... tarihli ve D/... sayılı teşvik belgeleri kapsamında inşa edildiğini ileri sürdüğü vergisi ihtilaflı taşınmazlara ilişkin, yatırım teşvik belgelerinin incelenmesinden,... tarihli ve D/... no'lu teşvik belgesinde; yatırım yeri: ... 1. Bölge, cinsi: tevsii, bina-inşaat yatırım tutarı:104.604,093-TL olduğu, 29/08/2014 tarihli ve D/... no'lu teşvik belgesinde ise, yatırım yeri: Körfez 1. Bölge olduğu, Cinsi:Tevsii/ürün çeşitlendirme, anılan belgenin VI) özel şartlar başlıklı 5. maddesinde belge konusu yatırımın ... ilçesi ... ada ... no'lu parsel,... ada ... no'lu parsel ve ... ada ... no'lu parselde gerçekleştirileceğinin yazılı olduğu, belirtilen teşvik belgelerine 27/12/2017 tarihinde tamamlama vizelerinin verildiği buna göre 731.832,791-TL tutarında bina inşaat yatırımının gerçekleştirildiği, davacının sözü edilen teşvik belgeleri kapsamında bulunduğu iddia edilen ve muafiyet başvurusu ekinde yer alan listede; bu davaya konu 65 adet yapıdan 43 adedinin ... ada ... no'lu parselde, 18 adedinin ... ada ... no'lu parselde, 4 adedinin ise ... ada ... parselde bulunduğunun bildirildiği, bu durumda davacı tarafça ihtilaflı dönemde muafiyet uygulanması talep edilen 22 adet yapının teşvik belgesinde yatırım yapılacağı bildirilen parsellerde yer almadığı, davalı idarenin teşvik belgesinde bulunmayan parsellere yönelik muafiyet isteminde bulunulduğu yönündeki itirazına yönelik olarak ise davacı tarafça teşvik belgelerinde yatırımın ... Körfez 1. Bölge'de gerçekleştirileceğinin yazılı olduğu, teşvik belgelerinin RUB yatırımına ilişkin tüm alanları kapsadığı, Çed belgesi bulunduğu, Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Kararın Uygulanmasına ilişkin tebliğ hükümlerine göre bu tür yatırımların aynı il içinde olması durumunda kapsam içinde olacağının belirtildiği,... parselde, ilgili Bakanlıkça onaylanan makina ve teçhizat listesine göre iskele ve rıhtım yapıldığı, ... ada ... parsel ve ... ada...... parselde herhangi bir yatırım bulunmadığı ve muafiyet telepleri de bulunmadığı yönünde açıklama yapıldığı görüldüğünden, yukarıda açıklanan hususlar değerlendirilmeksizin uyuşmazlığı çözmeye elverişli nitelikte açıklayıcı ve somut olmayan bu açıklamalar yeterli görülerek, başka bir araştırma ve inceleme yapılmadan dosyanın karara bağlanmasında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Uyuşmazlıkta, davacının muafiyet talebine konu yapıların, "yatırım teşvik belgeleri"nde belirtilen parsellerde inşa edilip edilmediğinin, yapı kullanma izin belgeleri ile karşılaştırılmak ve gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle, hangi taşınmazların yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiğinin ve ihtilaflı dönem için muafiyetten yararlanıp-yararlanamayacağının açık ve somut biçimde ortaya konulması gerekirken, bu hususlar değerlendirilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
Diğer yandan, aynı sebeple 2020 yılı vergilerine karşı açılan davada; ... ada ... parselde yer alan T ... no'lu, T ... no'lu ve T ... no'lu tank yapılarına ilişkin, yapılan hukuki değerlendirmenin işbu dosyada verilen bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda, dikkate alınacağı tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 19/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/2598
Karar No : 2024/1333
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı-...
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiği ileri sürülen listede yer alan 65 adet taşınmaza ilişkin, 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren Emlak Vergisi Kanunu'nun 5/g ve 15/e maddelerine göre 2019 yılı vergileri için emlak vergisi muafiyeti uygulanması talebiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin ve tahakkuk ettirilen 21.382.533,70-TL emlak vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davalı idarenin süre aşımı ve usule ilişkin diğer itirazları yerinde görülmeyerek, işin esasının incelenmesine geçildiği, dava dosyasının ve Mahkemelerinin E:... (2018 yılına ilişkin tahakkuka karşı açılan dava dosyası) sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; davacının dava konusu zımni ret işleminin dayanağı, 09/01/2019 tarihli başvuru dilekçesinin Ek:1 kısmında belirtilen altmış beş adet yapının; kantar binası, transfer pompa istasyonu, tank, soğutma kulesi ünitesi, trafo şalter binası, vakum ünitesi, yangın pompa sundurması, petrokok depolama binası vb. yapılardan teşekkül ettiği, öte yandan; uyuşmazlığa konu altmış beş adet yapının, altmış üç adedinin, 2017 ve 2018 yılları emlak vergisi için geçici emlak vergisi muafiyeti uygulanması talebi ile yaptığı başvurunun ekinde yer alan taşınmazlar olduğu, anılan davada tesis edilen ara kararı ile; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan (Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü), davacı tarafından dosyaya sunulan Tüpraş İzmit Rafinerisi B-Bölgesi (1:2500 ölçekli) Plot Plan örneğinin ve Teşvik Belgesi Kapsamında Muafiyet Talep Edilen Yapılara Ait Tablo'nun incelenerek, gönderilen tablo ve harita içeriği bina/arsa/yapıların, davacı şirket adına düzenlenmiş olan ... tarihli ve .../D sayılı ve ... tarihli ve .../D sayılı teşvik belgeleri kapsamında olan bina/arsa/yapılar olup olmadıklarının sorulduğu, anılan ara kararına, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilen (bir örneği işbu dosyaya alınan)... havale tarihli cevabi yazıda, ... tarihli ve .../D sayılı ve ... tarihli ve .../D sayılı teşvik belgelerinin, davacı firmaya ait, ... ili, ... ilçesinde yer alan ve bir örneği ara kararı ile gönderilen harita içeriğinde belirtilen yatırım yeri için düzenlendiğinin belirtildiği, bahse konu davada; vergisi ihtilaflı yapıların, 2014 ve 2015 yıllarında inşalarının bitirilerek yapı kullanma izin belgelerinin düzenlendiğinin ve bu yapıların, davacı adına düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında inşa edildiklerinin anlaşıldığı belirtilerek, yasal düzenleme uyarınca belirlenen beş yıllık süre içinde bulunan 2018 yılı içinde, uyuşmazlık konusu yapıların geçici muafiyet kapsamında olduğu gerekçesine yer verilerek tesis edilen ... tarih ve K:... sayılı hüküm ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, Mahkemelerinin 06/02/2020 tarihli ara kararı ile; davalı idareden, görülmekte olan davaya konu altmış beş adet yapıdan, yukarıda belirtilen Mahkeme kararına konu olan altmış üç adetinin haricinde kalan iki adet yapı olan, ... beyan kayıt numaralı ''kantar binası'' ile ... beyan kayıt numaralı ''yangın pompa sundurması'' cinsi yapılara ilişkin düzenlenen yapı kullanma izin belgelerinin gönderilmesinin istenildiği ve davacı şirketçe yapılan... tarihli ve ... sayılı başvurunun Ek:1 kısmındaki tabloda yer alan altmış beş adet yapıya ilişkin olarak yapılan emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı tutarının sorulduğu, ara karara davalı idarece verilen 20/02/2019 havale tarihli yazı ve eklerinin incelenmesinden, söz konusu kantar binası ile yangın pompa sundurmasının yapımlarının, 2015 yılında tamamlandığına dair tanzim edilen yapı kullanma izin belgelerinin ve uyuşmazlığa konu altmış beş adet yapıya ilişkin olarak, 2019 yılı için davacı adına yapılan emlak vergisi tahakkuklarının toplam tutarının 5.923.451,60-TL olduğunu gösterir hesap dökümünün dava dosyasına sunulduğunun anlaşıldığı, uyuşmazlıkta, Emlak Vergisi Kanunu'nun 5. maddesine eklenen ve 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren (g) fıkrası uyarınca, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapıların, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren beş yıl süreyle geçici muafiyetten faydalandırılması gerektiği açık olduğundan; Mahkemelerinin E:... sayılı dosyası üzerinden görülen yargılamada tespit edilen maddi olgulardan ve dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden, uyuşmazlık konusu yapıların, 2014 ve 2015 yıllarında inşalarının bitirilerek yapı kullanma izin belgelerinin düzenlendiği ve bu yapıların, davacı adına düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında inşa edildikleri anlaşıldığından, anılan yasal düzenleme uyarınca belirlenen beş yıllık süre içinde bulunan 2019 takvim yılında, uyuşmazlık konusu altmış beş adet yapının geçici muafiyeti kapsamında olduğu sonucuna ulaşılmış olup, davacı tarafından, 2019 yılına ilişkin olarak söz konusu altmış beş adet yapı için şirketlerine geçici emlak vergisi muafiyeti tanınması talebiyle yapılan dava konusu başvurunun zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, 2019 yılına ilişkin olarak yapılan toplam 21.382.533,70-TL tutarındaki tahakkuklar yönünden uyuşmazlık konusu altmış beş adet yapının, 2019 takvim yılı için geçici muafiyet kapsamında olduğu sonucuna ulaşıldığından, bu yapılara ilişkin olarak, 2019 yılı için davacı adına yapılan 5.923.451,60-TL tutarındaki tahakkuklarda hukuka uyarlık, bunun dışında kalan dava konusu tahakkuklarda ise hukuka aykırılık görülmediği, diğer yandan davalı idarece duruşma esnasında sunulan 10/03/2020 tarihli yazılı beyanda, uyuşmazlığa konu yapılardan, T ..., T ... ve T ... No'lu tankların inşaatlarının tamamlandığı tarihlerin 1980 yılı ve öncesine ait olduğu, dolayısıyla yasal düzenleme ile belirlenen beş yıllık sürenin aşıldığı ve bu yapıların geçici muafiyet kapsamında bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; davalı idare tarafından, söz konusu üç adet yapıya ilişkin olarak dosyaya sunulan yapı kullanım izin belgelerinde, anılan yapılardan iki tanesinin son yapı ruhsat tarihinin 30/12/2015 tarihi olduğu bilgisine yer verildiği ve üç adet yapı kullanım izin belgesinin de 28.01.2016 tarihinde düzenlendiği görüldüğünden, davalı idarenin bu yöndeki iddialarının da yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı tarafından, 2019 yılına ilişkin olarak, (.../.../... tarih ve ... sayılı başvuru dilekçesinin Ek:1 kısmındaki tabloda yer alan) altmış beş adet yapı için taraflarına geçici emlak vergisi muafiyeti tanınması talebiyle yapılan dava konusu başvurunun zımnen reddine dair işlemin ve uyuşmazlık konusu altmış beş adet yapıya ilişkin olarak, 2019 yılı için davacı adına yapılan 5.923.451,60-TL tutarındaki emlak vergisi tahakkuklarının iptaline, diğer kısımlar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Muafiyet istemiyle yapılan başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini kesmeyeceği, zimni ret işleminin süreyi canlandırmayacağı, muafiyet talep edilen yapıların yasanın yürürlük tarihinden önce tamamlandığı bu nedenle muafiyet uygulanamayacağı, Tebliğle yasanın kapsamının genişletilemeyceği, muafiyet talebine konu üç yapının inşaat bitim tarihinin 1980 öncesi olduğu, diğer yandan teşvik kapsamında olmayan yerler içinde muafiyet talep edildiği, tamamlama vizelerinin vize başvurusundan yaklaşık 4 yıl sonra verildiği, idarenin geç işleyişi nedeniyle zarara uğradıkları iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: T ..., T ... ve T ... no'lu tank binaları hariç ... ada ... parselde yer alan ... adet taşınmaz yönünden; yapı kullanma izin belgelerinin incelenmesinden, ruhsatların "yeni yapı" niteliğinde olduğu ve davacı adına düzenlenen yatırım teşvik belgesinde de yatırım yapılacak parseller arasında sayıldığı, inşaat bitim tarihleri itibarıyla da uyuşmazlık tarihinde geçici emlak vergisi muafiyetinden yararlanabileceği anlaşıldığından ... ada ... parselde yer alan ve belirtilen üç tank binası dışında kalan 40 adet taşınmaz yönünden davalı temyiz isteminin reddi ve kararın bu kısmının onanması, diğer yapılar yönünden ise Daire kararında belirtilen gerekçeyle davalı temyiz isteminin kabulu ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:** Davacı tarafından, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiği ileri sürülen listede yer alan 65 adet taşınmaza ilişkin, 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren Emlak Vergisi Kanunu'nun 5/g ve 15/e maddelerine göre 2019 yılı vergileri için emlak vergisi muafiyeti uygulanması talebiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin ve tahakkuk ettirilen 21.382.533,70-TL emlak vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
15/07/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 39. maddesi ile 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun "Geçici Muaflıklar" başlıklı 5. maddesine eklenen (g) bendinde; Yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen binaların, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren beş yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılacağı ifade edilmiş, 6728 sayılı Kanun'un 76. maddesinin (b) bendinde, Kanun'un 39. maddesinin 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir.
6728 sayılı Kanun ile Emlak Vergisi Kanunu'na 5(g) fıkraları ile 15(e) fıkralarının eklenmesi üzerine, söz konusu düzenlemeye yönelik hususları açıklamak amacıyla, 29/09/2016 tarih ve 29842 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 69 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği düzenlenmiş, anılan Tebliğin; 3. maddesininYatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen binalar için geçici emlak vergisi muafiyeti uygulamasına ilişkin;
MADDE 3 – (1) Yapılan düzenleme ile Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen binalar, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren beş yıl süre ile geçici emlak vergisi muafiyetinden faydalanabileceği,
(2) Geçici emlak vergisi muafiyetinden faydalanabilmek için;
a) Bina inşaatının Yatırım Teşvik Belgesinin tamamlama vizesinin yapılacağı tarihten önce sona ermiş olması,
(5) Düzenlemenin yürürlüğe girdiği 1/1/2017 tarihinden önce alınan ve bu tarih itibarıyla tamamlama vizesi yapılmamış olan Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen binalar için geçici emlak vergisi muafiyeti uygulamasının aşağıdaki şekilde olacağı;
b) Düzenlemenin yürürlüğe girdiği 1/1/2017 tarihinden önce alınmış ve bu tarih itibarıyla tamamlama vizesi yapılmamış olan Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen ve inşaları 1/1/2017 tarihinden önce sona eren binalara ilişkin olarak, 1/1/2017 tarihine kadar geçen süreler için geçici emlak vergisi muafiyeti uygulanmayacak olup Yatırım Teşvik Belgesinin bir örneğinin ilgili Belediyeye verilmesi durumunda, 5 yıllık muafiyet süresinden muafiyetin uygulanmadığı süreler düşüldükten sonra kalan süre kadar emlak vergisi muafiyeti uygulanacağı,
ÖRNEK 3: 4/5/2014 tarihinde alınan ve 3 yılda tamamlama vizesinin yapılacağı varsayılan Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki binanın inşası, 15/12/2014 tarihinde sona ermiş ve binaya ilişkin emlak vergisi (bina) bildirimi zamanında verilmiştir. Söz konusu binanın inşası, düzenlemenin yürürlük tarihinden önce sona erdiği için 2015 ve 2016 yıllarına ilişkin olarak geçici emlak vergisi muafiyetinden faydalanılamayacaktır. Ancak, anılan düzenlemenin 1/1/2017 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmesi nedeniyle bu bina 5 yıllık muafiyet süresinden kalan 3 yıl boyunca yani 2017, 2018 ve 2019 yılları için emlak vergisinden muaf olacağı,
(6) Düzenlemenin yürürlüğe girdiği 1/1/2017 tarihinden önce tamamlama vizesi yapılmış olan Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen binalar, geçici emlak vergisi muafiyetinden faydalanamayacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarda hükümlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, uyuşmazlıkta Emlak Vergisi Kanunu'nun 5. maddesine eklenen ve 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren (g) fıkrası gereğince, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapıların, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren beş yıl süreyle geçici bina vergisi muafiyetinden faydalandırılması gerektiği, yasanın yürürlük tarihinden önce inşası tamamlanan taşınmazların ise, tamamlama vizelerinin yasanın yürürlük tarihinden sonra verilmesi halinde, kalan süre kadar emlak vergisi geçici muafiyetinden yararlanabileceği, bu doğrultuda emlak vergisi muafiyeti uygulanabilmesi için ise muaf tutulacak taşınmazın veya taşınmazların yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiğinin ortaya konulmasına bağlı olduğu ortadadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiğini ileri sürdüğü yapıların inşaatlarının bir kısmının 2014 yılında, bir kısmının ise 2015 yılında tamamlanarak "yapı kullanma izin" belgelerinin tanzim edildiği ve davacı tarafça emlak bildirimlerinin verildiği, buna göre emlak vergilerinin 2015 ve 2016 yılları için yasaya göre takvim yılı başında tarh ve tahakkuk ettiği ve vergilerin ödendiği, davacının yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiği ileri sürülen taşınmazlarına ilişkin olarak, 2019 yılı vergileri için, ... tarih ve ... sayılı dilekçesi ile bu dilekçe ekinde yer alan listede belirtilen 65 adet taşınmaza ilişkin 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren Emlak Vergisi Kanunu 5/g ve 15/e maddelerine göre emlak vergisi muafiyet uygulanması gerektiği talebinin davalıya iletildiği, yatırımlarına ilişkin tamamlama vizelerinin yapıldığı ve ekte sunulduğu belirtilerek bu kapsamda 2019 yılı emlak vergisi içinde muafiyet uygulanması talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin ve tahakkuk ettirilen 21.382.533,70-TL'nin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, Vergi Mahkemesince aynı davacı tarafından 2018 yılı vergilerine karşı aynı sebeple açılan Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında, ara karara cevaben Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... havale tarihli cevabi yazısında, davacı tarafından dosyaya sunulan ve ekte muafiyet kapsamında bulunduğu iddia edilen yapıların yatırım teşvik belgeleri kapsamında inşa edilen yapılar olup-olmadığı sorusuna, "harita içeriğinde belirtilen yatırım yeri için düzenlendiği" yönündeki açıklaması yeterli görülerek karar verilmiş ise de; davacının ... tarihli ve D/... sayılı ve ... tarihli ve D/... sayılı teşvik belgeleri kapsamında inşa edildiğini ileri sürdüğü vergisi ihtilaflı taşınmazlara ilişkin, yatırım teşvik belgelerinin incelenmesinden,... tarihli ve D/... no'lu teşvik belgesinde; yatırım yeri: ... 1. Bölge, cinsi: tevsii, bina-inşaat yatırım tutarı:104.604,093-TL olduğu, 29/08/2014 tarihli ve D/... no'lu teşvik belgesinde ise, yatırım yeri: Körfez 1. Bölge olduğu, Cinsi:Tevsii/ürün çeşitlendirme, anılan belgenin VI) özel şartlar başlıklı 5. maddesinde belge konusu yatırımın ... ilçesi ... ada ... no'lu parsel,... ada ... no'lu parsel ve ... ada ... no'lu parselde gerçekleştirileceğinin yazılı olduğu, belirtilen teşvik belgelerine 27/12/2017 tarihinde tamamlama vizelerinin verildiği buna göre 731.832,791-TL tutarında bina inşaat yatırımının gerçekleştirildiği, davacının sözü edilen teşvik belgeleri kapsamında bulunduğu iddia edilen ve muafiyet başvurusu ekinde yer alan listede; bu davaya konu 65 adet yapıdan 43 adedinin ... ada ... no'lu parselde, 18 adedinin ... ada ... no'lu parselde, 4 adedinin ise ... ada ... parselde bulunduğunun bildirildiği, bu durumda davacı tarafça ihtilaflı dönemde muafiyet uygulanması talep edilen 22 adet yapının teşvik belgesinde yatırım yapılacağı bildirilen parsellerde yer almadığı, davalı idarenin teşvik belgesinde bulunmayan parsellere yönelik muafiyet isteminde bulunulduğu yönündeki itirazına yönelik olarak ise davacı tarafça teşvik belgelerinde yatırımın ... Körfez 1. Bölge'de gerçekleştirileceğinin yazılı olduğu, teşvik belgelerinin RUB yatırımına ilişkin tüm alanları kapsadığı, Çed belgesi bulunduğu, Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Kararın Uygulanmasına ilişkin tebliğ hükümlerine göre bu tür yatırımların aynı il içinde olması durumunda kapsam içinde olacağının belirtildiği,... parselde, ilgili Bakanlıkça onaylanan makina ve teçhizat listesine göre iskele ve rıhtım yapıldığı, ... ada ... parsel ve ... ada...... parselde herhangi bir yatırım bulunmadığı ve muafiyet telepleri de bulunmadığı yönünde açıklama yapıldığı görüldüğünden, yukarıda açıklanan hususlar değerlendirilmeksizin uyuşmazlığı çözmeye elverişli nitelikte açıklayıcı ve somut olmayan bu açıklamalar yeterli görülerek, başka bir araştırma ve inceleme yapılmadan dosyanın karara bağlanmasında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Uyuşmazlıkta, davacının muafiyet talebine konu yapıların, "yatırım teşvik belgeleri"nde belirtilen parsellerde inşa edilip edilmediğinin, yapı kullanma izin belgeleri ile karşılaştırılmak ve gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle, hangi taşınmazların yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiğinin ve ihtilaflı dönem için muafiyetten yararlanıp-yararlanamayacağının açık ve somut biçimde ortaya konulması gerekirken, bu hususlar değerlendirilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
Diğer yandan, aynı sebeple 2020 yılı vergilerine karşı açılan davada; ... ada ... parselde yer alan T ... no'lu, T ... no'lu ve T ... no'lu tank yapılarına ilişkin, yapılan hukuki değerlendirmenin işbu dosyada verilen bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda, dikkate alınacağı tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 19/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.