Yerli Malı Tebliği (sgm-2024/10)

YERLİ MALI TEBLİĞİ


(SGM-2024/10)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç ve
kapsam


MADDE
1- (1) Bu Tebliğin amacı, Yerli Malı Belgesi almak için başvurusu
yapılan ürünün yerli malı olduğunun belirlenmesi ve belgelendirilmesine ilişkin
usul ve esasları belirlemektir.


(2) Bu
Tebliğ, idarelerin 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
kapsamındaki alımları ile Bakanlığın yerli malına ilişkin diğer düzenlemelerini
kapsar.


Dayanak


MADDE
2- (1) Bu Tebliğ, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun
63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar
ve kısaltmalar


MADDE
3- (1) Bu Tebliğde geçen;


a)
Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,


b) Büyük
ölçekli işletme: Yıllık çalışan sayısı ve yıllık net satış hasılatı veya mali
bilançosu 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe
konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinde tanımlanan küçük
ve orta büyüklükte işletmelerden büyük olan işletmeleri,


c) Girdi:
Üretim sürecinde kullanılan hammaddeler, yarı mamul ürünler, enerji, işgücü ve
diğer üretim faktörlerini,


ç) İdare:
İhaleyi yapan kurum ve kuruluşu,


d)
İstekli: Mal alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi veya
yapım müteahhidini,


e)
Kurumsal kaynak kullanım programı: Üreticinin finans, muhasebe, insan
kaynakları, üretim, tedarik zinciri gibi süreçlerini yürütmek için gereken tüm
araçları barındıran yazılımı,


f) Mali
rapor: Mali uzman tarafından hazırlanan raporu,


g) Mali
uzman: İşletme bünyesinde iş sözleşmesine bağlı olarak çalışmayan yeminli mali
müşavir veya serbest muhasebeci mali müşaviri,


ğ) Oda
veya borsa: Ticaret ve sanayi odası, ticaret odası, sanayi odası, deniz ticaret
odası, esnaf ve sanatkârlar odasını, ticaret borsalarını,


h) Sanayi
ürünü: Bir maddenin vasıf, şekil, hassa veya terkibinin makine, cihaz, tezgah,
alet veya diğer vasıta ve kuvvetlerin yardımı ile veya sadece el emeği ile
kısmen veya tamamen değiştirilmesi veya bu maddeleri işlemek suretiyle devamlı
ve seri halinde imal veya istihsal edilmesi sonucu elde edilen ürünü,


ı) Teknik
rapor: Teknik uzman tarafından hazırlanan raporu,


i) Teknik
uzman: TOBB veya TESK tarafından yetkilendirilen, üniversitelerin ilgili temel
bilim, sağlık, mühendislik bölümlerinden, teknoloji fakültelerinden veya teknik
eğitim fakültelerinden lisans düzeyinde alınmış mezuniyet belgesine ya da
bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edildiğini gösterir
belgeye sahip, teknik inceleme yapılacak konu hakkında uzman, ürünün Yerli
Katkı Oranı hesabının teknik incelemesini yapan eksperi,


j)
Teknolojik Ürün Belgesi: Ar-Ge ve yenilik projeleri kapsamında ortaya çıkan
teknolojik ürünü gösteren belgeyi,


k) TESK:
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunu,


l) TOBB:
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,


m)
TÜRMOB: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler
Odaları Birliğini,


n)
Uygulama usul ve esasları: Bu Tebliğe uygun olarak gerçekleştirilecek başvuru,
değerlendirme, belgelendirme, izleme ve ara kontrol işlemlerine ilişkin, TOBB
ve TESK tarafından hazırlanan ve Bakanlığın uygun görüşü ile yayımlanan
düzenlemeyi,


o)
Üretici: Yerli Malı Belgesine konu olan ürünü üreten gerçek veya tüzel kişiyi,


ö) Üretim
hesabı: Üretici tarafından ürünün üretiminde kullanılan malzemelerin listesi,
üretim reçetesi, üretim akış diyagramı ve maliyet hesabı başta olmak üzere
ayrıntıları içeren dokümanı,


p) Üretim
reçetesi: Üretimde hangi malzemelerin ne kadar kullanıldığı, bu malzemelerin
kullanımı sonucunda hangi ürünün ne kadar üretildiğini tanımlayan dokümanı,


r) Ürün:
Tüketici veya kullanıcının ihtiyaçlarını karşılamak üzere üretilen fiziksel
veya dijital bir malı,


s)
Yazılım ürünü: Belli bir amaca hizmet etmek üzere bir programlama dili
kullanılarak oluşturulmuş, farklı donanımsal katmanlarda çalışan, yerine
getirdiği göreve bağlı olarak çeşitli girdileri alıp işleyen ve bir sonuç
üreten komut dizelerini içeren ürünü,


ş) Yerli
Katkı Oranı: Ürünün yerli girdi maliyet tutarının, nihai maliyet tutarına
oranını,


t) Yerli
Malı Belgesi: Ürünün yerli malı olduğunu gösteren belgeyi,


u) Yerli
Malı Belgesi sınıfı: Yerli Malı Belgesinin Yerli Katkı Oranına göre belirlenen
sınıfını,


ü)
Zorunlu Yerli Girdi Listesi: Yerli Malı Belgesi başvurusu yapılacak ürünlerde
kullanılması zorunlu yerli girdileri gösteren ve Bakanlık tarafından ilan
edilen listeyi,


v) (Ek:RG-15/10/2025-33048)[1] Yerli Katkı Oranı Raporu:
Yerli Katkı Oranı %51’den az olan ürün ve girdiler için üreticinin talebi
doğrultusunda ilgili oda veya borsa tarafından hazırlanan raporu,


ifade
eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Yerli Malı Şartları


Sanayi ve
yazılım ürünleri için yerli malı şartları


MADDE
4- (1) Sanayi (Mülga ibare:RG-15/10/2025-33048)1 ürünlerinin yerli malı olarak
kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır:


a) Ürünün,
Sanayi Sicil Belgesine sahip sanayi işletmesi tarafından üretilmesi ve Sanayi
Sicil Belgesindeki üretim konusu içeriğinde yer alması.


b)
Ürünün, tamamen Türkiye’de üretilmesi, elde edilmesi veya üretim sürecinin
önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve
eylemin Türkiye’de yapılmış olması.


c) Ürünün
Yerli Katkı Oranının en az %51 olması.


ç) (Mülga:RG-15/10/2025-33048)1


(2)
Sanayi ürünlerini oluşturan girdiler için Zorunlu Yerli Girdi Listesine göre
yerlilik şartı aranır. Girdinin başvuru sahibi üretici tarafından üretilmesi
durumunda Yerli Malı Belgesi aranmamakla birlikte en az %51 Yerli Katkı Oranına
sahip olması, başka bir üreticiden temin edilmesi durumunda ise bu girdinin
Yerli Malı Belgesinin olması zorunludur.


(3) (Değişik:RG-15/10/2025-33048)1 Yazılım ürünlerinin yerli malı
olarak kabul edilebilmesi için Bakanlık tarafından verilen Teknolojik Ürün
Belgesine sahip olunması zorunludur. Teknolojik Ürün Belgesi olan yazılımlar
için düzenlenen Yerli Malı Belgesinde, Yerli Katkı Oranı %100 kabul edilir.


Gıda,
tarım ve hayvancılık ürünleri için yerli malı şartları


MADDE
5- (1) Türkiye’de üretilen veya toplanan bitkisel kaynaklı birincil
ürünler ve bunlardan elde edilen ürünler ile Türkiye’de doğan, üretilen,
yetiştirilen veya avlanan canlı hayvanlar ve su ürünleri dahil hayvansal
kaynaklı birincil ürünler ve bunlardan elde edilen ürünlerin yerli malı olarak
kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır:


a) Gıda
ürünlerinin; Tarım ve Orman Bakanlığınca düzenlenen İşletme Kayıt Belgesi,
İşletme Onay Belgesi veya Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesine sahip üreticiler
tarafından üretilmesi.


b) Tarım
ürünlerinin; Çiftçi Kayıt Sistemi Belgesi ve 16/3/2024 tarihli ve 32491 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi
Yönetmeliği kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığınca belgelendirilen üreticiler
tarafından üretilmesi.


c) Orman
Genel Müdürlüğüne bağlı orman fidanlıklarında ve gerçek veya tüzel kişiler
tarafından işletilen özel fidanlıklarda, üretimi ve satışı gerçekleştirilen
tohumlukların, yetkili birim tarafından kaydının tutulması ve orman bitki
pasaportuna sahip olması.


ç)
Hayvansal ürünlerin, Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt sistemlerine kayıtlı olan
ve Türkiye’de doğan veya yetiştirilen canlı hayvanlar ve bu hayvanlardan elde
edilen ürünler olması.


d) Ürünün
tamamen Türkiye’de üretilmesi, yetiştirilmesi, elde edilmesi veya üretim
sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı
işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.


e)
Toplayıcılık faaliyeti kapsamında bitkisel ve hayvansal kaynaklı ürünlerin
Türkiye’de toplanması, avcılık faaliyeti kapsamında hayvansal ürünlerin
Türkiye’de veya Türk kıta sahanlığında avlanması.


(2)
Birinci fıkrada sayılan ürünlerden sanayi ürünü olarak değerlendirilenlerin,
yerli malı kabul edilebilmesi için 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve
(c) bentleri ile ikinci fıkrasında sayılan şartlar da aranır.


Maden ve
ürünleri için yerli malı şartları


MADDE
6- (1) Türkiye’de çıkarılan madenler ve madencilik ürünlerinin yerli
malı olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır:


a)
Madencilik faaliyeti kapsamında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca veya
ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yetkili kurumlarca ruhsatlandırılmış
işletmeler tarafından Türkiye’de ve kıta sahanlığında çıkarılması veya
üretilmesi.


b)
Tamamen Türkiye’de çıkarılan veya üretilen maden ve madencilik ürünlerinin
üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son
esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.


(2)
Birinci fıkrada sayılan ürünlerden sanayi ürünü olarak değerlendirilenlerin,
yerli malı kabul edilebilmesi için 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b)
ve (c) bentleri ile ikinci fıkrasında sayılan şartlar da aranır.


Diğer
hususlar


MADDE
7- (1) Serbest bölgede faaliyet gösteren işletmelerin ürettikleri
ürünler; serbest bölgeler mevzuatı ile gümrük mevzuatı saklı kalmak kaydıyla,
bu Tebliğde yer alan yerli malı şartlarının sağlanması halinde yerli malı kabul
edilir.


(2)
Üreticinin, tamamını yurt dışında ürettiği veya ürettirdiği ürünler yerli malı
kabul edilmez.


(3) Yurt
dışından parça olarak ithal edilen ve yurt içinde basit birleştirme ile
oluşturulan ürünler yerli malı kabul edilmez.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Yerli Katkı Oranı Hesabı


Yerli
Katkı Oranı hesabı


MADDE
8- (1) Sanayi (Mülga ibare:RG-15/10/2025-33048)1 ürünlerinin Yerli Katkı Oranı,
aşağıdaki formüle ve EK-1’de yer alan Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveline uygun
olarak hesaplanır. Yerli Katkı Oranı formülü ile hesaplanan sayısal değer,
yüzde (%) olarak ifade edilir ve %100’ü aşamaz.





(2) 5
inci ve 6 ncı maddelerde sayılan ürünlerden sanayi ürünü olarak
değerlendirilmeyenler için Yerli Malı Belgesinde Yerli Katkı Oranı %100 kabul
edilir.


(3) Nihai
ürünü teşkil eden yerli ve ithal girdi maliyetlerinin hesaplanmasında aşağıdaki
giderler dikkate alınır. Ancak; satış, pazarlama, satış sonrası destek ve
garanti giderleri, sigorta giderleri, faiz ve finansman giderleri ile genel
giderlerin üretimle ilgili olmayan kısımları maliyet hesabına dahil edilmez.


a)
Kullanılan doğrudan ve dolaylı malzeme giderleri.


b) Ürünle
ilgili doğrudan ve dolaylı işçilik giderleri.


c) (Değişik:RG-15/10/2025-33048)1 Ürünle ilgili genel giderler
(Makine ve teçhizata ilişkin bakım, onarım giderleri, kira giderleri, amortisman giderleri,
enerji/ulaştırma/su giderleri, doğrudan gider olarak kaydedilen
araştırma-geliştirme ve tasarım giderleri, amortisman yoluyla itfa edilen
araştırma-geliştirme ve tasarım giderleri ve benzeri).


(4)
Birinci fıkra kapsamındaki Yerli Katkı Oranı hesaplamasına, ilgili nihai ürünün
Teknolojik Ürün Belgesi olması durumunda 10 puan eklenir. Bakanlık bu puanı;
yerlilik hesabı yapılacak ürünler için yurt içindeki mevcut teknoloji ve üretim
yetkinliği, yeşil teknoloji ve sürdürülebilirlik ile bunların gelişimini
dikkate alarak; ürün, teknoloji alanı ve sektör bazında en fazla 20 puana kadar
artırabilir. Artırımlı puan uygulanacak ürün, sektör ve teknoloji alanlarına
ilişkin liste Bakanlık tarafından ilan edilir.


(5) Yerli
Katkı Oranı hesaplamasında işçilik, genel giderler ve ithal girdi oranına
ilişkin ürün, teknoloji alanı ve sektör bazında üst limit Bakanlık tarafından
belirlenebilir.


(6) Yerli
Malı Belgesi sınıfı, Yerli Katkı Oranı dikkate alınarak aşağıdaki şekilde
belirlenir:





(7) (Değişik:RG-15/10/2025-33048)1 Yurt içinden temin edilen
girdilerin ithal olup olmadığı hakkında menşe kontrolü yapılır; girdi ithal ise
ithal girdi hesaplamasına, girdi Yerli Malı Belgesine sahip ise belgede yer
alan Yerli Katkı Oranına karşılık gelen tutar yerli girdi hesaplamasına dahil edilir.
Girdi, sanayi sicil belgesine sahip bir işletme tarafından üretilmiş ve ilgili
işletmenin sanayi sicil belgesinin üretim konusu bölümünde yer alıyorsa ve
ilgili işletmenin Yerli Malı Belgesi yoksa ilgili oda veya borsa tarafından bu
ürüne ilişkin Yerli Katkı Oranı Raporu düzenlenir. Raporda yer alan orana
karşılık gelen tutar yerli girdi hesaplamasına dahil edilir. Yerli
girdi hesaplamasına dahil edilmeyen tutar ithal girdi hesaplamasına
dahil edilir.


(8)
Fatura tutarı, nihai ürün maliyet tutarının %0,5’ine kadar olan girdiler için
belge talep edilmeksizin mali uzmanın onayı yeterlidir. Ancak bu girdi
maliyetlerinin toplamı, nihai ürün maliyet tutarının %10’unu geçemez. Bu
girdiler yurt içinden temin edilmişse Yerli Katkı Oranı hesabına %100 yerli
girdi olarak dahil edilir, ithal ise ithal girdi hesaplamasına dahil edilir.


(9) (Ek:RG-15/10/2025-33048)1[2] Fatura
tutarı; nihai ürün maliyet tutarının %0,5’inin üzerinde olan ve Yerli Katkı
Oranı hesaplanmamış girdiler, üretim kodunda ilgili girdinin yer aldığı sanayi
sicil belgesine sahip bir işletme tarafından üretilmesi koşuluyla Yerli Katkı
Oranı hesabına Bakanlığın belirlediği oranda yerli girdi olarak dahil edilir.


(10) (Ek:RG-15/10/2025-33048)12 Bakanlık tarafından Ülkemizde üretimi
olmayan veya kısıtlı olan, yurt dışından temin edilen girdileri içeren liste
yayımlanır. Bu listede yer alan girdiler, Yerli Katkı Oranı hesaplamasına
Bakanlık tarafından ilan edilen katsayılarda (0-1 aralığında) ithal girdi
olarak dahil edilir.


(11) (Ek:RG-15/10/2025-33048)12 Aşağıdaki girdiler Yerli Katkı Oranı
hesaplamasına %100 yerli girdi olarak dahil edilir:


a)
Elektrik, su ve doğalgaz girdileri.


b) Fikri
ve sınai mülkiyet haklarının ilk tescilinin Ülkemizde yerleşik bir
firma adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde yapılmış olması koşuluyla
ürünün doğrudan üretimi ile ilgili olarak temin edilen patent, faydalı model,
endüstriyel tasarım ve markaya ait giderler (Tescile ilişkin kayıtların, Türk
Patent ve Marka Kurumu tarafından doğrulanabilir belgelerle ibrazı esastır).


c) 10/9/2014 tarihli
ve 29115 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği
çerçevesinde lisans sahibi bir işletme tarafından yurt içinde gerçekleştirilen
geri dönüşüm faaliyeti sonucu elde edilen girdi niteliğindeki ürünler.


(12)
Yerli ve ithal girdi hesaplamasına ilişkin ayrıntılar, uygulama usul ve
esasları ile belirlenir.


(13)
İthal girdi tutarının hesaplamasında, ithal girdinin fatura tutarı ve fatura
tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru dikkate alınır.
Faturanın 1 yıldan eski olması halinde, başvuru tarihinden 1 yıl önceki döviz
satış kuru esas alınır.


(14) Yurt
dışından temin edilen ürünler için alınan gümrük vergileri, (Değişik ibare:RG-15/10/2025-33048)1 hesaplamaya dahil edilmez.


(15)
Sanayi ürününü oluşturan girdiler içerisinde yazılım olması durumunda,
yazılımın yerliliğinin tespitine ilişkin Teknolojik Ürün Belgesi aranır.
Teknolojik Ürün Belgesi olan yazılımlar yerli girdi hesaplamasına %100 Yerli
Katkı Oranı ile dahil edilir. Teknolojik Ürün Belgesi olmayan yazılım ürünleri
ise ithal kabul edilir ve fatura tutarı ithal girdi hesaplamasına dahil edilir.


(16)
Yerli Katkı Oranı, ilgili oda veya borsa tarafından kontrol edilerek onaylanır.


(17)
Sanayi (Mülga ibare:RG-15/10/2025-33048)1 ürününü oluşturan girdilerin Yerli Katkı
Oranına ilişkin bilgi ve belgeler, TOBB tarafından kayıt altına alınır ve bu
kayıtlar Bakanlığın erişimine açılır.


(18)
Kurumsal kaynak planlama programlarını kullanan büyük ölçekli işletmelerin
başvurularında, ürünün Yerli Katkı Oranı hesaplanırken bu madde hükümlerine
uyulması ve başvuru dosyasının bu hükümlere göre mali uzman tarafından kontrol
edilip onaylanması koşuluyla odalarca faturaların ibrazı talep edilmeyebilir.
Ancak inceleme ve ara kontrol yapılırken üretici Yerli Malı Belgesi
düzenlenmesine esas teşkil eden tüm bilgi ve belgeleri sunmak zorundadır.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Başvuru ve Belgelendirme


Başvuru


MADDE
9- (1) Yerli Malı Belgesi almak isteyen üretici, üretim hesabındaki
bilgilere uygun olarak EK-1’de yer alan Yerli Katkı Oranı Hesap Cetvelini
düzenler. Üretim hesabı, üretici tarafından hazırlanır.


(2)
Üretici, birinci fıkra uyarınca hazırladığı Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli ile
üretim hesabı belgelerinin mali uzman tarafından kontrol edilmesini ve
onaylanmasını sağlar. Mali uzman tarafından, ürünün üretiminde kullanılan ithal
ve yerli girdilere ilişkin; maliyete esas teşkil eden defter kayıtları,
faturalar, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bildirgeleri, gümrük beyannameleri,
yerli girdilerin üretildiği işletmelerin sanayi sicil belgeleri ve benzeri
belgelerin usulüne uygun olarak mevcut olup olmadığı kontrol edilir,
hesaplamanın doğruluğu ve resmî kayıtlara uygunluğu teyit edilir ve yapılan
değerlendirme sonrasında düzenlenen Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli ve mali
rapor imzalanır.


(3)
Üretici tarafından, birinci ve ikinci fıkralara uygun olarak hazırlanan evrak,
aksi yönde bir tespitin bulunması halinde her türlü idari, hukuki ve cezai
sorumluluğu kabul ettiklerine dair üretici veya üreticiyi temsil ve ilzama
yetkili kişi tarafından imzalı bir taahhütname ve diğer dokümanlar ile başvuru
gerçekleştirilir.


(4)
Başvurular Yerli Malı Belgesini düzenleyecek ilgili oda veya borsaya, TOBB veya
TESK tarafından kurulan çevrimiçi sistem üzerinden elektronik ortamda
gerçekleştirilir. İlgili sisteme e-Devlet kapısı üzerinden giriş yapılır.


(5)
Üreticinin başvurusu üzerine, başvuru dosyasını inceleyecek teknik uzman,
başvuru yapılan ilgili oda veya borsa tarafından seçime cevaz vermeyecek
şekilde yazılım sistemi ile görevlendirilir. Görevlendirilen teknik uzman
tarafından, üreticinin bulunduğu adreste başvuru dosyasının tamamı üzerinden
yerinde inceleme yapılır. Teknik uzman tarafından, ürünün üretiminde kullanılan
girdiler, üretim teknolojisi ve Yerli Malı Belgesi verilecek ürünün üretim
süreci göz önünde bulundurularak, ürünün üretimi için gerekli olan tüm
girdilerin Yerli Katkı Oranı hesabına doğru oranda dahil edilip edilmediği ve
resmî kayıtlara uygunluğu kontrol ve teyit edilir, Yerli Katkı Oranı Hesap
Cetveli ve teknik rapor imzalanır. İmzalanan Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli ve
teknik rapor, ilgili oda veya borsaya teknik uzman tarafından elektronik
ortamda gönderilir.


(6)
İlgili oda veya borsa tarafından başvuru dokümanları, kontrol edilmek üzere
TOBB veya TESK’e elektronik ortam üzerinden gönderilir. Kontrol sürecinde,
Yerli Malı Belgesi talep edilen ürünün yerli malı koşullarını taşıdığına
ilişkin bir tereddüt olması halinde TOBB veya TESK tarafından görevlendirilen
farklı bir teknik uzman vasıtasıyla gerekli inceleme ve tespit yapılır.


(7) Bu
Tebliğ şartlarını sağlayan ve TOBB veya TESK tarafından Yerli Malı Belgesi
verilmesi uygun görülen ürünler, ilgili oda veya borsa tarafından
belgelendirilir. Belgelendirilecek ürünlere ilişkin tereddüt olması halinde
TOBB veya TESK tarafından Bakanlıktan görüş talep edilir.


(8) Yerli
Katkı Oranı hesabında üretici tarafından ilgili oda veya borsaya sunulan ticari
sır niteliğindeki bilgiler, kanunen yetkili mercilerden başkasına açıklanamaz,
verilemez veya üreticiye zarar vermek, kendileri veya başkalarına menfaat
sağlamak amacıyla kullanılamaz. Oda veya borsa ticari sırlarla ilgili bilgi ve
belgelerin korunmasını sağlamak amacıyla her türlü tedbiri almakla yükümlüdür.


(9) Mali
ve teknik raporun hazırlanmasına ilişkin düzenleme uygulama usul ve esasları
ile belirlenir.


(10) TOBB
ve TESK tarafından, yerli malı başvurusu ve belgelendirmesine ilişkin tüm
süreçler elektronik ortamda yürütülür ve sistemdeki tüm bilgi ve belgeler
Bakanlığın erişimine açılır.


(11)
Başvuruların değerlendirme sürecinin tamamlanma süresi uygulama usul ve
esasları ile belirlenir.


Belgelendirme


MADDE
10- (1) Yerli Malı Belgesi, üreticinin kayıtlı olduğu TOBB veya TESK’e
bağlı oda veya borsa tarafından düzenlenir.


(2) Yerli
Malı Belgesi düzenlenirken TOBB veya TESK tarafından aşağıdaki bilgileri içerecek
şekilde hazırlanan standart form kullanılır:


a)
Belgenin veriliş ve geçerlilik tarihi, numarası, varsa son bir yıl içerisinde
aynı ürüne ilişkin verilmiş olan belgenin geçerlilik tarihi ve numarası.


b)
Üreticinin ünvanı ve işyeri adresi, telefon numarası, e-posta adresi, KEP ve
internet sitesinden oluşan iletişim bilgileri, üreticinin yurt içinde kendi
adına ve markasıyla bir başkasına üretim yaptırması durumunda üretimi yapan
üreticinin bilgilerinin yanı sıra kendisi adına üretim yaptıran üreticinin de
unvanı ve iletişim bilgileri.


c)
Üreticinin Merkezi Sicil Kayıt Sistemi Numarası, tüzel kişi olması durumunda
Vergi Kimlik Numarası, gerçek kişi olması durumunda Türkiye Cumhuriyeti Kimlik
Numarası.


ç) Sanayi
Sicil Numarası, Ticaret Sicil Numarası, Esnaf ve Sanatkar Sicil Numarası ve oda
veya borsa Sicil Numarası.


d)
Kapasite raporu tarihi, numarası ve geçerlilik tarihi.


e) Ürün
adı, ürünün özelliğine göre cinsi, PRODTR kodları, GTİP Numaraları ve varsa;
CPV veya OKAS kodu, marka adı, modeli, seri numarası, varsa ulusal/uluslararası
standart adı ve numarası.


f) 5 inci
maddede atıfta bulunulan belgelere ilişkin tarih, sayı ve geçerlilik tarihi
bilgileri.


g) Yerli
Katkı Oranı.


ğ) Yerli
Malı Belgesi sınıfı (A, B, C, D, E).


h) Ürünün
teknoloji düzeyi (düşük, orta-düşük, orta-yüksek, yüksek).


ı)
Müstahsil makbuzu veya faturanın seri numarası ya da örneği ve maden ruhsatının
adı, tarihi, cinsi, grubu ve numarası.


i) Varsa
Teknolojik Ürün Belgesi bilgisi.


j) Belge
ekinde yer almak üzere, ürün görseli ve ürünün etiket, katalog ve teknik
bilgileri.


k)
Belgeyi düzenleyen oda veya borsanın adı ve mührü, imzalayanın adı ve soyadı ve
ünvanı.


l)
Belgelendirme kriterlerine ilişkin diğer bilgi ve belgeler.


(3) Yerli
Malı Belgesi standart formu, taahhütname ve diğer belgeler, uygulama usul ve
esasları ile belirlenir.


(4) Yerli
Malı Belgesinin geçerlilik süresi düzenlenme tarihinden itibaren bir yıldır.


(5) Yerli
malı belgelerine ilişkin bilgiler, TOBB ve TESK tarafından ayrı ayrı hazırlanan
ve internet aracılığıyla erişim sağlanabilen yerli malı veri tabanında tutulur.
Hazırlanan yerli malı veri tabanı, TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın ve
protokolle izin verilen diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörün
erişimine sunulur. Bakanlık, erişime açılacak bilgileri belirlemeye ve
sınırlandırmaya yetkilidir.


(6) Yerli
Malı Belgesine sahip üreticilere ilişkin güncel bilgiler, sorgulama
yapılabilecek şekilde TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın uygun görüşü alınarak;
ürün görseli, ürünün katalog ve teknik bilgilerini ihtiva etmek üzere kamuya
açık şekilde hazırlanır ve sunulur.


Belgelendirmeye
ilişkin diğer hususlar


MADDE
11- (1) 4 üncü, 5 inci, 6 ncı ve 7 nci maddelerde belirtilen
koşulların sağlanıp sağlanmadığının tespitinde kullanılan belgeler ile mali
uzman ve teknik uzman tarafından yapılacak incelemelerde kontrol edilecek
belgeler, uygulama usul ve esasları ile belirlenir.


(2)
Üretici dışındaki istekliler tarafından teklif edilen ürünler için kullanılmak
üzere; üretici Yerli Malı Belgesini orijinaline uygun olarak çoğaltarak ürün
ile birlikte piyasaya sunabilir. Ancak üretici tarafından çoğaltılarak ürünle
birlikte piyasaya sunulan belgenin geçerliliğinin, ürünün Yerli Malı Belgesinin
tanzim edildiği ilgili oda veya borsa tarafından tasdik edilmesi gerekir.


(3)
Üreticinin yurt içinde kendi adına ve markasıyla başka bir üreticiye üretim
yaptırması durumunda, ürünü üreten adına ürün için sözleşme ve üretilecek ürün
adedi ile sınırlı olmak üzere Yerli Malı Belgesi düzenlenir.


(4) Bu
Tebliğ şartlarını sağlayan her ürün için ayrı Yerli Malı Belgesi düzenlenmesi
esastır. Ancak, teknik uzman tarafından yapılan inceleme ile teknik
özellikleri, üretim süreçleri ve üretim reçetesindeki girdileri benzer,
birbirleri ile fonksiyonel özellikleri aynı olan ürünler için tek Yerli Malı
Belgesi düzenlenebilir.


(5) Yerli
Malı Belgesi düzenlenen üreticinin, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanununa göre tür değiştirmesi ve şirketin birleşme veya bölünmesi
durumunda; ilgili üretici tarafından bir ay içerisinde yeni duruma göre Yerli
Malı Belgesinin değiştirilmesi için müracaatta bulunulması gerekir.


(6) Kamu
kurum ve kuruluşları ile mahalli idareler tarafından kurulan kurum ve
kuruluşların Yerli Malı Belgesi müracaatları oda veya borsa kaydı şartı
aranmaksızın, üretim yaptığı ildeki oda veya borsaya gerçekleştirilir. Bu kurum
ve kuruluşlardan istenecek belgelerle ilgili hususlar, uygulama usul ve
esasları ile belirlenir.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Ara Kontrol, İnceleme ve Sorumluluk


Ara
kontrol


MADDE
12- (1) Yerli Malı Belgesinin düzenlenmesinden sonra; Bakanlık, TOBB
veya TESK, belgelendirme işleminin doğru yapılıp yapılmadığı, belge kapsamında
Yerli Malı Belgesi kullanılarak kamu alım ihalesinde alımı yapılan ürünün
yerlilik kriterlerini sağlayıp sağlamadığı veya belgelendirme esnasındaki
kriterlerin korunup korunmadığına yönelik ara kontroller yapılmasına karar vermeye
yetkilidir.


(2) Ürün,
sektör, teknoloji düzeyleri dikkate alınarak Bakanlık tarafından yıllık ara
kontrol planlaması yapılır. Ara kontrolü yapılacak Yerli Malı Belgesi sayısı
bir önceki yıl düzenlenen yerli malı belge sayısının %5’ini geçmemek üzere
planlanır.


(3)
Üreticinin merkezi ve şubelerinin aynı ürüne ilişkin Yerli Malı Belgesi
başvurusu var ise başvurulardan herhangi birinin reddedilmesi durumunda ilgili
diğer belgelendirmelere ilişkin ara kontrol yapılması zorunludur.


(4) Ara
kontroller için teknik uzman görevlendirmesi TOBB veya TESK tarafından yapılır.


(5) Ara
kontroller, belge düzenlemesinde görev alan teknik uzmandan farklı bir teknik
uzman tarafından üretim yerinde gerçekleştirilir.


(6)
Teknik uzman tarafından yapılan ara kontrollerde, yerli malına ilişkin
kriterlerin karşılanmadığının tespit edilmesi durumunda belgeyi veren oda veya
borsa tarafından ilgili ürüne yönelik Yerli Malı Belgesi iptal edilir.


(7)
Yapılan ara kontrolde Yerli Malı Belgesinin iptalinin üreticiden kaynaklanan
bir sebebe dayanması halinde, üretici tarafından belge iptal tarihinden
itibaren bir yıl süre ile aynı ürüne ilişkin yeni bir Yerli Malı Belgesi
başvurusunda bulunulamaz.


(8) Yapılan
ara kontrolde Yerli Malı Belgesinin iptalinin mali uzmandan kaynaklanan bir
sebebe dayanması halinde, ilk tespitte belge iptal tarihinden itibaren bir yıl,
sonraki tespitlerde ise belge iptal tarihinden itibaren üç yıl süre ile mali
uzman bu Tebliğ kapsamında herhangi bir görev alamaz.


(9)
Yapılan ara kontrollerde Yerli Malı Belgesinin iptalinin ilgili oda veya
borsadan kaynaklanan bir sebebe dayanması halinde, ilk tespitte ilgili oda veya
borsa TOBB veya TESK tarafından uyarılır. İkinci kez tespit gerçekleşmesi
halinde ilgili oda veya borsa tarafından altı ay süre ile Yerli Malı Belgesi
düzenlenemez. Bu durumda ilgili oda veya borsaya kayıtlı üreticiler, TOBB veya
TESK tarafından belirlenen oda veya borsaya Yerli Malı Belgesi başvurusunda
bulunur.


(10)
Yapılan ara kontrollerde, bu Tebliğ hükümlerine veya Uygulama Usul ve
Esaslarına aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde, bu tespitler TOBB ve
TESK tarafından ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilerek ilgili mevzuat
hükümlerine göre işlem yapılır. TOBB ve TESK tarafından ara kontrol sonucu
oluşturulan rapor elektronik ortamda Bakanlığa iletilir.


(11)
İptal edilen yerli malı belgelerinin en fazla 10 iş günü içerisinde TOBB ve
TESK tarafından hazırlanan ve internet aracılığıyla erişim sağlanabilen yerli
malı veri tabanına işlenmesi zorunludur.


(12)
Gerçekleştirilen ara kontrollere ilişkin ücret, ilgili oda veya borsa
tarafından karşılanır.


(13)
Bakanlık tarafından planlanan ara kontrolün yapılması zorunludur.


İnceleme


MADDE
13- (1) Bakanlık, Yerli Malı Belgesi ile bu belgenin düzenlenmesine
esas teşkil eden ilgili dokümanlar üzerinde resen veya şikayet üzerine inceleme
yapar veya yaptırır. Bu inceleme gerekli görülmesi halinde üretim yerinde
yapılabilir.


(2)
İlgili kurum ve kuruluşlar, Bakanlık veya yetkilendirdiği kuruluş tarafından
talep edilen her türlü belge, defter, kayıt ve bilgilerin örneklerini veya
gerektiğinde aslını istenilen sürede eksiksiz olarak ibraz etmek ve bunların
incelenmesine yardımcı olmakla yükümlüdür.


(3)
Bakanlık, özel uzmanlık veya teknik bilgi gerektiren hususlar hakkında, TOBB,
TESK, ilgili oda veya borsa, kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili uzmanlardan
konunun incelenmesini talep edebilir. Bu kapsamda yapılan incelemeler,
Bakanlığın talebini müteakip 30 iş günü içerisinde tamamlanır ve sonuç Bakanlığa
iletilir.


(4)
Bakanlık veya yetkilendirdiği kuruluş tarafından yapılan incelemelerde, bu
Tebliğ hükümlerine veya uygulama usul ve esaslarına aykırı bir durumun tespit
edilmesi halinde, bu tespitler Bakanlık tarafından ilgili kurum ve kuruluşlara
bildirilerek ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.


(5)
Bakanlık veya yetkilendirdiği kuruluşun incelemesi sonucunda, Yerli Malı
Belgesinin düzenlenmesine esas teşkil eden bilgi ve belgelerin yanlış,
yanıltıcı ya da gerçeğe aykırı olduğunun tespiti halinde, belgeyi veren oda
veya borsa tarafından Yerli Malı Belgesi iptal edilir.


(6)
Yapılan incelemede Yerli Malı Belgesinin iptalinin üreticiden kaynaklanan bir
sebebe dayanması halinde, üretici tarafından belge iptal tarihinden itibaren
bir yıl süre ile aynı ürüne ilişkin yeni bir Yerli Malı Belgesi başvurusunda
bulunulamaz.


(7)
Yapılan incelemelerde Yerli Malı Belgesinin iptalinin mali uzmandan kaynaklanan
bir sebebe dayanması halinde, ilk tespitte belge iptal tarihinden itibaren bir
yıl, sonraki tespitlerde ise belge iptal tarihinden itibaren üç yıl süre ile
mali uzman bu Tebliğ kapsamında herhangi bir görev alamaz.


(8)
Yapılan incelemelerde Yerli Malı Belgesinin iptalinin ilgili oda veya borsadan
kaynaklanan bir sebebe dayanması halinde, ilk tespitte ilgili oda veya borsa
TOBB veya TESK tarafından uyarılır. İki yıl içerisinde ikinci tespitin
gerçekleşmesi halinde ilgili oda veya borsa tarafından altı ay süre ile Yerli
Malı Belgesi düzenlenemez. Bu durumda ilgili oda veya borsaya kayıtlı
üreticiler, TOBB veya TESK tarafından belirlenen oda veya borsaya Yerli Malı
Belgesi başvurusunda bulunur.


(9) Bu
maddede yer verilen yaptırımların yanı sıra Bakanlık veya yetkilendirdiği
kuruluşun incelemesi sonucunda, Yerli Malı Belgesine ve belgelendirme sürecine
ilişkin iş veya işlemlerin uygunsuz ve hukuka aykırı olduğunun tespiti halinde,
Bakanlık tarafından; ilgili oda veya borsa hakkında Ticaret Bakanlığı
tarafından denetim yapılması, mali uzman hakkında TÜRMOB’un soruşturma
yürütmesi, teknik uzman hakkında ise TOBB veya TESK’ten teknik uzmanın
yetkisinin iptali talep edilebilir.


(10)
İncelemenin Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir kuruluş veya ilgili
uzmanlar tarafından yapılması durumunda, incelemelere ilişkin ücret, ilgili oda
veya borsa tarafından karşılanır.


Sorumluluk


MADDE
14- (1) Yerli Malı Belgesinin sahibi, belgeyi düzenleyen oda veya
borsa, belgeyi idareye sunan istekliler, teknik uzman ve mali uzman belgedeki
bilgilerin doğruluğundan sorumludur.


(2) Bilgi
ve belgelerin, bir meslek odasına kayıtlı kişi veya kuruluşlar tarafından
yanlış beyan edildiğinin tespiti durumunda ilgililer hakkında bağlı bulunduğu
meslek odası tarafından işlem tesis edilir.


(3)
Ticari sırları izinsiz paylaşan ve yanlış beyanda bulunan Yerli Malı Belgesinin
sahibi ile bu belgeyi düzenleyen ilgili oda veya borsa ve belgeyi idareye sunan
istekliler ile teknik uzman, mali uzman ve kuruluşlar hakkında 26/9/2004
tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili maddeleri kapsamında, TOBB
veya TESK tarafından ilgili makamlara başvuruda bulunulur.


ALTINCI BÖLÜM


Teknik Uzman İşlemleri


Teknik
uzman işlemleri


MADDE
15- (1) TOBB ve TESK tarafından teknik uzman adayları için eğitim
duyurusu eş zamanlı yapılarak başvurular alınır.


(2)
Teknik uzman olmak üzere başvuruda bulunan adayların ilk defa yetkilendirilmesi
için eğitim almaları zorunludur. Bu eğitim, teknik hususlar yönünden TOBB ve
TESK, mali hususlar yönünden ise TÜRMOB tarafından verilir.


(3)
İkinci fıkrada yer alan eğitimi tamamlayan teknik uzman adayları, Bakanlıkça
veya yetkilendirdiği kuruluş tarafından sınava tabi tutulur. Teknik uzman
adayları; eğitim durumu, tecrübesi ve uzmanlığına göre birden fazla bölümde
sınava girebilir.


(4)
Sınavın uygulanmasına ilişkin hususlar Bakanlıkça ilan edilir.


(5)
Sınavı başarıyla tamamlayanlar; eğitim durumları, tecrübeleri ve uzmanlıkları
dikkate alınarak ekonomik faaliyetlerin istatistiki sınıflamasına (NACE) uygun
bölüm düzeyinde Bakanlıkça ilan edilir.


(6)
Bakanlık tarafından ilan edilen teknik uzmanlar, TOBB veya TESK’e başvurarak
yetkilendirilir. Yetkilendirilmeyen teknik uzman, bu Tebliğ kapsamında herhangi
bir görev alamaz.


(7)
Teknik uzmanın görev süresi üç yıldır. Teknik uzmanlık yetkisini sürdürmek
isteyen teknik uzmanın, görev süresi içerisinde veya görev süresi bitiminden
itibaren 6 ay içinde, ikinci fıkrada belirtilen eğitim şartı aranmaksızın
doğrudan sınava girmesi ve başarılı olması gerekir. Sınavda başarılı olan
teknik uzman sınavda başarılı olduğu tarihten itibaren 3 yıl süre ile yeniden
teknik uzman olarak yetkilendirilir.


(8) 9
uncu maddenin beşinci fıkrası gereğince, Yerli Malı Belgesi başvurusunda ilgili
oda veya borsa tarafından başvuruyu incelemek üzere yapılan görevlendirmelerde,
aynı istatistiki sınıflamada yetkisi olan teknik uzmanlar arasından
görevlendirmeler yazılım sistemi aracılığıyla gerçekleştirilir.


(9)
Teknik uzman; kendisinin ve eşinin, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci
dereceye kadar kayın hısmının, evlatlıklarının, kendisini evlat edinen
kişilerin Yerli Malı Belgesi başvurusunu inceleyemez. Ayrıca yönetiminde veya bünyesinde
bulunduğu tüzel kişilerin de Yerli Malı Belgesi başvurusunu inceleyemez.


(10)
Teknik uzmanların görevini doğru bir şekilde yapmadığının şikayet ya da resen
tespiti üzerine, yetkilendirmeyi yapan TOBB veya TESK tarafından kusurun
derecesine göre uyarı, yetkinin belirli süre ile askıya alınması ve yetki
iptali işlemlerinden biri gerçekleştirilir. Yetkisi iptal edilen teknik uzman,
yeniden teknik uzmanlık başvurusunda bulunamaz. Bu kapsamda yapılan işlemle
ilgili TOBB veya TESK tarafından Bakanlığa bilgi verilir.


(11) TOBB
ve TESK tarafından teknik uzmanın performansı yıllık olarak izlenir ve her biri
için yıllık performans raporu hazırlanarak Bakanlığa iletilir.


(12)
Teknik uzmanların niteliklerine, belirlenmesine, eğitimine,
yetkilendirilmesine, yetki iptaline, performansının ölçülmesine ve izlenmesine,
görev süresi, görev ve yükümlülükleri ile faaliyetlerine ilişkin hususlar,
uygulama usul ve esasları ile belirlenir.


YEDİNCİ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Diğer
düzenlemeler


MADDE
16- (1) Bakanlık merkez birimleri ile bağlı ve ilgili kuruluşlarının
uygulamalarında ve program değerlendirme süreçlerinde Yerli Malı Belgesindeki
Yerli Katkı Oranı dikkate alınabilir.


Yürürlükten
kaldırılan tebliğ


MADDE
17- (1) 13/9/2014 tarihli ve 29118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Yerli Malı Tebliği (SGM 2014/35) yürürlükten kaldırılmıştır.


(2)
Mevzuatta, birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Yerli Malı Tebliği (SGM 2014/35)’ne
yapılan atıflar, bu Tebliğe yapılmış sayılır.


Geçiş
hükümleri


GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce TOBB veya TESK’e
bağlı oda veya borsa tarafından düzenlenmiş yerli malı belgeleri, belge
üzerinde yazılı geçerlilik süresinin sonuna kadar geçerlidir.


(2) Bu
Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce eksper olarak görevlendirilen
kişilerin yetkisi, bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte sona erer.


(3) (Değişik:RG-15/10/2025-33048)[3] Yerli Malı Belgesi verilmesi
hususunda; bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce TOBB tarafından
yetkilendirilmiş eksperler, sınava tabi tutulmadan 5/11/2025 tarihinden
itibaren verilecek eğitimi başarıyla tamamlamaları hâlinde eğitim durumları,
tecrübeleri ve uzmanlıkları dikkate alınarak ekonomik faaliyetlerin istatistiki
sınıflamasına (NACE) uygun bölüm düzeyinde TOBB tarafından üç yıl süreyle
teknik uzman olarak görevlendirilebilir. Bu kapsamda verilecek eğitim, bu
Tebliğin yürürlük tarihine kadar TOBB tarafından düzenlenir. Üç yıllık sürenin
sonunda, bu kişiler hakkında 15 inci maddenin yedinci fıkrasında yer alan
teknik uzmanlara ilişkin hükümler uygulanır.


(4) (Değişik:RG-15/10/2025-33048)3 Uygulama usul ve esasları, 5/11/2025 tarihine
kadar Bakanlığın uygun görüşü alınarak hazırlanır.


1/1/2026 tarihi öncesinde yapılan
ihaleler


GEÇİCİ MADDE 2- (Ek:RG-15/10/2025-33048)1


(1) 1/1/2026 tarihi öncesinde
yapılan kamu ihaleleri kapsamında gerçekleştirilecek Yerli Katkı Oranı
hesaplamalarında 17 nci madde ile yürürlükten kaldırılan Tebliğ
hükümlerinin uygulanması idarenin takdirindedir.


Yürürlük


MADDE
18- (Değişik:RG-15/10/2025-33048)3


(1) Bu Tebliğin;


a) 1 inci, 2 nci, 3
üncü maddeleri, geçici 1 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları, 18 inci
ve 19 uncu maddeleri 5/11/2025 tarihinde,


b) Diğer hükümleri 1/1/2026 tarihinde,


yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE
19- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.


 


Eki için tıklayınız.


 







 



Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






25/1/2025



32793






Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı
Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.       



15/10/2025



33048






2.       



 



 






3.       



 



 









 











[1] Bu
değişiklik 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.







[2]
15/10/2025 tarihli ve 33048 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile 8
inci maddeye sekizinci fıkradan sonra gelmek üzere fıkralar eklenmiş ve diğer
fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.







[3] Bu
değişiklik 5/11/2025 tarihinde yürürlüğe girer.